Can, Güney Azerbaycan

Pars TV-də Aran/ Azərbaycan uydurması və varlıq jurnalı

2011-07-24T03:14:00.000-07:00

Pars TV-də Aran/ Azərbaycan uydurması və varlıq jurnalı

(Bu yazıdan məqsəd, cənab Ərəsi və ona tay soydaşlarımızın, Müşiri kimi ırqçıların yaratdığı küllükdə əvədələməkdən qurtulub, millət bağının qızıl güllərinin iyində çiçəklənərək sərməst olmağa çağırmaqdır).

“Azərbaycan milli hərəkatı” içindəki bütün çatışmamazlıq və çətinliklərə baxmıyaraq inkişaf edən bir düşüncə kimi gücləndikcə onu toxmaqlıyanlarda artmaqdadır. Bu anti Türk/ anti Azərbaycan fəaliyətlərlə çeşitli dayrələr məşqul olsa da, başındakı quvvə “Arya ırqına” söykənən “Fars şovinizmi” gəlməkdədir. Losanjlesdən yayılan “pars tv” nin jun ayının 11-dən başlıyaraq 3 cümə günlərində ardıcıl olaraq vəzin “Varləq “ jurnalının müzakirəsi, ona, onun başçısı sayın prof. Dr. Cavad bəy Heyətə və yazarlarına, o cümlədən mənə olunan hücümlar bu anti Türk davranışların bir numunəsi kimi təzahür ertmişdir. Bu təxribatın bir ucu kaliforniyanın Losanjles şəhərində olsa da dünya kəmərini fırlanaraq Tehran qazetlərində özəlliklə “tabnak” adındakı düşərgədə əleyhimizə aparılan təbliqatla əl sıxışdığı aşikardır. Pars tv-də Bəhram Müşiri adında birinin aparıçılığı ilə sapı özümüzdən olan baltalardan biri “ Məhəmməd Ərəsi” nin bizi inkar, alçaq düşürücü, yalançı və saxta tarix sırıması haqda az sonra danışacağam. Maraqlı burasındadırkı, o müzakirlərdən həmən sonra Tehranda çıxan “itillat qazetində” Jul ayının 14-də milli varlığımızı danmağa çalışan yazının tv-dəki yaxlaşıma oxşamasıdır. Başqa ifadə ilə bu rasistlərin harada olmasından, hansı fikir və ideəolojiyə yiyəlnmələrindən asılı olmuyaraq eyni toxmaqla başımıza vurub bizi bizdən uzaqlaşdırmaq üçün eyni metoddan faydalanmalarıdır. Bunların arasında ruhi birliyin yanında maddi əlaqələrin varlığını inkar etməyə qeyrət göstərən soydaşlarımızın daha dərindən düşünməyə dəvət etmək çağırışları yersiz bir ifadə olmasa gərəkdir. Bu sadə müadilənin həllinin ancaq bir cavabi var “İranda demokrasi” xəyali ilə bizim haqlarımızın təmin olacağı imkansız olduğu qədər “ Türklük mehvəri ətrafında dolanan Azərbaycançılıq” təbliqati ilə milli nəcatımızı qarantılamaq.

Pars tv- dəki o müsahibədə, soydaşımız Məhəmməd Ərəsinin, Bəhram Müşiriyə yaltaqlanmasını bərdəlik nişanəsi kimi dəyərləndirərək özümdən utandığımı gizlətməm mümkün deyil. Bunu ona görə yazdım ki, bu və buna bənzər manqurtlarımız oxuya bilsə oxusun, bəlkə gec olmadan, üzlərini daha çox qaraltmadan, özlərini bundan artıq itirmədən doğru yola, millət yoluna qayıdsınlar. O müsahibədə hörmətli cənab Dr. Cavad bəy Heyətin, cənab məhəndis Sərrafinin, dəyərli dostum hüquqçu İsmail bəy Hadinin də adları çəkilərək, ağız büzüntülü çeşitli ifadələrlə təhqir edilmişlər. Şübhə yoxdur ki, daxildə yaşayan bu soydaşlarımızın özünə xas müdafiə sistəmləri olduğuna görə mənim müdaxiləm yersiz sayılar. Ona görə, o müsahibədə, 1991-də Varlıq jurnalında “Türklük duygularını” gücləndirmək üçün yazdığıma, sayın İsmail bəy Hadının “İran” adı ilə yazdığı elmi məqaləyə və Şumali Azərbaycanın

“Aran” iddeasına toxunduqlarını göz önünə alaraq bu üç məsələni aydınlatmağa çalışacağam. Umid edirəm, o müsahibəyə qulaq asan soydaşlarımızın içində onlara inanan varsa yenidən hesablaşar, sayın Ərəsi bəydə oxuyaraq bilgi yoxsulluğunu başa düşər.

1- Aran və Azərbaycan

İsrarla millətə aşılamaq istəyirdilər ki, Şumali Azərbaycan adında bir ölkə yoxdur və onun əsli adı “Aran” dır. Geçən yazılarımdan birində də yazdığım kimi Cənubi Azərbvaycanda üçüncü quvvə olmaq üçün boyuk potansiyellərimzdən, zamanında arxamızda duracaq Türkiyə və Şumali Azərbaycandır. Farsçı irqçıların bu tarixi təhrifinin əsas amacı bizi şumaldan ayıraraq təkləmək və nəhayət öz məqsədlərinə yetişmək olsa gərəkdir.

“Aran vəya Qaqfqaz Albanyası” adında kitabi “İnayətullah Riza” adında bir şovinist 1980- ci illərin sonunda Tehranda nəşr etdirdi. Bu kitabdan əsas hədəf, Şumali Azərbaycan cumhuriyəti yenidən müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra bölgədə yüksələn Türklük şuuru və Azərbaycançılıq məfkurəsinin qarşısında maniə törətmək idi. Həmin müəllifin həmin illərdə yazdığı “Türklər və Sasanilər” kitabıda eyni hədəflə tarixin təhrifinə yönəldilmişdi. Bu haqda izahata geçmədən öncə adını profosor qoymuş İnayətullah Riza- nın geçmişi ilə bağlı qısa məlumat verməyi faydalı görürəm. Çünki, Arya ırqına dayanan farsçılıq siyasətini güdənlərin hanki ideologiyə inandıqlarından asılı olmuyaraq Türek – Ərəb düşmənliyində eyni gözədən su içməsinin bir sübutudur. Əslən Gilanlı olan bu şəxs bir kominist kimi tudə partyasında fəaliyətə başlamış və nəhayət sovyetlər birliyinə qaçmışdır. 10 il Şumali Azərbaycanda çörəyimizi yedikdən sonra Moskovoya və nəhayət bir Mao-ist kimi Pekənə göndərilmişdir. Qardaşı məşhur prof. Riza, şahin göstərişi ilə o zamankl “Aryamehr” üniversitəsinin rektorluğuna gətirilmişdir. Şah ilə yaxınlığı bilinən bu rektor, Kuruşun 2500 illiyinə hazırlıq mərhələsində vasitə olaraq , İnayətullahın peşman olduğunu və İrana dönməyində faydalı olacağını şahın qulağına pıçıldamış və geri qayıtmasını təmin etmişdi. Qayıdandan sonra isə ırqçı araşdırmalarını məqalələr və kitablar halında nəşr etməyə başlıyaraq, əngəl həyatını sürdürmək üçün yaltaqlanmışdır.

İnayətullah Rizanın “ Aran “ teorisinin yalnış olduğunu, bundan ancaq Azərbaycanla düşmənlik iyinin gəldiyini, tarixin təhrif edildiyini sübut edən bir məqalə yazıldı. Dəyərli gəncliyimizin hazırladığı o məqalə “Varlıq” jurnalının dolqun kitabxanasındakı tarixi sənədlərdən istifadə edilərək yazılması şovinizmin gözündə tikan olması, Müşiri ilə Ərəsinin qaş göz oynatmalarındanda bəlli idi. Hatif Təbrizinin “dayrətul məarifində” Aran sözünün qabağında yazdğı “ vilayəti min əl Azərbaycan” başlığından istifadə edilən o məqalə o illər (1992) Əbrar

qazetinin iki sayında çap edildi. Çoxlu sənədlərdən faydalanılaraq bu elmi yazı ilə inayətullahın “Aran” teorisinin içi boş idda olduğu sübut edildi. Ancaq, saxta tarix yazmağa alışan bu yalançılar, təbliqat

bombardumanı ilə yalanlara gərçək donu geydirməyə alışıqdırlar.

Bu yazıda üzümü aldanmış soydaşımız sayın Ərəsi cənablarına tutub, bəzi məsələlərə aydınlıq gətirmək istəyirəm. Bəlkə bu sözlər və tarixi həqiqətləri oxur azda olsa zehni durular. Bəhram Müşirinin isə qan davası qanına işlədiyinə görə intiqam hissi islahına yol verməz, Bakılılar demişkən “ qan təmizlənməz”.

Sayın Ərəsi bəy,

“Azərbaycan haradır” adı altında yazdığım bir məqalədə, Azərbaycanın tarixi topraqlarının Dağıstandan(Ərak) Dağıstana olduğunu bəyan etmişdim. Bu tərif Məhəmməd Cəriri Təbərinin, 1200 il öncə yazdığı “ Tarixi Təbəri” kitabının beşinci cildində dərc edilmişdir. Bu o deməkdir ki, sizin Aran dediyiniz bölgə “bütöv Azərbaycanın” daxilində olan bir vilayətmış, oxumanızı tovsiyə edirəm. Ama lutfən orjinalını tapınkı, İran adı altında farsçılıq siyasəti güdənlərin təhrif etdiyi “ mituni əsli” kimi oda təhrif ediləbilər. Bu iddeanın əyani sübutunu görməyiniz üçün isə 1997-də yazdığım və Güney Azərbaycanın “Məhdi azadi”” Nəvidi Azərbaycan” Quzey Azərbaycanın 22.06.1997 tarixli ədəbiyat qazeti, Sveçdə çıxan “Tribun jurnalı” və İstanbulda çıxan “Tür dünyası” jurnalında dərc olunmuş” Cənubi Azərbaycanda Türk ləhcələri” adındakı məqaləni oxumağınızı uygun görməkdəyəm.

Bunun yanında “Azərbaycan aydınları və milli kimlik böhranı” adı altında, 2000-ci il yazdığım “Nəvidi Azərbaycan””Yeni Azərbaycan” qazetləri və “tribun” jurnalında dərc olunan məqaləmdən bəzi statlar gətirərək, Şumali Azərbaycan cumhuriyətinin tarixi Azərbaycan toprağı olduğunu vurqulamaq istərdim. Azərbaycan aydınlarının milli kimlik böhranın səbəblərini aşağıdakı kimi sıralamışdım.

- Dil və tariximizin təhrifi

- İdeolojik basqılar

- Hakimiyət mübarizəsi

- Ərazi parçalanması

- İqtisadi ayrı seçkilik nəticəsində mali böhran.

Hər şehdən öncə siz və sizin kimi milli kimlik böhrani geçirdən soydaşlarımızın o məqaləni oxumasının müsbət təsir göstərəcəyinə az da olsa inanmaqdayam. Ama burada bəyan etmək istədiyim məbhəs 4-cü sıradakı “Parçalanma” bölməsindən yola çıxaraq Şumali Azərbaycanın əsli Azərbaycan toprağı olduğunu tarixi sənədlərlə sizə göstərməkdir. Bəlkə elmin bəyan etdiyi dil ilə sizdə gərçəkləri görüb doğru yola qayıdasız. Çünki, eşitdiyimə görə siz, təkcə Pars tv-də deyil fürsət

tapdığınız bütün imkanlardan, o cümlədən paltalk otaqlarında da baltanı öz ayaqıza vurmaqdasız.

O məqalənin “ parçalanma” bölümündə Azərbaycanın hududları və 500.000 Km² tarixi topraqlarımızın aydınlaşması zərurəti aydındır. Orada dərc etdiyim və aşağıda adlarını çəkdiyim əlimdəki tarixi/coğrafi əsrlərin hamısında, bugünkü Şumali və Cənubi Azərbaycan şəhərlərinin adı çəkilərək hududlarımız təyin edilmişdir. Bu qaynaqlarda Azərbaycanın hududları, Ərakdan Dərbəndə, bəzən Cəzirədən (Kərkük) Xəzərana, Reydən Sərirə, İrəvan xanlığına, Həmədan- Zəncan- Gəncə- Bərdə- Təbriz- Marağa- Şirvan və Ərdəbil adları bir yerdə çəkilmişdir. Aşağıda qeyd elədiyim bu orijinal mətinlər əminəmki olduğunuz yerdə tapılar, oxumağınızı, ama ön yargısız oxumağınızı uygun görürəm.

- İstəxri-nin, hicri qəməri 240-ci ildə yazdığı “Məsalik əl məmalik”

- İbni Hövqəl-in, hicri qəməri 267-ci ildə yazdığı “Surətül Ərz”

- Əhməd ibni Əbu yəqub-un, hicri qəməri 278-ci ildə yazdığı “Əlbələdan”

- Müəllifi bilinmiyən, katibi isə Əbul Müəyyid olan, hicri qəməri 372-ci ildə yazılmış”hudu əl aləm”

- İbn əl Əsir-in, hicri qəməri 628-ci ildə yazdığı “Əlkamil i fil tarix”

- Həmdullah Müstofi-nin, 740-ci ildə yazdığı “ nəzhət ül qlub”

- Osmanı imperatorluğunun 16 və 18- ci əsirlərdə yazdırdığı Azərbaycanla bağlı “icmal və təfsil” dəftərləri.

2- İran haradır

Əziz dostum, dəyərli alim, hüquqşünas sayın İsmail bəy Hadi-nin varlıq jurnalındakı “İran bir ölkə olaraq tarixdə varmı” yazısına müsahibdə geniş yer ayrılmışdı. Arya ırqçılığı dayrəsindən eşyi görəmiyən və İran adı altında bu rasist təfəkkürü sürdürməyə çalışan programda, Hadi bəyin yüksək elmi mahiyətli yazısına hücumları bir yandan gülməli, o biri yandan isə ağlamalıydı. O məqalədə tarixi sənədlərə dayanaraq, Şiubiyədən Firdovsiyə, islamdan öncə və sonrakı sənədlərə toxunaraq, bugünə qədər təhlilin nəticəsində “İran” adı altında tarixdə bir ölkənin olmadığı sübut edilmişdir. Bunu qaralamaq üçün dəridən qabıqdan çıxan Müşiri və Ərəsi-nin həqiqətləri inkar edən dodaqlarının, əsəbiyətdən titrəməsi gülməli, heç bir elmi dayanağı olmuyan sözlərlə bu ölkəni sübuta çalışmaları ağlamalıydı. Şah İsmailin İran dövləti adı altında tac qoyduğuna geniş yer ayıran bu alimlər, geçən min ildə Türk sülalələrin bugün İran adlanan ölkə də daxil olmaqla bütün bölgədə hakimiyətini görməməzlikdən gəlmələri utandırıcı idi. O dövürdə ulus dövlət deyil, din qınında sülalə dövlətlərinin hakimiyətini inkar etmək zəfinə düşərək, fəlsəfə toxumağa çalışdılar. Iki Türk sülalə dövlətləri olan Səfəvi- Osmanlı savaşlarınının Şiə-sünni toqquşması gün kimi aydınkən onu,

İran- osmanı müharibəsi adlandırmaları, ancaq tarixdə olmuyan

“İran” dövlətini millətə sıramaq məqsədi güdürdü.

Dəfələrlə yazıb- dedyim kimi tarixdə nə İran nədə Turan diyə bir ölkə olmayıb. Sayın Ərəsi bəydən soruşmaq lazimdir ki, bu İran dövlətinin qədim hüdudları haraymış. Yuxarıda qeyd etdiyim tarixi sənədlərdə

Azərbaycanın hüdudları açıqca bəyan edildiyinə görə deməli belə bir qədim ölkə olub və bügündə var. Sən bir tək sənəd göstərki, onda” İran” adı altında bir ölkənin hududları yazılmış olsun, bizdə qəbul edək.

3- Türk kimliyi və Qarabağın nəcatı

Varlıq jurnalının bütün sayılarında, özəlliklə müharibə illərində Qarabağ məsələsinə geniş yer verildiyi inkar edilməzdir. Tehranda olduğum o illərdə Qarabağla bağlı yazdığım çeşitli yazılardan əsas məqsədim, Azərbaycanlılarda Türklük şuurunu yüksəltmək və birinci gündən inancım olan güc tətbiqi ilə Qarabağı azad etmək olmuşdur. Geçən 20 ildə deyişən şərtlərə baxmıyaraq aparılan müsalihə və müzakirələrdə bu nəzəriyənin əyani sübutudur. Buda aydındər ki, bu milli savaşda bizim qarşımızda duran əsas quvvə Fars-Rus və Erməni birliytidir. Demək ki, məsələyə geniş zaviyədən baxmaq məntiqi siyasətin icabidir. 1990-92 illərində böyük çətinliklərə düşsəmdə “Məhəmməd Səid Ordubadının” qanlı sənələr kitabı və “Almas Ildırımın” seçilmiş şeirlərini ərəb əlifbasında tənzimləyib çap etdirməkdən əsas məqsədim, qeyd etdiyim iki açılım, yəni Türklük şuurunun dirçəlişi və Qarabağın nəcati olmuşdur.

Varlıq jurnalının 1992-dəki qış sayında bu haqda, oğlum Səlcuq-a xitabən yazdığım “ Qarabağ Mərsiyəsi” adı altındakı mətləbə, Pars tv-də toxunaraq büzülən ağızları görübdə münasibət bildirməmək, qələmimə sayqısızlıq olardı. Çünki, qan içən Kuruş-u əlində bayraq edən Müşirinin, yazıda ad apardığım Türk milli qəhrəmanları və imperatorluqlarını inkar dili ilə oxuyan Ərəsiyə qoşularaq “vah vah bunlarki vəhşi-çaqqı keşdir deməsi” mənə yox millətimizə əhanətdir. Çünki, Müşirinin əl-qol ölçərək qanımıza susadığını görəndə, Tomrus ananın, kuruş-un kəsilmiş başını qan çamağına atan hikayəsi yadıma düşdü. Çünki, 10-15 yaşımdaykən Şah aryaçılarının, tərcümə edərək yaydığı “ Hitlerin” “ mənim savaşım kitabında” İranlıların (Fars) Alman ırqına, ikisinində“Arya”mənsubiyətinə iftixarla toxunaraq cinayət teoriləri yadıma düşdü. Çünki, milli hökümət sonrası şəhid olan 30.000 soydaşım, bugün zindanlarda qollarınıdakı zəncir yarasının axıtdığı ürək qanının nalələri yadıma düşdü. Çünki, Ərəsi bəy utanmazcasına Müşiriyə qoşulub Erməni teroristlərini müdafiə edəndə “xaclı faciəsi” yadıma düşürdü. Çünki, xatəminin xarici işlər naziri “ mühacirani” 1998- dəki İrəvana səfərində, Ermənilərlə eyni soydan olduqlarını vurqulaması yadıma düşürdü. Irqçı Müşiriyə sözüm yox, ama, çıxışlarından sol görüş qoxusu gələn və Şah zamani zindanda yatan soydaşımız Ərəsi-yə bir nəçə sözüm var.

Düşünürdüm ki, bu ırqçı təfəkkürə qoşularaq, sayın Ərəsi bəyin milli qəhrəmanlarımız, Atıla, Alpaslan,Teymur, toxtamış, Fatih, Səttarxan və

Pişəvəriyə xor baxmağının dərinliklərində nə gizlənir.

Düşünürdüm ki, Varlıqdakı o mətləbdə işarə etdiyim böyük “Hun” “ Göktürk” ”Altınordu” ”Səlcuq” ”kürəkənli” “Osmanlı” və sayrə kimi dövlətləri, Müşirinin yanında oturub inkar edən soydaşımızın beynində nələr qalıblaşıb ki, onu kəsmək gücünü itirib, öz qonduğu budağı baltalayır.

Düşünürəm ki biz, millətləşmə prosində Avrupadan 200 il və Farslardan 100 il geri qalmışıq. Bu qara gündən qurtuşun təkcə yolu Türk kimliyimizi Azərbaycançılıq məfkurəsinə toxuyub, Arya ırqçılarının qarşısında özümüzdən müdafiə xətti tyaratmalıyıq. Onun üçündür ki, bütün çabalarımı, müdafiə yöntəmli milli düşüncənin yayılmasına yönəldərək ırqçı düşüncədən beynimi və beyinlərimizi arıtmağa çalışmaqdayam. O müsahibədə, mənim tarixə baxışımı öz tərəzinizdədə ölçərək faşist görüntüsü yaradan zehniyətə, 1970-də Şah-a verdiyim cavabı, sizində üzüzə vurmaq istəyirəm. Çünki, “Pan Türkist” olub Turan yaradmaq üçün “Aslan biləyi” “Şağman diləyi” “ Dədəqorqud ürəyi” lazımdır. Ama, Azərbaycanın düşdüyü bu bəladən nəcatı, əzilmiş milli qrurumuzun dirçəlməsi, talanmış milli varlığımızı qaytarılması, aclıq və sıfalətdən qurtulması “Türkçülükdür sə” mən ən böyük Türkçüyəm.

Düşünürəm ki, həzyan inacına görə öz çevrəsində Əhməd Kəsrəviyə oxşadılan Bəhram Müşirinin, Firdovsi və Şahnamə haqqında yaxında çıxaracağı kitabı oxumağınızda da fayda var. Bu barədə yeni qaynaqlar tapdığını iddea edən bu şəxsin hədəfi, dəfələrlə islah edilərək çap edilən Şahnamədə, gözdən qaçan vəya zamana uygunlaşmıyan fikirlərin, o cümlədən qadını alçaqlayan qoşmalarının islahi fikri yatmaqdadır. O kitabı oxuyaraq, 1000 ildən sonra Losanjlesdə oturub, Tus-da qazıntı aparan bu yalançıların yazdıqlarını, geçmişdə yazılanlarla müqayisə edərsən, Şahnamə və ona bənzər ırqçı əsərlərin inkişaf formulunu anlıya bilərsən. Bəlkə, bunlara inanmaqda aldanmış olduğunuda anladın. Bu rasistlərin, Türk – Ərəb və islam düşmənçiliyinin kökündə farsçılıq siaysətinin yatdığı aydındır. Bugünkü islam hakimiyətinə olan nifrətin, bu şovinistlərin səfinə qoşulmağına səbəbiyət vermiş ola bilər. Məsələyə geniş zaviyədən baxsan görəcəksən ki, o ılkədə aparılan siaysətin islamla heç bir əlaqəsi yox, bəlkə farsçılıq siaysətinin barız nümunəsidir. Inanmasan, 5000 tümənliklə Farsi sürəyaya qaldıran, tümənə parsi adı qoyan” Quran ayələrinə istinadən ana dilində məktəb istəyənləri, millətlər arasında ayrı seçgiliyə yox diyənləri zindana salan zehniyətə diqqətinizi çəkirəm”.

Böyük Rəsuloğlu 24.07.2011

Babək Azəri hüquqçu, Siyasi mücadilədə nəzəriyyənin əhəmiyyəti

2010-07-23T02:17:00.001-07:00

Bizim bütün siaysi davranışlarımız nəzəriyyə əsasında həyata keçir. Bu hesabla demək olar, nəzəriyyə əsas, amma əməl nəzəriyyədən doğan nəticədir.
Elmi nəzəriyyə necə tərif olunur?
Biz gündəlik yaşayışımızda güman və ehtimal əsasında müxtəlif nəzəriyyələr, yəni, fikirlər yürüdüb, onun əsasında əməl edirik. Belə nəzəriyyələr elmi nəzəriyyələrdən köklü şəkildə fərqlənir. Elmi nəzəriyyə -- güman və ehtimal yerinə, müəyyən faktlara və sübutedici sənədlərə əsaslanaraq yaranır.
Bir elmi nəzəriyyənin doğru olduğuna necə şübhə etmək olar?
Bir elmi nəzəriyyənin doğru olmadığını sübut etmək üçün iki yol var:
1.Bir elmi nəzəriyyə iki əsas hissədən ibarət olur. Birinci hissə faktlardan və sübutedici sənədlərdən. İkinci hissə bu müəyyən faktlara və sübutedici sənədlərə dayanıb, məntiq üsulları ilə müəyyən nəticə almadır. Əgər biz müvəffəq olarıqsa bir elmi nəzəriyyədə alınan nəticələrin yanlış olduğunu sübut etməyə, o zaman bu elmi nəzəriyyə etibarın əldən verməlidir və onun yerinə verilən digər yeni nəzəriyyə etibarlı elmi nəzəriyyə sayılmalıdır. Və ya əksinə, digər müvafiq əməldə özünü doğrulda biləcəyinə inandığımız yeni bir elmi nəzəriyyə düşünüb ortaya qoymalıyıq. O zamana qədər ki, bir elmi nəzəriyyədə alınan nəticələrin yanlış olduğunun sübutuna qadir deyilik. O nəzəriyyəni bir elmi nəzəriyyə kimi qəbul etməliyik.
2. Əgər bir elmi nəzəriyyəni əməldə həyata keçirəriksə və əməldə nəticə nəzəriyyə ilə fərqli olsa, bu, o mənadadır ki, nəzəriyyədə alınan nəticələr düzgün deyil. Bu vasitə ilə nəzəriyyə etibarın əldən verəcək. Misal üçün, Albert Eynşteyn bir elmi nəzəriyyə əsasında iddia edirdi ki, zamanın hərəkəti yerə yaxın və yerdən uzaq olanda bir - birindən fərqlənir. Onun fikrincə, yerin yaxınlığında zaman yavaş hərəkət edir. Biz nə qədər yerdən uzaqlaşırıqsa, zamanın hərəkətinin sürəti artır. Bu nəzəriyyəni sınaqdan keçirmək üçün 1962 - ci ildə bir qüllənin altına və başına iki dəqiq işləyən xüsusi saat bağladılar. Sonra bu saatları bir - biri ilə müqayisə edəndə, gördülər ki, qüllənin aşağısına bağlanan saat zamanın yavaş getdiyini göstərib. Bu sınaq göstərdi ki, Eynşteynin elmi nəzəriyyəsi doğrudur. Əgər bu sınaqda alınan nəticənin nəzəriyyə ilə təzadı olsaydı, o zaman, o nəzəriyyə etibarın əldən verəcəkdi. Əlbəttə, bunun bir başqa cəhəti də var. Nə zaman ki, bir elmi nəzəriyyə sınaqdan keçirilir və əməlin nəticəsi nəzəriyyənin düzgün olduğunu sübut edir, o zaman elmi nəzəriyyə danılmaz fakta çevrilir.
Siyasi nəzəriyyənin özəllikləri
Siyasət sahəsində xalis siyasi nəzəriyyə yoxdur. Hər bir siyasi nəzəriyyənin dalında müəyyən mənfəət yatır. Bu mənfəət fərdi, qrup və ya milli mənfəət ola bilər. Hər bir siyasi fikir nə qədər milli mənfəəti nəzərə alarsa, onu fərdi və qrup mənfəətindən üstün tutarsa, o nəzəriyyə bir o qədər humanist və millətin xeyrinə olan nəzəriyyə sayılır. Əksinə, hər hansı nəzəriyyə fərdi və qrup mənfəətlərinə üstünlük verərsə, o, bir o qədər opportinist və qeyri - insani nəzəriyyə hesab olunar.
Siyasət sahəsində opportinizmi humanizmdən necə ayırmaq olar?
Bu işə nail olmaq üçün biz təcrübədən faydalanmalıyıq. Çünki nəzəriyyənin necə olduğu əməldə üzə çıxır. Biz siyasətdə nəzəriyyə ilə bağlı fikri yürüdəndə əsas məqsədimiz toplumun idarə sistemidir. Dünya səviyyəsində toplumun siyasi idarəsi ilə bağlı müxtəlif nəzəriyyələr verilib, ancaq qərb ölkələrində hakim olan idarə sistemi uğurlu olduğun isbata yetirib. Qərbdə hakim olan siyasi sistemlərin 4 əsas təməli var. O təməllər bizim milli azadlıq mücadiləmizin də siyasi nəzəriyyəsində əsas sayılmalıdır. Bu elementlər aşağıdakılardan ibarətdir:
1.Milli hakimiyyət
Tamam təcrübələr nişan verir, bir millət ki, öz milli müqəddəratına hakim olmayıb, o, daim faciəli durum yaşayır. İran təki yerdə azərbaycanlıların milli hakimiyyətinin olmaması, o mənadadır ki, azərbaycanlılar hakim millətin, yəni farsların müstəmləkəsi kimi yaşayacaq.
2.Mənfəət
Gərək hər hansı bir siyasi nəzəriyyədə millətin mənfəəti əsas götürülə. Elə bu günkü dünyada da şahid olduğumuz kimi, müxtəlif ölkələr əxlaq üsullarının əsasında yox, mənfəətləri nöqteyi - nəzərindən əməl edirlər. Misal üçün, İranda 10 - cu dövr prezident seçkilərindən sonra İran rejiminin silahlı qüvvələri, xüsusən, fars məntəqələrində vətəndaşlara qarşı ağlagəlməz vəhşiliklər törətmişdirlər. Ümumi halda fars təşkilatları və bizim bəzi milli fəallarımız farsların hərəkatına "qoşulma nəzəriyyəsini" müdafiə edirdilər. Onların bu nəzəriyyəsində əxlaq üsulu əsas amil sayılırdı və bu əxlaqi sualı ortaya çəkirdilər: Necə ola bilər ki, fars məntəqələrində günahsız insanları öldürürlər, amma azərbaycanlılar susublar? Amma onlar izahat vermirdilər, azərbaycanlıların yaşıl adlı fars hərəkatına qoşulması azərbaycanlılara milli müqəddəratı həll etmək baxımından hansı mənfəəti verəcək?
3.Demokratiya
Demokratiya ilə bağlı bütün təcrübələr nişan verir, bir toplumda ki idarə sistemi qeyri - demokratikdir, o toplum çox faciəli duruma məruz qalır. Onun bariz nümunəsi İranda hakim olan vilayəti - fəqih siyasi sistemidir ki, ancaq İranda yaşayan millətlərə yox, əslində dünya ictimaiyyətinə böyük başağrısı olub. Elə bu səbəbə görə, Güney Azərbaycanın Milli Azadlıq Hərəkatında demokratiya əsas amillərdən sayılır. Elə bu səbəbə görə, hər hansı bir nəzəriyyə nə qədər milli don geyinsə, əgər qeyri - demokratik olsa, onunla kəskin formada müxalif olmalıyıq. Misal üçün, bir neçə nəfər milli fəallardan heç bir demokratik qayda - qanunlara uyğun olmadan özləri yaratdığı müəyyən bir bayrağı Güney Azərbaycanın milli rəmzi kimi təqdim edirlər. Belə qeyri - demokratik nəzəriyyələrə Milli Azadlıq Hərəkatımızda yer verilməməlidir. Bu növ düşüncələr yerindəcə tənqid olunub, təcrid edilməlidir.
4.Elm
Bildiyiniz kimi, qərb ölkələrində iqtisadi artım və inkişaf elm və texnika vasitəsi ilə mümkün olub. Elə bu səbəbə görə, nəzəriyyədə elm amili əsas cəhət sayılır. Misal üçün, İranda yaşıl adlanan hərəkatın rəhbəri Mirhüseyn Musəvinin əsas məqsədi İranda vilayəti - fəqih sistemin qoruyub, bununla da Xomeyninin bir vaxt hakim olduğu parlaq dövrünə qayıtmaq istəyirdi. Vilayəti - fəqih məfkurəsində elm və təxəssüs yerinə, iman əsas götürülür və müəyyən ruhanilər hakim elita sayılırlar. Hər hansı bir nəzəriyyə ki, elmə qarşıdır, bu, o mənadadır ki, bizim Milli Azadlıq Hərəkatımıza qarşıdır. Elə bu səbəbə görə də, bizim Milli Azadlıq Hərəkatımızla farsların yaşıl adlı hərəkatı arasında bir qırmızı xətt var.
Millətin maariflənməsi deyəndə nə başa düşünürük?
Elmi araşdırmalar nişan verir ki, hər hansı bir ölkədə iqtisadi inkişaf və artım millətin maariflənməsinə səbəb olur və toplumun siyasi bilgisini artırır. İqtisadi artım, yəni, sənəti məhsulların istehsalının artması səbəb olur telefon, faks, bilgisayar, televizorun toplumda sayı artsın və informasiya geniş yayılsın.İqtisadi inkişafdan məqsəd toplumda elm və texnikanın səviyyəsini qaldırıb, savadlıların və ali təhsil alanların sayı artıb, adamların cismi və ruhi sağlığı yaxşılaşıb, yeni idarə üsulları toplumda hakim olub və s. Bu ad aparılan amillər iqtisadi inkişaf adlanır və toplumun maariflənməsində əsas rol oynayır. Bu hesabla Güney Azərbaycanda toplum həqiqi mənada o zaman maariflənər ki, milli hakimiyyət bərpa olunub iqtisadi inkişafa və artıma səbəb olar. Biz milli azadlıq mübarizəmizdə insanların maariflənməsindən söhbət edəndə, əsas məqsədimiz ondan ibarətdir ki, millətimizdə bu qədər şüur ola ki, millətçi elitanın rəhbərliyin qəbul edə. Millətçi elitanın da öz yerində belə bir vəzifəsi var ki, Güney Azərbaycanda siyasi narazılığın təmsilçisi olmaq üçün düzgün cəhdləri həyata keçirə.

Brüssel (Brüksel) Dialoq Toplantısından sonra yerdə qalan 5 sorğu! – Eldar Qaradağlı

2010-07-18T02:06:00.000-07:00

1. Çox saylı Amsterdam toplantısından sonra az saylı Brüssel Toplantısına necə baxmaq olar?
2. Bu iki ardcıl toplantının bir-birindən fərqliyi nədədir?
3. Bu iki toplantının Azərbaycan Milli Hərəkatına qazancı oldumu?
4. Bu iki toplantıdaki düşüncə toqquşmasının özülündə taktiksalmı yoxsa stratejik görüşlər yatıbdır?
5. Amsterdam və Brüssel toplantılarında Azərbaycanın diaspora və lobbi proqnosları oldumu?

Çox səsli Amsterdam Toplantısının ardınca səssiz Brüssel toplantısı da Azərbaycanın milli-siyasi tarixinə qovuşdu. Ancaq ortada qalan bir çox sorğu oldu. Bu yazının amacı qıssa və konkret olaraq bu sorğuları yanıtlamaqdır.
1. Çox saylı Amsterdam toplantısından sonra az saylı Brüssel Toplantısına necə baxmaq olar?2. Bu iki ardcıl toplantının bir-birindən fərqliyi nədədir?3. Bu iki toplantının Azərbaycan Milli Hərəkatına qazancı oldumu?4. Bu iki toplantıdaki düşüncə toqquşmasının özülündə taktiksalmı yoxsa stratejik görüşlər yatıbdır?5. Amsterdam və Brüssel toplantılarında Azərbaycanın diaspora və lobbi proqnosları oldumu?
Sorğu 1:
Çox saylı Amsterdam toplantısından sonra az saylı Brüssel Toplantısına necə baxmaq olar?
Brüsseldəki havanın Amsterdama görə çox aydın və net olmasının altını cizirəm. Çünki, Brüssel tam anlamıyla dialoq toplantısı deyildir. Amsterdamda gün qonusu dialoq idi. Brüsseldə Amsterdamın əmirlərinin həyata keçirilməsi ilk və son söz idi. Başqa sözlə desək, Amsterdam daha çox geçə oduna gedənlərin toplantısı, Brüssel isə, səhər yola çıxanları qatarı idi. (Atalar sözü: Gecə oduna gedən çox olar, səhər bir açılsın görərik kim gedər, kim qalar!) Brüssel Toplantısının iradəsinə görə, Amsterdam toplantısının 12 madəlik sonuc bildirisinin bir daha danışıqlara verilməsi anlamsız idi. Bu üzdən Brüssel Toplantısının fonksiyonunun Amsterdam ardı olması da, yalnız mekaniksəl anlam daşıyırdı. Belə ki, Bir yeni quruluşun yaranması Brüsselin gündəmində dayanmışdır. Bəzi qurumlar və şəxslərin Büresselin dialoq toplantısı qalması arzusu bu üzdən boşa çıxmışdır. İnhisarçılıqla mübarizə(!?) adına, gəlməyənlər də var idi. Bu qurum və şəxslərə olan sayğımızı bir daha vurğulamaqla Büresseldə olmamaqlarını yalnış bir alğılama hesab edirəm. Bu dostların anti inhisarçı fiqorlarının arxasında ciddiyyəti olmayan məqamlara toxunmamaqdan keçmək olmaz. Yaxına gəlib işin bir tərəfindən yapışmaq yerinə uzaqda durub ələşdirmə tərzilə bir yerə varmaq olmaz! Çoxu millətçilərdən olan bu dostların öz qurumlarına aşırı həssas olmaqları heç belə doğru deyil. Amac partiyaçılıq, qurumçuluq deyil. Ortada əsarətdə olan bir millət varsa, qutsal olan yalnız amacdır. Bu böyüklükdə dərdi duyaraq birlik çabalarına dal çevirməyin mənasını anlamaq mümkün deyildir. Bu dostlarin Brüsseldə olmamasının təməlində gizli bir önyayğını da duymaq olar. Onlar belə düşünürlər ki, kimsələrin təsiri altında qalacaqlar vəya kimsələrin böyüməsi üçün arac olacaqlar. Burada bir sorğu ortaya gəlir. Belə ki, içimizdən olanların böyüməsini əngəlləməklə hansı qurtuluşdan söz açmaq olar? Əcəba, vaxtıyla Dr. Çehrəqanlını sıradan çıxarmağa çalışanların suyu kimin arxına axdı? Bugün Dr. Çehrəqanlı çəkilib evində oturubdur. Bu, yoxsunluğun xeyrini kim gördü? Yazıq o bağvana ki, qışın şaxtasından qurtulmaq üçün hər gün bağının bir ağacını baltalır.
Brüssel toplantısının kişisəl etginliklərdən qorunmasının yolu tanınmış qurum və şəxslərin orda olması idi. İnhisarçılığı bahana tutaraq Brüsselə gəlməyənlərin inhisarçı düşüncələrinə bir göz atalım: “Çün mən bir qurum kimi varam, başqa bir qurumun yaranması mənim iznimlə, mənim etginliyimlə olmalıdır. Yoxsa mən yoxam!” vəya “Güneyin bizdən nə istəyi bir yana qalsın, bizim Güneyə nə verəcəyimizi düşünməliyik!”Altı cizilmiş iki cümlənin mahiyyətinə diqqətlə baxarsaq. Düşüncədə olan bulanıqlığı aydınca görərik. Güneyin dışarıdakılardan birlik istəyinə kimsə qarşı çıxmayır. Ancaq, işə gəlincə qurum və birər səliqələrin üstünlüyü hər şeyi pozur. Nə yazıq ki, Güneyə ağıl verməkdə, məsləhət görməkdə hamı bir-birilə yarışa girmiş durumdadır. Brüssel Toplantısının qayəsi bu dağınaqlığa son qoymaq idi. Bu üzdən, hər hansı səbəbdən bu sonuca hazir olmayanların Brüsseldə yerləri boş göründü. Brüssel bundan daha qalaballıq vəya bundan daha da azsaylı ola bilərdir. Unutmamaq gərəkir ki, hədəf daşıyıcısı olan insanın dəyəri matimatik ölçülərə sığmazdır. Dünyanın ən nəhəng hərəkatının iradələrlə yaranmasını nəzərə alarsaq, Brüssel Toplantısında iradə sərgiləyənləri, milyonlar arzunun nümayəndəsi hesab etmək olar.
Sorğu 2:
Bu iki ardcıl toplantının bir-birindən fəqliyi nə old?
Amsterdam toplantısı qapalı siyasi taktikalar meydanıydı. Amsterdam toplantısının hədəfi yalnızca dialoq olduğu üçün, ortada var olan gizlilik açılmadı. Amsterdamdaki 12 maddəlik ortaq bildiri kağız üzərindən irəli getmədi. Bu üzdən, işdə və əməldə nə kimi ayrıntıların yaranması da qapalı qaldı. Həmin bildirinin Brüsseldəki görəvinin icraçı olmasıyla başlayan çeşidli yozumlar da aydınca görünməyə başladı. Belə ki, Amsterdamda olan ortaq maddələrin Brüsseldəki yozumu dəyişik formalar aldı. Sadə anlamla desək Amsterdamdaki qazanın Brüsseldə qapağı açıldı. Amsterdamda sakin və səssizcə toplantının ortağlığına üstünlük verən gənc düşünürlərin brüsseldəki ulusallıq həssasiyyətləri üzə çıxdı. Amsterdamda iki taktikanın bir arada olmasını düşünənlər, Brüsseldə bunların taktika deyil, stratejik yöntəmli olmasını dərk etdilər. Azərbaycan mərkəzli türkcü düşüncə və İran mərkəzli federal Azərbaycan görüşləri iki qaçırılmaz düşüncə kimi qarşı-qarşıya durdu. Bu sürəc tam toplantınin bir gününü aldı. Sonunda isə, mühafizəkar solçu azərbaycançılıq və çağdaş gənc türkçü azərbaycanlılıq arasında olan düşüncə ayrıntısı aydınca üzə çıxaraq mühafizəkar solçu azərbaycançılıq qurumun dözümsüzlüyü ilə sona çatdı. Brüsseldə bu iki çeşidli düşüncənin barış ortasını axtaranlar böyük əziyyətlərə qatlansalar da, nə yazıq ki, uğursuz qaldılar. Bu ara, Əhməd Obalı bəyin uzun sürəcli TV çabalarının ardından Brüsseldəki tər dökməsi də, mühafizəkar soydaşlar tərəfindən yanıtsız buraxıldı. Bu soydaşların aşırı istəklərindən yalnız kiçik bir bölümünə toxunuram: Bu soydaşların kiçik bir qurum olduqlarına baxmayaraq, hər işin başında olma səyləri, yeni yaranacaq quruma beyin olmaq istəkləri ilgi çəkən idi. Bu soydaşların idialarına zidd olan amatorca bir davranışa işarə etmək məqsədə uyğundur: Seçimlərə aday olma zəmanı, hərkəs özünü vəya adayını tanıtarkən, bu dostlar tərəfindən toplantıya qatılmayan iki soydaşın adaylığı irəli sürüldü. Demokratlığa hayqırı olan bu davranışa etiraz edən toplantı ortaqları adaylıq elan edən şəxs tərəfindən dəli-nəsihətə və qarşı etiraza məruz qaldılar. Toplantı bu totalitar tərzə yol verməyincə bu qurumun toplantını tərk etməsi anlaşıldı. Sözsüz ki, belə davranışlar nəticəsində, toplantıda ağır və olumsuz hava yaranmış oldu. Ancaq, toplantının yüksək iradəsini bu oyunlar poza bilmədi. Toplantı önünə qoyduğu amaca doğru irəlilədi.
Sorğu 3:
Bu iki toplantının Azərbaycan Milli Hərəkatına qazancı oldumu?
İlk başda deməliyəm ki, mən toplantınin iki-üç və hətta neçə aylar ertələnməsindən yanaydım. Səbəbim çox aydındır. Belə bir gərəkən qurumun yaranmasının geniş milli-siyasi kadır tələb etməsini görməməzlikdən gələrsək böyük yalnışlıqdayıq. Brüssel toplantısının daha dayanacaqlı və uzun ömürlü sonuc verməsi üçün təcrübəli və çevrəli milli-siyasi aktivlərin bir araya gəlməsi gərəkirdi. Brüssel buna nail olmadı. Bunun nədəni isə, anlamsız tələskənlik idi. Hal buki, biraz xoşgörü, biraz özveri və bu yolun ağır daşları olan milli-siyasilərin ortaqlaşmasını sağlamaqla bu amaca əl tapmaq çox asan olardı. Nə yazı ki, başda Əhməd Obalı bəy olmaqla bu önəmli işi irəli götürənlər diqqətsiz davrandılar. Nədən Obalı bəy? Burada kimsənin sevinməsinə yer yoxdur. Obalı bəyin son illərdəki aktivliyinin Azərbaycan Milli Hərəkatına olumlu etgisini kimsə dana bilməz! Bu qardaşımızın istər Günazda, istər gənəl alanda verdiyi milli mücadilə hər müddəi üçün bir örnək olmalıdır. Sözsüz ki, Obalı bəyin haqqını verməklə kimsənin haqqı əlindən alınmır. Ancaq, bir misal var ki: “Yalnız ölülər yalnış yapmazlar!”. Yaranmış qurumun /Güney Azərbaycan milli Azadlı Cəbhəsi/ yönətim qurulunun 11+2 əsli və əvəz edici tərkibinə bir tablo kimi baxarsaq işimizin nəqər zor olmasını görəcəyik. Burada kimsəni kiçitmək kimi niyyətimin olmadığını vurğulamaq zorundayam. Bu tablonun içində daha təcrübəli və milli yöntələrə tanış olan bir çoxlarının yeri boşdur. Bu isə, gəlməyənlərin suçudur. Gəlib, çırmalanıb iş görənlərə eşq olsun!.
Brüssel toplantısının ən böyük qələbəsini, onun hədəfə doğru irəliləməsi oldu. Umaram, Brüsseldən çıxan iradənin məhsulu uzun sürəcli olsun. Bu yolda GAMAC öndəliyinin üzərinə düşən çox işlər vardır. Görüşlər, ilişgilər və yeniliklərə yol açmaq bunlardan biridir. Amsterdam və Brüssel kimi dəyərli toplantıların dəvamı üçün sürəkli və ardı kəsilməz dostluq və soydaşlıq ruhu gərəkir. “Biz yarandıq, bir qurum olduq. Kim istərsə, bizə gələr, kim istəməzsə, bizdən deyil.” Kimi əski və yıxıcı zehniyyətlərin bir dəfəlik gömürməsi lazimdir. Belə xəstə zehniyyətlərin yox olması üçün, saxta olmayan plüralizmin gərəkir. Bu yolda, GAMAC-ın Yönətimində yerləşən gənc beyinlərin üzərinə ağır yük düşür. İnanıram ki, gənc beyin sahiblərinin bu yöndəki çabaları sonucsuz qalmayacaqdır.
Azərbaycan Milli Hərəkatının sınırlı ideyasının sınırsız olduğunu hərkəs bilir. Sadə deyimlə, Güneydə, Azərbaycanda, Türklükdə sınırlı olan bu hərəkatın amacını dünya üzərində axtarmaq gərəkir. Azərbaycan Milli Hərəkatının qaynağı və mərkəzi Güneydir. Amma bu hərəkatın fikir sınırı gündən-günə Güneydən çıxır və dünyalaşır. Bu isə, Güneyin və İran adlanan bölgənin talei üçün təkcə yoldur. Açığı, Azərbaycanın Güney sorunu İran içi sorun yox, kürəsəl sorun olmalıdır. Bu, bir bəşəriyyət savaşıdır. Keçmiş 30 ildə, dünyanın iradəsi Güney Afriqa Apartaydını diz çökdürdü. 20-il öncə, Rus sevit sistemi, ardıca federal Yoqoslav klonisi düyna gücü ilə, darmadağın oldu. Bu olaydan sonra, yeni-yeni özgürlüklər meydana gəldi. Ancaq, sona qalmış sümürülənlər arasında hələ də, Biz varıq. Biz, bir dünya varlığı olaraq vəhşilik boyunduruğunda qalan acı gərçəyik. Bizim də, insanlıq haqqımız bir dünya varlığıdır. 35 milyonluq bir toplumun bütün haqlarında uzaqda tutulmasının adını ölkə içi problem adlandırmaq olarmı? Biz, Azərbaycan Milli Hərəkatı,nın dışarı qolunu yaratmalı, onu dünyanın ən dərin siyasət qatmanlarına yendirməliyik. Bunun üçün DAK-lar var, Şuralar var, Partiyalar var, Dərnəklər var, İnsan və milli haqları qoruyan örgütlər var vb. Bunlar varkən, bunların gücünü bir ayara toplayan bir Cəbhənin oluşmasının bu millətə nə ziyanı ola bilərki! Amsterdam və Brüssel bu önəm üçün tariximizə damğasını vurdu. Bunu bacardımı, bacarmadı? Söz qonusu işin niyyətindən gedirsə, bacardı diyə bilərik. Yoxsa, söz qonus, olumsuz nöqtələrin böyütməsilə umudsuzluq yaratmaqsa, onda xəstəliyin dərmanını başqa yerdə aramaq lazimdir!
Amsterdam və Brüssel Azərbaycan Milli Hərəkatının kürəsələşməsi üçün atılan bir addımdır. Kaşki, bu addımlara uğur qatmaq yolunda, Panfaşizmin çəngəsindən uzaqlaşan tanınmış milli-siyasi çəxslər də sorunluluq qəbul etseydilər.
Sorğu 4:
Bu iki toplantıdaki düşüncə toqquşmasının özülündə taktiksalmı yoxsa stratejik görüşlər yatıbdır?
Sözsüz ki, çağdaş Azərbaycan Milli Hərəkatı gənc bir hərəkatdır. Azərbaycanın heç bir tarixsəl qalxışında bugünkü ana fikir axını görünməmişdir. Türk tanıtımı, Azərbaycan Türk Millətinin keçmiş siyasal-sosial ayaqlanmalarında unudulmuş yöntəm olmuş sa da, bugün onun ən sarsılmaz və dəyişməz incisi olmuşdur. Azərbaycanın tarixinin bir bütöv olduğunu gözdən atmamaqla yanaşı Türkmənçay Anlaşmasından sonra bütünlüyünü darbalara vermiş bu tarixin çeşidli – Güney, Quzey, Qarayazı-Borçalı, Dərbənd-Həştərxan, Qarabağ-İrəvan vb.- yöntəmlərini də unutmaq mümkünsüzdür. Özəlliklə, bu arada 200 ilə yaxlaşan bir Güney və Quzey tarix detalları ortadadır. Güney tarixində farsçılıq gələnəyinin böyük alanda yer alınmasını nəzərə almadan bilimsəl baxışa yiyələnmək mümkün deyildir. Bu, siyasal və kültürəl axının Çaldıran yenilgəsindən günümüzədək çəkilməsini gözə alarsaq millətimiz üzərində 500-illik bir basqının olmasını görürük. Çaldıran yenilgəsinin ən iki acısı olan – siyasi mərkəzin Azərbaycandan daşınması və iki qardaş dövlətin din üzündən milli varlıqlarını itirməsilə yanaşı qanlı düşmən durumuna düşməsi- hələ də irqçı düşmən tərəfindən propakanta hədəfi kimi qalmaqdadır. Son 20-ildən üzü bəri Dr. Zehtabi kimi millətçi qocamanların çalışması və gənc kəsimin böyük özveri göstərməsi görünməkdədir. Bu qıssa zaman içində, millətimizin bilimsəl görüşləri olduqca geniş alan almışdır. Artıq, Məşrutə, Xiyabani, Pişəvəri, 29-Bəhmən, Xalq müsəlman kimi kütlə ayaqlanmalarına duyğusal deyil, məntiqsəl araşdırmalar yapılmaqdadır. Həmin yeni baxışların sonucu olaraq May(Xordad) 2006 “Azərbaycan Ulusal Ayaqlanmasına” deyinmək olar. Türkçülük təməlləri üzərində millətimizin milli istiqlal və qurtuluş arzularının tərcümanı olan gənc Güney “Azərbaycan Milli Hərəkatı” yeni çağımızın ulusal inanc hərəkatı olmuşdur.
Ancaq, milli yöntəmdə nəqədər irəliləmə olsa da, üzülərək etiraf etməliyik ki, hələ də, bəzi mühafizəkar sol düşünürlərin bu dəyişikliği qəbul etmə səviyələri donuq olaraq qalmaqdadır. Bunlar üçün, milli-siyasi söyləm, keçmişdəki sol dialoq anlamı kimi alqılanır. Bu dostların dialoqdan anladıqları yalnız sinif və ictimai qatlar çərçivəsində qalmaqdadır. Onlar, 40-50 illik dərin sinif və siyasi təcrübələrinə dayanaraq, gənc milli düşünürlərin saf, təmiz duyğularından istifadə etmək hiləsi irəli sürürlər. Bu robotlaşmış siyasətin altında həm də dərin mənəmlik psikolojusu yatmaqdadır. Özlərini hərkəsdən savadlı, ağıllı, üstün və elit sanan bu cənabların ilginc iddialarından bir örnəyə baxalım: “Mən bir keyfiyyətəm, minlərcə kəmiyyətdən üstünəm. Mən kəmiyyətlərlə uğraşmaqla dəyərli zəmanımı boşa xərcləmərəm!!”. (eyn ifadələr!) Belə düşünürlərə görə, millət anlamıyla kütlə anlamı eyniləşir. Millət kütlə kimi alqılanır. Savadsız, əzgin və özünü tanımaz kütlənin seçim haqqı yoxdur. Yalnız elit düşünər və lider olar. Bu üzdən, düşünür millətdən üstün dayanan aristokratdır!
“Xordad/may” ayaqlanmasından sonra “Azərbaycan Milli Hərəkatı”nın təməl görüşünü oluşduran, Özgür, Bağımsız və Azərbaycan Mərkəzli Türkçü düşüncə özülü daha aydın görünməyə başladı. İrqçı fars dövlətin isə bu tavana qarşı grişimi qat-qat sərtləşdi. Rejim üçün ən qorxunc olay Azərbaycanda yayğınlaşmaqda olan türkçülük və türk yöntəmlikdir. Rejimin bu haqdaki tutumu olduqca doğaldır. Ən azından buna görə ki, var olan irqçı rejim Azərbaycan ayaqlanmasını özü üçün son fəlakət hesab edir və hesabında da yalnış etməyir. Demək, Rejimin Azərbaycana qarşı düşmənçiliyi bəllidir. Ancaq doğal olmayan üzücü bir görüş də ortada vardır. İrqçı dövlət sisteminin 10-cu seçgilərilə başlayan yeni bir rejim içi güc dava ilə yanaşı Güney Azərbaycanın da gündəmində milli-siyasi altirnativləşmə sürəci özünü göstərdi. Rejimin var olan iki rəqib qanadından daha pisinin seçilməsilə haqlı etirazlar baş qaldırdı. Təbriz başda olmaqla Azərbaycan bu mərkəzçi ayaqlanmağa qatılmadı. Başqa anlamla Azərbaycan türklüyü gec bulduğu öz yöntəmini əlindən buraxmaq istəmədi. Azərbaycan bir daha irançılıq yolunda həzinə verməyəcəyini bəlli etdi. Azərbaycan rejimin iç savaşına deyil, öz milli savaşına hazir olacağını göstərdi. Belə olan halda, özümüzdən olan keyfiyyətçi(!) mühafizəkar qələmlər, öz millətini qamçılakən, mərkəzçi Yaşıllar hərəkatına qatılmayan Aərbaycan Milli Hərəkatını geriçilikdə, təcrübəsizlikdə, bir iddə xəyalçı millətçilərin (istiqlalçıların) əlində əsir olmaqda ittiham etdilər. Bu ağalar yazdıqca Azərbaycan Milli Hərəkatı öz düzgün yolunu sürdürdü. Ancaq, bir ürək bolanma ortada qaldı. Atalar demişkən “Milçək murdar eləməz, ürək bulandırar!”
Amsterdamda fikir ixtilafları deyil, səliqə dəyişikliyidir ifadələrinin sıx-sıx qullanılmasına tanıq olduq. Brüssel bu qapalı diplomatik ifadələri üzə çıxardı. Brüssel toplantısı, Azərbaycan aktivistiləri arasında dərin təməl və stratejik düşüncə dəyişikliyinin qacırılmazlığını ortaya qoydu. Hətta daha ötəsi, Brüsseldə istiqlalçıların belə, arasında düşüncə fərqliyi aydınca göründü. Bu görüntü toplantı sonlarında daha netləşdi. Bu plüralizmdir yoxsa, millətaltı əski xəstəlik!? Buna gələn fürsətlərdə toxunacayıq.
Sorgu 5:
Amsterdam və Brüssel toplantılarında Azərbaycanın diaspora və lobbi proqnosları göründümü?
a) Diaspor
Diaspora daha çox kültürəl və sosial ağırlıqlı olan ölkə dışı vətəndaşlıq və soydaşlıq toplusudur. Gənəl kimlik anlamına sahib olan diaspora fəlsəfəsində siyasi yükümlülük təyin edici rol almamaqdadır. Siyasətin zatında var olan hücümçü ruhla diasporanı düşünmək doğru deyildir. Diasporanın doğrudan birləşdirici və toparlayıcı fəlsəfəsilə siyasətin dar qapsamını qarşılaşdırmaq olmaz. Diasporanın ideolojiklə də yaxından ilişgisi olamaz! İdeolojiya bəlli fikir dördgenində tərif olan anlamdır. Diasporanın daha çox bir milli fəlsəfə olduğunu nəzərə alarsaq, onu vahid bir millət-dövlətin öz sınırlarından kənardaki kütləsinin birləşdimə mekanizmi adlandırmaq olar. Bu üzdən, diaspora ümummilli alanda oluşan sınır dışı bir savunma çabasıdır. Buna görə, şiddətlə bütövçü və siyasətdən qaçan kültürəl və sosial meylə yönəlikdir. Diaspora təşkilatlanmasıyla bəlli dil, tarix, din, kültür, sosial birlikləri yaranar. Son illərdə Quzeydən və Güneydən gələn minlərcə ailənin məhz Azərbaycan adı altında bir araya gəlməsilə saysız dərnək, cəmiyyət və milli birliklər formalaşmışdır. Öz pərəm-parça vətənində birlikdən yoxsun qalan bir millətin çeşidli kültürlər basqısında fərqlənmiş psikolojisini yalnız Vətən sevgisi altında bir arada saxlamaq olar. Son illərdə, dar və cahil amaclar üzündən siyasi görüşlərin Azərbaycan Diasporasına girməsinin və alanın siyasiləşməsinin şahidi olmaqdayıq. Elə bu üzdən, Azərbaycanın ümummilli maraqlarının zədələnməsini, dərin çatlamasını görürük. Sadə bir sözlə, diaspor varlığı ilə lobbiçilik anlamını dəyişik tutanlarn üzündən formalaşmaqda doğal sorunlar yaşayan diyasporumuzun durumu irəli getməkdənsə, geri dönüş yaşamaqdadır. Belə davranan soydaşlar, bu dərk etməlidirlər ki, Azərbaycan diasporunun siyasi yöntəm alma gücü və mahiyyəti yoxdur. Çünki, Azərbaycanda istabilləşmiş hakimiyyət və müxalifət ilişgisinin olmamasıyla yanı-sıra, həm də siyasi durum baxımından Güney, Quzey fərqlikliyi vardır.
Çox sevindirici haldır ki, istər Amsterdam, istərsə Brüssel toplantılarında Azərbaycan diasporu qonusunda hər hansı ciddi düşüncə ortaya qoyulmadı. Çünki, bu toplantıların hədəfində Güneyin milli-siyasi hərəkatı var idi. Bu iki toplantının bütün yazılı və söyləm məntiğinin yönü Güney idi. Azərbaycan diasporunun güclü olduğunu fərz edərsək, yalnız onun bu kimi toplantılara səssiz dəstəyini düşünmək olar. Əks halda Amsterdam və Brüssel kimi tək yönlü toplantıların Azərbaycan diasporuna ziyan verici məqsəd dəyişməsini gözdən qaçırmaq olmaz.
b) Lobbi
Lobbiçilik diasporanın tərsinə bir siyasi yöntəmə malikdir. Bəzi labbi mərkəzlərinin siyasi hədəflər üzərinə örtük salmasnın məhz siyasi bir manovra olmasını da göz önünə almaq gərəkir. Lobbi bəlli bir siyasi hədəfin (İqtidar vəya müxalifət) dış qolunun propakanta gücüdür. Elə buna görə, davacıl, hücümçü və bəlli dövlət vəya millətə qarşı yönlənmiş siyasi amaclı qurumdur. Örnək olaraq dünyanın bütün siyasi alanlarında faktik güc kimi tanınan Yəhudi, Yunan, Ərməni və gedərək güclənməkdə olan Kürd lobbilərindən ad aparmaq olar. Bu qurumların daha çox diaspora mərkəzlərindən siyasi kadr güc toplamasını və onlara proffesiyonelcə yöntəm verməsini görmək olar. Diasporanın tərsinə Lobbiçiliyin ən əssas fəaliyyət dairəsi yerli siyasilərin içidir. Bu yolda üniversitetlər, elmi mərkəzlər, siyasi araşdırma məkanları, böyük ticarət alanları ən əlverişli çalışma yerlərdir. Mali sektorlarla yanaşı elmi mərkəzlərdə eyitimləşən siyasi kadrların yetişdirilməsi yerli dövlətlərin də maraq dairəsinə hizmət edir. Kürəsəl dünyanın siasal diplomatiyasında lobbi mərkəzlərinin geniş rolu vardır. Yenə örnək olaraq dünyanın ən nəhəng lobbi mərkəzi olan Yəhudi Lobbisinin Amerika siyasətində olan danılmaz roludur. Bu Lobbi təşkilatı oxtapus kimi dünyanın bütün mali və siyasi dalanlarına qol atmışdır. Amerikanın hər hansı siyasi hakimiyyətində İsrailin markası vurulmaqdadır. Bunun səbəbi isə, Yəhudi lobbisidir. Buna bədəl Amerikanın da ekonomik maraqları bu lobbilər tərəfindən qorunur. Bu haqda, həmin lobbilərə bağlı olan Yəhudi kəlan trastlara və kartellərə işarə etmək olar. Amerika üzdə İran adlanan dövlətə qarşı ambarqo uyqulayır. Həmin lobbinin himayəsində olan sınırlar ötəsi şirkətlər isə qaçaq yollarla ehtiyac olan materilları arxa qapıdan İran sınırlarına daşıyır. Bu iki başlı oyundan Amerika dövlətinin əldə etdiyi vergi və dəllalıq qazancı qat-qat artır, Lobbi isə özünə aid olan banklarını, mali qaynaqlarını sürəcli olaraq qorur. Son zamanlar İran adına iki Lobbinin ortaya gəlməsinə tanıq olmaqdadıq. Azərbaycana gəlincə, ortada hər hansı Lobbi adına bir girişim yoxdur desək yanımamışıq. Amsterdam və Brüssel toplantılarını yönətənlərin gizli zehniyyətində belə bir girişimin olmasını ümid edə bilərikmi, yoxsa…? Məncə, Brüssel toplantısının alt bilincində belə bir girişimin olması çox uğurlu istəkdir. Ancaq, Brüssel toplantısında illərini Azərbaycanın Güneyinə və bütövlüyünə verənlərin olmaması və olanlara da təmiz ürəklə yanaşılmaması üzündən milli-siyasi kadr boşluğunda olan Güney AMAC(GAMAC)-la lobbiçiliyə getmək olarmı, olmazmı? Bunu gələcək göstərəcək!
Sonuc:
Brüssel toplantısını ələşdirən bəzi sol soydaşlara görə, orada heç bir uğurlu hal yox idi. Sözsüz ki, bütün siyasi fəaliyyət və yaşam həssasiyyətlərini Azərbaycanın türkçü düşüncəsini məhv etmək yolunda qoyan bu soydaşların fikrincə Brüssel bir uğur olabilməz idi. Çünki, Brüssel bir çayxana məhvili deyil, bir iş mikanizminin yöntəmini açan toplantı idi. Bunu qazandımı qazanmadımı? Söz qonusu bu deyil. Söz qonusu Azərbaycan Türk Millətinin məhz öz inanclarına və əldə etdiyi simgə varlıqlarına dayanaraq özgür, bağımsız tam istiqlal yola addım atmasıdır. Təbiki, bu soydaşların belə yöntəmləri dərk etmə hazırlıqları yoxdur. Bu soydaşların vaxtıyla BAB, DAK, Milli Şüra, milli partilər və qurumların da yaranmasında VətənPərvər mövqeləli belə olmuşdur. Bugün də belə, sabahda belə olacaqdır. Millət öz yoluna, bu soydaşlar inkar yoluna! Bizim əlimizdə nə gələr ki!!
Bütün çalarlarıyla, Brüssel Toplantısı bir amac doğruntusunda atılan uğurlu addım oldu. Orada yaranan yeni qurumun, Azərbaycan Milli Hərəkatına nələr verəcəyini dözərək görəcəyik. Brüssel Toplantısının möhürü və damğası, Güney Azərbaycan Milli Azadlıq Cəbhəsi-dir. Bu damğanın gələcəkdə haralara vurulmasıyla Brüssel Toplantısının düzgün dəyəri ortaya çıxacaqdır. Umaram, hər hansı nədəndən Amsterdam və Brüssel toplantılarında olmayan milli qurum və şəxslərin də ürəkdən qatılımı ilə GAMAC yönətiminin çiyinindəki yük, hərkəs sarından bir milli borc kimi mənimsənsin!

GÜNEY AZƏRBAYCANA QARŞI ARTAN BASQI

2010-06-28T04:52:00.000-07:00

ÖZƏTÇƏ 2: GÜNEY AZƏRBAYCANA QARŞI ARTAN BASQI –
IRAN YETKİLİlƏRİN MƏFKURƏSİNDƏ NƏLƏR KÖRÜKLƏNİR?

Özətçə 2-ni hüzurlarınıza sunuruq ki, bu ilin Özətçə 1-inə son-durum olaraq (Say:527/2010 ; Tarix: 04-06-2010 ), İran yetkililərinin yürütdükləri asdı-kəsdi siyasətləri ilə ilgilidir.

Bu Özətçələr arasında olan ssenari çox da fərqli olmaya bilər və onların ortaq cəhətlərinə örnəklər bunlar ola bilər: İran yetkililəri Güney Azərbaycanlıları sərbəstlik haqqından öz-xoşuna yoxsun edir; onların ilkin insan haqlarını tapdayır; Güney Azərbaycanlı vicdan dustaqlarından olunmamış suçlar üçün işgəncə vasitəsi ilə etiraf almağa şirnikmişlər. Nə isə bu Özətçədə sizə gərəkən bəlgələr hazırlamışıq ki, İran yetkililərinin hürkməkdə olmalarını göstərir və eləcə də demokratik ölkələrin İran yetkililəri ilə tutumlarında səriştəsizliyini nəzər salır. Siyasi təhlil ilə vaxtınızı almak istəməyib və elə insan haqları müdafiəsinə yetinmək istərdik, lakin bu Özətçədə bunların arasında hüdud pıxtılaşır (yayalanır). Bu Özətçədə verilən bəlgələr bunlar:
Cədvəl 1: İran yetkililərin Güney Azərbaycanlı fəallarına qıyılan basqı nəticəsində tutuqlular üzrə son-durum
Cədvəl 2: bir güvəni əsaslanmamış vicdan dustağının məktubunun tərcüməsi
Planlaşmış İlətişmələr: Cənab Əkbər Azad və xanım Zəhra Fərəczadə uğurlarında hazırlanmakda olan ilətişmələr bir həftəyə dək hüzurlarnıza sunulacaq.

Bu günki ssenaridə bir əlahəddə incəlik var ki, önəmli qonular görünməyə bilər. Bunlarda olan boyutları belə açıqlamaq olar:
Güney Azərbaycan milli hərəkətinin səciyyəsi Azərbaycanda hamı toplumsal qüvvələrin pluralizmi əsasındadır və bu mədəniyyəti ölkə üzərində başqa etnik millətlərə də ilətmək (induksiya = təlqin) üçün maraq da var. Lakin İran-mərkəzli irqçilik edən konaz qruplar ilə faz fərqi də var. Bu hərəkətin səciyyələri bunlar: Mahatma Gandinin “zorakısızlıq” və Nelson Mandelanın irqçiliyə qarşı əzmli mübarizə (lakin silahlanmadan) səciyyələrini özündə ehtiva edir; (ii) bütün uyğun qanunlara hörmət edərək ölkə siyasətinə qarışmamaq niyyəti var; (iii) sivil hüququ və insan haqlarını alqışlayıb və mənimsəmək bu hərəkətdə aparıcı rol oynaır. Bu hərəkət Əvrənsəl İnsan Haqları Bildirgəsini və buna aid olan Anlaşmaların bütövlüyünü mənimsəməkdə unikaldır. Milli fəalların idrakının dərinliyi də elə buradan irəli gəlir və onlara qüvvət olur ki, İran-mərkəzli millətçiliyin və onun xulyasında yetişən Fars dili və irqi üstünlüyünün puçluğunu aşkara çıxarda bilir. İndi daha Güney Azərbaycanda Arya irqi qondarmasına bir damcı belə rəğbət qalmamış. Buna qarşı Güney Azərbaycanda vərhovlanan (yetişən) mədəniyyətdə Azərbaycan mənafei heç bir zada ikinci dərəcəli olmaması bir möhkəm prinsip olmuş. Davamlı tələbat budur ki, Azərbaycan Türk dilinin statusu yenidən dirçəldilməli və ölkənin rəsmi dili olmalı və keçmiş illər ərzində Iran irqçiliyi tərəfindən tənəzzülə qıyılmış Azərbaycan mədəniyyətinə gərəkən qurumlar əsaslanmalıdır.
Baxmayaraq ki, Azərbaycan-Türk mədəniyyəti ölkədə min illər hakim mövqedən çıxış etmiş, bu son illərdə haşiyələnməsi nəticəsində İran irqçilik məfkurəsi əsatirinə tapınmaq ilə iftizah dərəcəsinə gəlib çatmış. Bu məfkurə ilə modernizmə uyğunlaşmaq olmur və hətta bu əsatirin gerçək olmamalarını da belə qəbul edə bilmirlər. İranın abalı-əmmaməli yetkililəri irqçı məfkurəni pişik kimi kopyə edib və dini motivlər ilə bir yeni məcun ortaya çıxarmışlar ki, orta əsrlərə aiddir ki, bir basdı kəsdi qanırlar bir də yalan toxumaq və quyruqlu böhtan ilə tələ qurmaq. İran yetkililəri və bütün İran-mərkəzli siyasi quruluşlar hamısı can-i-dildən birləşib və nüvə qudrəti olma həvəsi ilə ağızlarını sulandırırlar. Axı onlar ölkədə etnik millətlər üzərində əgəmənliklərini saxlamaq üçün nüvə gücündən hərbə-zorba kimi istifadə etməklərini son fürsət bilirlər. Eləcə də bu güc vasitəsi ilə əzəmətli və ulu olma xəyalı ilə qanadlanırlar.
Avropadan iki dənə məcun ölkəyə idxal olundu: bir idealogiya kimi irqçilik xəstəliyi və 19-inci əsrin ibtidai sosiologiya tuxumu olan Arya irqçilik məfkurəsi. Avropa bu uydurmaların kötəyini yedi və indi irqi üstünlük xulyası ən etibarsız və zəhlə tökən bir anlayış kimi qorxunc mikrob tanınır. Baxmayaraq ki, modern Farslar irqi əlamətləri avropa tipinə heç də bənzəməyir, hələ də var ki, qərb siyası şəxsiyyətləri hərdən İran irqçiliyinin dəyirmanına su daşıyırlar. Misal üçün prezident Obama “böyük İran milləti” demək ilə ölkədə o biri etnik millətləri qapazladı. Prezident Obama iş üstünə gələndən qeyri-Fars etnik millətlərə mənəvi dəstək kəsilmiş. İranın burnunu bu kimi ibarətlər ilə yelləndirmək İran irqçiliyini körükləyir.
Qərb kütlə vasitələri İran-mərkəzli hadisələri səsləndirməkdə öz jurnalizm prinsiplərinə sadiq qalmırlar və qurşanma (saxta) informasiya həqiqət yerine xərclənir. Diqqətə layiqdir ki, Amnesty International Güney Azərbaycanın milli və insani haqlarını fəalca müdafiə etməkdə ad çıxartsaydı da, indi səsi batmış.
Ölkədə etnik millətlərin təfəkkürü cür-bəcürdür və görüntü üzərində terrorist kürdlər var, çarəsizlikdən silahlı mübarizə edən bir neçə etnik millətlər də var, və məhz sivil protestlər ilə özlərindən müdafiə məfkurəsinə yiyələnmiş və ona fəxr edən Azərbaycan varlığıdır. İran yetkililəri zorakılığa zorakılıq ilə yanaşmağın köhnə ustalarıdırlar, lakin Güney Azərbaycanın qeyri-zorakı və dinc yol ilə apardığı mübarizə qarşısında olduqca aciz qalmışlar. Buna görə İran yetkililəri Azərbaycanlılar içərisində qorxu ilətmək hiyləsinə girişmiş; milli hərəkəti zorakılığa sarı sürükləmək istəyir; və fəalları silahlı mübarizəyə sarı aldatmaq istəyirlər. Hərdən yalançı adlar ilə silahlı üsyan üçün quşqurducu məqalələr də yayımlanır; yaxud adları bilinməyən şəxslərdən vicdan dustağı diyə məktub da yayımlanır ki, İran yetkililərinin işgəncəsinə məruz qalmış. Görürsünüzmü, İran yetkililəri nə tək səs-vermədə səs ixtira etmək mahiridirlər, fikirlərdə özünə qarşı silah mübarizə toxumu əkməkdə də mahir deyillərmi?
Baxmayaraq ki, İranın nüvə təhlükəsi barədə biz sükut edərik, ki yoxsa İran yetkililəri bu bəhanə ilə basqılarını bətərlədə bilər, nüvə məfkurəsi Güney Azərbaycanda dolayısı ilə özünü göstərməkdədir. Bu hazırda gedən basqılar ya bundan irəli gəlir ki, İran elə indidən özünü nüvə qüdrəti kimi gördükdən əl atıb gələcəkdəki qəddarlığına məşq edir; yaxud İran yetkililəri öz çökmələrini (çökmə = nüzul) görməyə başlamış və bu oyunları da nüzülün qasırğanın son kuşultularıdır; yaxud İran yetkililəri Güney Azərbaycanı silahlı davranmağa şeytanca sövq edirlər, necə deyərlər suyu bulandırıb balıq tutmaq istəyirlər.

Özəlliklə diqqətinizi vicdan dustağı jurnalist Əkbər bəy Azadın dosyesinə yönəltmək istərdik. Bu iki ay müddətində ağır işgəncəyə məruz qalaraq sağlamlığnı itirib və ciddi problemlərlə üzləşmişdir. Bu vicdan dustağı Güney Azərbaycan milli hərəkətində bir qocaman fəaldır və dəfələr ilə İran yetkililəri tərəfindən basqılara məruz qalmış (bax Say 407/2006 , Tarxi: 01 Noyabr 2006; və Say: 423/2006, Tarix: 10 Dekabr 2006). Bu qocaman fəallara basqı etmək ilə hətta adamda belə hiss oyanır ki, İran yetkililəri kin və nifrətini gizlətmək də istəməyir və bəlki də intiqam almaq niyyətindədir. Məhz buna görə cənab Azad indi ağır durumda və onun uğrunda İltətişmə hazırlayana dək onun sağlamlığı təhlükədə olduğunu nəzərinizə çatdırmaq istəyirik.

İndi İran yetkililəri dörd başqa fərdi sorğuda dindirmək istəyir. Yayımlanmış güvənli xəbərlərə görə 23 İyun 2010-da Tehran inqlab məhkəməsinə çağırılmış fərdlər bunlardır: (i) Məhəndis Əlirza Sərrafi, (ii) Məhəndis Həsən Raşidi, (iii) şair, yazıcı və jurnalist Səid bəy Muğanlı və (iv) yazıcı Mehdi bəy Nəimi. Bunlar 29 İyun 2010-da daha Evin həbsxanasına müraciət etmələri istənilib. Bu şexslər hamıya bəlli bilgin və samballı dinc-məramlı yazıcıdırlar. Bunların insan haqlarını müdafiə etmək üçün qabaqlarda sizə ilətişmələr göndərmişik (cənab Sərraf üçün bax: Say: 508/2008 , Tarix: 19 Septambr 2008; cənab Raşidi üçün bax: Say: , Tarxi: 28 Dekabr 2006; cənab Muğanlı üçün bax: Say: 471/2007, Tarix: 09 Dekabr 2007 və Say: 472/2007, Tarix: 10 Dekabr 2010). Yenidən dindirilmək üçün oraya çağırıldıqlarını söyləsələr də, bu hədə qorxuların nə ilə sonuclanacağı aydın deyildir.

Bütün demokratik qüvvələrə müraciət edirik ki, necə dəyərlər Arya İranı uğrunda gedən barındırmağa (appeasement = barındırma = bir ölkənin xatalı tutumuna göz yummaq) tənqidi yanaşsınlar və desinlər daha bu qədər xata yetər. Bunlar özlərini aldatmamalıdırlar və İran irqçiliyini daha bundan çox xatalarına şirnikdirməməlidirlər. Özəlliklə Amnesty Internationala səslənirik ki, öz diqqət nəzərlərini səfərbər edib və İranda gedən etnik millətləri əzməyə tutumu və Güney Azərbaycanın Türklüyünə qarşı gedən qatlaşmazlığı ifşa etsinlər. BMT-nin İnsan Haqları üzrə Ali Komissarlığına gəldikdə, siz qalan tək bir qurumsunuz ki, hamını müdafiə etmək üçün üzərinizdə mandatı Güney Azərbaycanın Türk millətini də müdafiə edesiniz. İran yetkililərinin duyuqladıgımız (duyuqlama = to detect) tuğyanlı basqılarını diqqətinizə çatdırdıq və sizə müraciət edirik ki, Güney Azərbaycanı müdafiə etməyin vaxtı indidir.

Hörmətlə
Boyuk Resuloglu

Dünya Azerbaycanlıları nın Haqlarını Müdafiə Momitəsinin Sədri

Oğus Türk, SİLAHLANMAQ

2010-06-27T05:11:00.000-07:00

birinci bölüm

Önsöz

Bu qıssa yazıda öz görüşlerimi silah ve silahlanma qonusunda açıqlamağa çalışacağam. Men de her barış sever kişi (insan) kimin silahdan arınmış ve sevgi dolu sevinc dolu bir dünyayı bu savaş, cinayet, işqal, ve zülüm dolu dünyaya yeyleyirem. Ama Güney Azerbaycan'ı İran çekmeleri altinda can vererken görende bir Türk'e işqal altında ve rezaletde yaşamağı yaraşdıra bilmirem. İran ve Fars şevenisminin Azerbaycan Türkü ile yalnız silahla, qurşunla, işgence ile, ve tutsaqla yanaşdığını görende, bir kişiye ve bir Türk'e en doğal heqqı yanı silahlı olmaq ve silah daşımaq ve özünü savunub, öz anasından, anatoprağından, anadilinden, erdem, şeref ve namusundan mudafie etmeği daha çox yaraşdıra bilirem. Mene göre her kişinin (insanın) silah daşıma ve silahlı olmaq heqqı var. Bu heqqi ondan alan ve almağa çalışan yalnız onu öz hakimiyeti ve kontrolu altına almaq isteyen birileri olabiler. Kişinin silahlı ve silah daşımaq heqqini ondan almaq onu savunmasız ve her türlü çaresizliye açıq bıraxmaqdır. Mene göre özgür kişinin ve özünü özgür bilen kişinin silahlı olmaq ve silah daşımaq heqqı var. Amrika birleşik devletlerinin anayasasının ikinci artırısında bele yazır: A well regulated militia being necessary to the security of a free State, the right of the People to keep and bear arms shall not be infringed.
Çeviri: Özgür bir devletin güvenliğine gerekli olan yaxçı qurulmuş halk millet ordusu, milletin silahlı olmaq ve silah daşımaq haqqı önlenmemelidir.
* * * * * * * *

Bilimsel açıdan kişinin uzun gelişme ve yetişme sürecinde qalmak, qurtuluş ve savunma işleyişini (mekanizma) düşüncesel biçimde özelleşdirdikce, diş, dırnaq, yumuruq, ve tepik yerine etrafındakı bulunan ağaç, daş ve odu silah olaraq qullanılmışdır. Milyonlar il sürecinde kişi geliştikce onun oz qalma, qurtuluş ve savunma işleyişi de gelişmişdir. Butun qaralarda kişinin sığındığı ve yaşadığı kohullerde bıraxdığı izler ve yaratdığı çizgiler, yazilar ve biçimler buna güçlü ve yeterli orneklerdir. İlkel kişinin bıraxtığı ilkel qullandığı qalıntıların en onemlisi onun qalmaksal, qurtuluşsel ve savunmasal ayqıtları ve araçları olmuşdur. Doğada o biri dirilerle (heyvanlarla) ve öz türü ile yaşam yarışında onun silaha gereği vardı. Qazıbilim (arkeoloji) ve kişibilim (antropoloji) bilimleri de toplumbilim (sosyoloji) ve beceribilim (politik bilim) bilimlerinin yanında, tarixsel olarak, kişinin yaşam yarışında silahdan uzaq olmadığını onaylamakdadırlar. Doğayı ve oğelerini (ünsürlerini) öz kontrolu altına getirmek isteğinde olan kişi, öz geçimini sağlamağa, ve özünü ve sevdiklerini qorumaq isteyen kişi silahsız başarıya ulaşamazdı. Kişinin tarix öncesi ve efsanelere qavuşan söylenbilimsel (mitoloji) öyküleri onun her zaman silahlı olduğunu ve silahdan uzaq olduğu veya silahının yeterli olmadığında yenildiğini, ve yox olub, aradan getdiğinden hekayet eder. Butun ulusların sölentileri ve efsaneleri kişinin yaşam yarışında ve qalmak, qurtuluş savaşında silahlı olduğunu gösterir. Kişi söylenbilimi sanal ya gerçek sulardakı boyuk balıqlar, nehengler, ve ejderhalarla, habele qaralardakı ve yeraltındakı devler, arslanlar, od püsgüren ejderhalar ve göylerdeki od ya daş yağdıran quşlar, alıcı quşlar, ve tanrılarla savaşda ve yarışda silahlanmış olan kişinin söylentileri ile suslenmişdir.
Yazılı tarixde de, kişinin en azı geçmiş beş min ilde, en yaxın yoldaşı silah olmuşdur. Hem erkek, hem qadın, her zaman silah daşımış ve silahlı olmuşdur. Getdikce erkek egemen olan toplumlar yaranınca silahlı olub silah daşımaq da bir ustunluk olaraq erkeklere verilmiş. Bir kişi ya bır qurub kişi guç qazanmaq ve güçlenmek sürecinde o biri kişileri öz egemenliği altina getirmek ister. Gücün en aydın anlamı da budur. Kişinin o biri kişileri öz egemenliği altina getirmek ve onları öz düşüncesinin uzantısı yapmaq, gücü belirleyen anlamdır. Silahı az ve yetersiz olan, veya savaş yöndemleri yetersiz olan, veya silahlısı az olan kişilere, silahı daha yeterli ve gelişmiş olan, silahlı sayısı çox olan, ve savaş yöndemi ve becerisi daha üstün olan kişiler başarı çalmiş ve öz kontrolu ve egemenliği altına almışdır. Yaşam yarışında utuzanlara ve egemenlik altına alınan kişilere silahlı olmaq ve silah daşımaq yasaqlanar. Yaşam yarışını utan ve başarı çalan kişiler öz silahlarını her zaman gelişdirmeye ve bu üstünlüğü qorumağa çalışarlar. Onlar sürerdurumu qorumaq üçün her zaman ayıq olmalıdırlar ve en üstün silaha quşanmalıdırlar. Çoxu erkek olan güçlu kişi, Qadını ve güçsüz erkeği kontrol etmek çabasında silahı onlara yasaqlamış. O köleleşdirdiği kişilere silahdan ve şiddetden uzaq durmalarını buyurmuşdur. Silahlı kişiler silahlarını gelişdirib güncelleşdirdiğini sürdürerken, köleleşdirdiği kişilerin arasında silahın kötü ve pis olduğuna yöneli kültür ve gelenek yaradarlar. Elbette ki kölelerin arasından bu kültüre qarşı çıxanlar da en son ve en modern gelişmiş silahlarla susdurulub yox edilerler.
Demiri tapıb becertmek, demirçilik, ve silah gelişdirmek ve işleyişlendirmek Türklerin en özel başarılarından sayılır. Minler il once demiri bilmeyen ve Tanımayan Avrupa'ya ve dünyaya Türk silahlilari ve silahlı iş adamları demiri tanıtmışlar ve tünç ve burunc yuxusundan oyatmışlar. Kişi tarixinde Türkler demiri tapıb gelişdirmiş ve qullanmışlar. Tünç devrini Türkler demir ve polad qilincları ile qapadıp kişiliği yeni demir devrine getirmişler. Qutlu Türk dilinde Polad, Demir, Timur, Timurtaş, Demirçi, Timuçin kimin sevimli ve sayqın adlar var. Dünya tarixini deyişdiren ve dünyada barış ve denge yaradan böyük Türk beylerin, xanların ve xaqanların adı olan qutlu sözler tarixe damqa kimin basılmışdır. Eski Türk öyküleri demir, demirçi, polad ve qılıncla doludur. Kişi tarixinde Türk adı demirle tanınmaqdadır.
Bütün kişi toplumları arasında ve hetta öncul olaraq Türk kişisi de öz varlığını silahı ile tanıtdırmış. Uyqarlaşmamış, ve yabani, indi Çin'li olaraq tanınan yobaz Han'ların qırqınlarından qurtulmaq ve qalmaq isteyen Türkler silahlarını gelişdirib, özlerin acımasız düşmanlara qarşı savunmalıydılar. Bütün Asiya ve Avrup'ya yayılmış yerli olan çeşitli Türk boyları öz savunma yolunda gelişdirdiği silah, ve onun qullanma işleyişi ve yöndemi ile dünyanın ön qoyulmaz gücü olmuşlar. Kişinin söylenbilimsel ve geçmişbilimsel belleği Türkün her zaman silah daşıdıgı ve silahlı olduğuyla doludur. Kişinin uyqarlığı, yapıtları, ve yazıtları Türkün ve daha doğrusu silahlı Türkün izleri ile bezenmişdir. Minler il boyu dünyada barışı ve dengeni sağlayan Türkün ve daha doğrusu silahlı Türkün bir başarısıdır.
Silah sözü de onu tutan elin yiyesinin işqali ile Türk diline girmişdir. Arablar İslam düşüncesi ile, ve Fars hilekarlığına quşanandan sonra, Xorasan ve Azerbaycan Türklerine silahla, ve silah qullanma ve savaş yondemlerinin üstün olduğu üçün saldırıb, Türk topraqlarını işqal etmişler. Türkçe yaraq sözu yar koklu olan ve aq eki ile, yarmaq, bölmek, ve kesmek anlamını işinde daşıyan ve minler il işlenilen söz, Arablara yenilenden sonra aradan getmiş ve indi parça parça almuş Türk dünyasının yalnız bazı yerinde yaraq sözu öz anlamında qullanılır. Azerbaycan'da , hele de Rus ve Fars vehşetinden uzaq qalan kendlerde yaraq silah anlamında qulanılır. Habele ağaç yaran, odun yaran, ve yaraqlı silahli anlamında işlenilir. Fars dil ve edebiyatına girmiş ve hele de qullanılan yeraq sözu e ile işlenilmekdedir. Aşağadakı Farsca yazı tarix yazan Reşid eddin'in böyük Çengiz Xan'ın zamanından bir qıssa bölümdür. Bu yazıda yaraq sözünün öz anlamında işlenildiğini gösterir. به‌ روزگار چنگيزخان‌ رسم‌ چنان‌ بود كه‌ صنعتگران‌ و پيشه‌وران‌ شهرهايى‌ را كه‌ مردم‌ آن‌ به‌ سبب‌ سركشى‌ محكوم‌ به‌ مرگ‌ مى‌شدند، نمى‌كشتند و آنان‌ را اسيروار به‌ سرزمينهاي‌ شرقى‌ و مغولستان‌ گسيل‌ مى‌داشتند و به‌ كار مى‌گماردند (جوينى‌، 1/101، 140؛ رشيدالدين‌، جامع‌، 1/516). در روزگار غازان‌خان‌ هنوز گروهى‌ از صنعت‌ گران‌، اسير به‌ شمار مى‌آمدند (همان‌، 2/1514) و گروهى‌ از آنان‌ به‌ فرمان‌ اولجايتو به‌ سلطانيه‌ كوچيدند (وصاف‌، 477). اما آنان‌ در قبال‌ ساخته‌هاي‌ خويش‌ از ديوان‌ (دولت‌)، مرسوم‌ و مواجب‌ مى‌ستاندند. در همان‌ زمان‌ صنعتگران‌ ديگري‌ نيز بودند كه‌ به‌ سرماية خويش‌ كالاهاي‌ صنعتى‌ و از جمله‌ جنگ‌ افزار و زين‌ و يراق‌ گوناگون‌ مى‌ساختند و در بازار، يا به‌ ديوان‌ مى‌فروختند. در برنامة اصلاحات‌ غازان‌، اين‌ صنعتگران‌ِ اسيرگونه‌، رها شدند و از آن‌ پس‌ به‌ جاي‌ مرسوم‌ و مواجب‌، بهاي‌ ساخته‌هاي‌ خويش‌ را به‌ نقد دريافت‌ مى‌كردند **رشيدالدين‌، جامع ، 2/1514، 1516.
Modern Türk ve Fars dilinde yazılan sözlüklerde de yaraq sözü alet, arac ve kesgi anlamlarında da gelir. Türk dilinin değişik deyişlerinde, Qazaqca'da, Türkmence'de, Acarca'da, Qırqızca'da ve başqa Türk dillerninde de yaraq, yarak, carak, jarak, ve yarrak, savaşda qullanılan araca deyilir. Yalnız Osmanlı emperatorluğunun son dönemlerinde indiki Türkiyenin bazi yerlerinde yarak daha çox argo anlam daşımaqdadır.
Üzüntü ile vurqulamalıyık ki geçmiş iki yüz ilin savaşla dolu, cinayetle dolu, ve dengesiz dünya, Türkün silahından uazqlaşması veya silahının az, yetersiz, ve gelişmemiş olmasının sonucudur. Tarixi Türk topraqlarında Türkün hakim olmadığı bir dünya, elbette ki dengesiz ve zülümle ve cinayetle dolu bir dünya olur. Çin'lilerin ve Rus'ların toplu Türk qırmaları ve tarixi Türk topraqlarını Çin ve Rusiye adlandırmaları dünyanın dengesiz ve zülümle dolu olduğundan xeber verir.
Qafqazlar'dan ve Xorasan'dan, indi yalanlıkla Fars ırqçıların terefinden Fars deyilen, Kenger korfez'inecen yayılan yerli Türkler tarix boyu ve minler il o bölgede barış ve dengeni sağlamışlar. Gene de üzüntü ile söylemeliyik ki geçmiş iki yüz ilde bu barış ve denge düzeni bozulmuş ve indi yaşadığımız bölgede bize köle ve eşağa kişi muamilesi ve davranışı yapmakdadırlar.
Böyük Qacar Türk imperatorluğu güçsüzlenib dağılmaq sürecinde böyük Azerbaycan topraqları da Rusiye, Osmanlı, Iraq, İran, Ermenistan ve Gürcüstan arasında parçadı. Bü dağıtıcı itgilerden sonra Azerbaycan Türkü de Türk olmayan, Türkü sevmeyen, veya Türk düşmanalrı terefinden işqal altına alındı. Azerbaycan Türkünün silahdan uazqolması, silahının az olması, silahlısının yeterli olmaması, ve silahının gelişmiş olmaması bu çöküşün ve utuzmağın en önemli sebeblerindendir. Böyük Azerbaycan'ı işqal eden, silahı üstün olan, silah qullanış işleyişi üstün olan, udan ve qalıb gelen milletler Azerbaycan Türkünü Türklüğünden uzaqlaşdırıb ve Türksüzleşdirmeğe çalışmışlar. Azerbaycan Türkünün düşmanları onun silahını elinden almış, silahlanmasına izin vermemiş, ve köleliğe ve özlüğünden yabancılaşdırmağa sürüklemiş. Rusların Türk topraqları üzerinde qurduqları Soviet imperatorluğunda, uzayda, göyde, yerde, suda ve sualtında dünayanın en üstün ve gelişmiş silahlara sahib olduqları zaman, çekirdeksel (nüklüer), yaşambilimsel (bioloijik), ve kimiyasal (kemikal) silahlara quşanan Ruslar, Quzey Azerbaycan'da ''Yer üzünde dostu olsun gerek insan insanın'' ve ''Silahları yandırın, arşa çıksın tüstüsü'' oxumaqlarını oxudub, ve içgi içip umursamazlık felsefesi ve kültürü yayırdılar. İnsanlığın en iğrenc ve yırtıcı sistemi öz kölelerine insanlık üzre vaazlarda ve övüdlerde bulunurdu. Oğrular ev yiyesin sövüb, dövub, danlayırlardı. Elebil heyasızlığın sonu Rus imperyasında yoxa çıxmışdı.
Güç arayışında ve egemenliğini uzunlaşdrıb surdurmek isteyen silahlı kişi elbette ki idare altindaki kişilerde barışçılığı, silahsızlığı, ve şiddeti qınamağı ve barış kültür ve geleneğini yaymağa çalışar. Elbette ki savaşdan, silahdan, direnişden, qurtuluşdan danışmaq ve şiddete yönelmek kontrol eden ve işqalçının işine yaramaz. Normalda, işqalçı kişiler öz sayı ve güç qaynaqlarını azaltmak istemedikleri üçün, işqal olunmuş kişilerin özlerinden ve öz dillerinde barış ve silahsızlanmaq kültürünü yaymağa çalışarlar. Uzun sürede ve sıxı düzeyde işqalı sürdürüb Türksüzleşdirmek süreci işqalçıya daha bahalı ve bazan de imkansız olduğuna göre, Türklerin özunden ve Türk dilinde onları barışçı olmağa ve savaşdan, savaşçılıqdan, silahdan ve silahlanmaqdan uzaq durmaları düşüncesini yayarlar. Şiddet qullanıb, vehşicesine Türk varlığına tecavuz eden caniler, Türksüzleşdirdikleri adamcıqların dilinden barışçılıqdan, medenilikden, insanların qardaşlığından ve sevgiden sayqıdan danışıb, savaşı, qurtuluşu, igidliği, erdemi, ilqarı, mübarizçiliği, merdliyi, zülme baş eymemezliği, ve özgür yaşamaq uğrunda ölub öldurmeği basdırıb, pisleyib, qınarlar.
İşqalçı ve istilacı Rus'lar Quzey Azerbaycan'ın böyük bölümünü işqal edıb parça parça edenden 1991 illerinecen milyonlar Türkün qırqınına sebeb olmuşlar. Rus'lar toplu qırqınlar yaradıb, ekinçilerin ekin tarlalarını ve yerlerini yandırıb qıtlıq ve quraqlıq yaratmak, bölgede sonu görünmeyen etnik ve dinsel nifretlere yol açıb ve çatışmalara yol vermişler. Quzey Azerbaycan Türkü ile başqa Türk ve Türk olmayan milletler arasında geçimsel (ekonomik) ve beceriksel (politik) ilişgileri kesib ve yalnız öz kanallarından yol vermişler. Ruslar gelişdikce, Quzey Azerbaycan Türkünü sistematik olaraq geride tutmağa çalışmışlar. Rus işqalçıları Quzey Azerbaycan'ın bazi bölümlerinden çıxanda, geçimsiz, savunmasız, silahsiz, dünyadan bilimsiz, öz gerçek kimliyinden xebersiz, xeste, yaralı ve yorqun bir Quzey Azerbaycan bıraxmışdılar. Bundan sonra, hemen Rus silahliları ve qardaşları Ermeniler, emoğlanları Farsların onayı ile savunmaz ve silahsız Azerbaycan'a vehşicesine saldırıb minler Türkü oldurub, bir miloyn türkü evinden eşiginden edib, Quzey Azerbaycan'ın beşden birin işqal edib, gelişmesini engellemeğe çalışmışlar. Bunların hamısı Rusların silah, silah qulanma ve işleyişinin Quzey Azerbaycan Türkünden daha çox, daha üstün ve daha gelişmiş olmasının sonucunda olmuşdur.
Qacar ve Osmanlı imperatorluğunun silah işleyişinde, silah gelişdirmede, ve güncelleşdirmede geride qaldıklrı üçün milyonlar ölü ve böyük geniş Türk topraqlarının elden getmesine ve milyonlar Türkün Türksüzleşmesine sebeb olmuşdur. Milyonlar Türkün indi özlerini Rus'a, Fars'a, ve başqa milletlere mensub bilmeleri bu silahsızlanmağın rezaletinin neticesindedir.

Birinci bölümün sonu

İkinci bölüm
Qacar impratorluğunun çöküşünden sonra, Güney Azerbaycan Türkü öz önemini, bağımsızlığını ve istiqlalını, silahını, silahlısını, silahlılığını, ve demek bütün varlığını itirmiş ve İran-fars deliliğinin eyaqları altinda çabalıyır. Türk Xaqanlıq textinin oğruları Pehlevi'ler Güney Azerbaycan Türküne saldırdılar ve 57 il sürecinde milyonlar savunmasız silahsız Türk insanını öldürüb, qaçqın salıb, Türksüzleşdirib ve köleleşdirdiler. Esarete baş qaldıran her Türk yox olmağa mehküm olmuşdu. Bütün Güney Azerbaycan Pahlevi'lerin ve İran Fars devletçiliğine satilanların talan meydanı olmuşdu. Fars edebiyatında Türk dilinin arxadan çekilmesi ve Türk çocuklarının Fars ailelerinde nöker kimin böyüyüb Farslaşması önerilirdi ve Güney Azerbaycan Başkendinde Tebriz'ın Saat meydanında Türkce kitablar Aalahazret buyuruğuyla yandırıldı. Aşağıda İran Fars deliliğinin şairlerinden ve Farslar terefinden özgürlük şairi taninan ve Türk'ün dilinin boynunun arxasından çekilmesini ve bu dilin kökünü İran'dan kesmesini öneren Arif e Qezvininin şeirini getiririk: زبان ترک از برای از قفا کشیدن استصلاح پای این زبان ز مملکت بریدن استHabele Pehleviler zamanı Rovşenfikri (aydınlık) adını daşıyan dergide ''Türkler yonca yeyib meşrutelik getirdiler, onlara saman verin ki qudurmasınlar'' yazıları görünürdü: ترکها یونجه خوردند مشروطه آوردند باید به آنها کاه داد تا رم نکنندPehlevilerin Güney Azerbaycan'dakı valileri Müstofi, nufus sayımında Azerbaycan'da adam başı saymak yox belke eşek saymakdan danışırdı: مستوفي استاندار وقت آذربايجان سرمست از اتحاد السنه و البسه (زبان و لباس) سرشماري سراسري در تبريز را «خرشماري» مي ناميد Bunlar ve yuz minler başqa senedler ve ornekler 57 il Pehlevilerin Türk düşmanlığı yapdığı İran Fars deliliğinde butun qazetler, radyolar, telvizyonlar, filmler, ve resmi yazışmalarda buluna biler.
Pehlevilerin 57 il suresinde Güney Azerbaycan'a getirdiği uğursuzluqla, xerabelikle, ve talanla beraber Xiyabani, Sattar xan, ve Pişeveri öncülluğunde baş qaldırılar öz qanında boğdurulub her baş qaldırıda yüz minler igid yox olub getimişler. Güney Azerbaycan'ın en yaxçıları denlenib yox olmuşlar. Güney Azerbaycan Türkünün adı, topraqlarının çaylarının dağlarının ve şeherlerinin kendlerinin adı Türksüzleşdirilmiş ve Farslaşdırılmış. Tarixi ve böyük Güney Azerbaycan topraqları Türklerden boşaldılıb Farslara ve Kurdlere bıraxılmış. Türkün Tarıxı varlığı danılmış ve bir saxta ve yalan İran varlığına qurban getmişdi. Pehlevilerin 57 illik esaretinde yaşayan ve yaşarken can veren Güney Azerbaycan'lı defelerce İran Fars silahlılarının tecavüzüne ve işqalına uğramışlar ve var yoxları talan olmuş. Baş qaldıranları xiyabanlarda sürülmüş ve tutsaqlarda işkence olunmuşdu. Güney Azerbaycan'lının geçimi qısıtlanmış ve işçileri Farsistanlarda en eksik işleri görerken tehqir olub eşağalanmışlar. Güney Azerbycan gencleri Pehlevilerin ordusuna alınıb İran Fars xidmetine alınmışdı. Güney Azerbaycan Türkü silahsızlanmışdı ve teslime alınmışdı. İkinci Pehlevi de birinci kimin Türk Qacarlardan qesb etdiği ve oğurladığı texti ve tacı bıraxıp qaçanda, geride bir Türksüzleşmiş, Fars'laşmış, İran'lılaşmış, bilimsiz, silahsız, dünyadan xebersiz, geçimi ve kültürü gelişmemiş, dincileşmiş, düşüncesel olaraq gerilemiş, dağılmış, parçalanmış, ezilmiş, ve tehqir olunmuş, xeste, yaralı ve yorqun Gğney Azerbaycan bıraxdı.
1979 qıyamında, 57 il Türksüzleşdirme sürecinden geçib qalan Güney Azerbaycan Türkü, özünü İran içinde ve İran'da yaşayan başqa milletler arasında ve onlarla birge olaraq özgürlüye ve milli haqlara götüren bir yola girmişdi. Güney Azerbaycan Türkünün en önde gedenleri ve özlerini aydin sayanları, bölük bölük olub, sırayla fanatik dincilerin, şaşqın baticıların, satılmış Rus'çuların, İslam'la Marksizm arasında heyran qalan sözde Halq mucahidlerinin, Çin celladı Mao'nun teline vurulanların ve başqa başqa oyunların qucağına düşdüler. Güney Azerbaycan'a düşünen ve uğrunda savaş veren çox azıydı. Pehleviler 57 ilde Semed kimin ve bülüt kimin minlerle veten sever igidleri yox etmişler ve 1979 qiyamında Güney Azerbaycan gencinin Güney Azerbaycan'dan çox başqa düşüncelerle uğraşırdı. Geçmişi danılmış ve yox edilmiş bir gençlık elgette ki vetenin ne olduğunu bilmez ve düşmanın çirağını öz canının yağıyla ışıq tutar. Türksüzlenmiş, silahsızlanmış, içinden özu özune düşman kesilmiş ve Toplu manqutlaşmiş bir gençlık 1979 qiyamında öz vetenine yox İran'a ve İran adlanan yerde saxta İran milletine özgürlük ve heqlerini geitmek üçün boyunu bayraq etdı ve qanını boya. O Azerbaycan'dakı ordu saxlovlarına ve ustlerini basıb silahlandı. Güney Azerbaycan'lı silahlanmışdı ama...... yazıqlar olsun ki O Güney Azerbaycan uğrunda yox, İran uğrunda silahlanmışdı. O İran'ı Pehlevi'lerden qurtararaq, İran içinde, öz nisbi özgürlüğünü de mürgülüyürdü. O öz xelqinin de haqlarına qavuşmasını gelecekdeki xeyallarında görüntülüyürdü. Hetta bir sürü Güney Azerbaycan'a İran içinde daha çox heq isteyenler de, bir ömür Pehlevi'lerin celladlığının uzun süreli olmasını öz allah'ından dilenen, ve bir ömür Azerbaycan'ın felaketine ve esaretine göz yuman, xeste beyninde bu dünyanı yox başqa dünyaları duşunen, ve genelde Güney Azerbaycan'ın İran Fars sistemine köleleşmesinde payı olan Şerietmedari hezretlerinin arxasında tuzaqdan tuzağa ve çaladan quyuya düşdüler. İqtidara yeni gelen Xumeyni bandı iller böyü paralel düşünen Şerietmederi ve Xelq müselman hereketini bile tehemül edemedi ve minler Güney Azerbaycan gencini öldürdü. Bu herekti ezmek bahanesi ile Güney Azerbaycan'a giren İran İslam Fars silahlıları Güney Azerbaycan'ı silahsızlaşdırmağa başladılar. Yeni silahlanan Güney Azerbaycan'lı heç bir şey elde etmeden bir daha silahsızlanırdı (xel e silah olurdu). Bütün silahlar geri alınıb evler aranırdı. Qorxu ve din diktatorluğu öz vehşetli kölgesini Güney Azerbaycan üzerine salırdı. Hükümete geçmiş olan ve Güney Azerbaycan qıyamını başqa milletler qıyamlarıyla bir yerde qanda boğan qurub qıyamı ve çevrilişi amacına yetişmiş bildirdi. Başda Xumeyni olaraq Refsenjani, Xameni, Musevi, Vilayeti, Beheşti, ve Müteheri kimin celladbaşılar Pehlevi rejimini yiyeşenmişdiler ve aynı siyasetleri İslam adı altında milletlere ve özellikle Güney Azerbaycan'a uyqulayırdılar.
Gene de Türksüzleşmiş Güney Azerbaycan Türkü quzu kimin yad gedip İran Fars cenevara yem oldu. Minleri mücahid olaraq, minleri değişik solçu ve komonist qurublara mensub olaraq, minleri xelq müselman olaraq, ve yüz minleri de mollalar rejiminin mohendislik ettiği İran Iraq savaş cibhelerinde ya şeherlede füzeler ve bombalar altında öldüler. Yüz minler yaralı itmiş ve milyonlar savaş teramsından yaralı yaşayırlar. İki milyona yaxın Güney Azerbaycan'lı yabancı ölkelerde daha çox Türksüzleşme ve Azerbaycan'a yabancılaşma ve özgeleşme qasırqasına girdiler. Silahsız, bilincsiz ve savunmasız bir Türkün başına her oyun geler.
Geçen 30 ilde Güney Azerbaycan'da ve İran adlanan yerde, get gede İran Fars mehveri üzerine düşünen ve özlerini seraseri adlandiran ve mollalara bir süre aldanıb ve sora qarşı çıxıb ama ezilen qurublar, yavaş yavaş öz çekiciliğini elden vermeye başladılar. İran'ı yox, Güney Azerbaycanı veten bilib ve Azerbaycan baxış açısından bölgeye ve dünyaya baxanların sayı get gede artdı. Tarixi Türk topraqlarında qurulan Rus Soviet imperatorluğunun dağılması, ve bazı Türk cumhuriyetlerinin ve özellikle de Quzey Azerbaycan'ın özgürlüğüne qavuşması, ve Elçibey kimin Azerbaycan'ın modern peyqemberi olan ve Eliyev kimin dahi liderliğinde idare olması, iletişim ve bilgi axışının daha rahat ve çox olması Güney Azerbaycan qurtuluşuna yöneli yolunda modern, yenicil, ve gelecekçi Güney Azerbaycan milli hereketi oluşdu. Radyo, televizyon, xaricde ve daxilde yayılan yazılar, kitablar ve özellikle de internetle sağlanan bilgi axışıyla birlikde Quzey Azerbaycan Türkleri ve Türkiye Türkleri ile get gellerin çoxalması Güney Azerbaycan gencliğinin ve genelde milletin öz dürümüna bilincleşmesine ve bu esaretden qurtuluşa bir yol aramasına sebeb olmuşdur. İran Fars rejiminin her gün artan basqısı ve İran'laşdırma ve Fars'laşdırma siyasentlerinin çoxalması da Güney Azerbaycan Türkünde daha ters etgi bıraxmışdır. Güney Azerbaycan Türkü işqalçı İranın ve Fars'ın qarşısında bilincleşme sürecinde Türkleşmeye ve özüne dönmeye başlamışdır. O öz xiyabanlarında ''HARAY HARAY MEN TÜRKEM'' seslenir. O öz geçmişini ve geleceyine yiyelenmek isteyir. Bilincli İran Fars rejiminin önünde o da bilinclileşlemyi seçibdir. Silahlı işqalçı İran Fars'a qarşı qurtuluş yolu silahlanmaqdan geçir. O bilincleşme sürecinde bütün milletlerin nece öz qurtuluşuna qavuşduqlarının gerçeğine varmış. O İran Fars sömürgesi olmaqdan bıxmış, cana gelmiş ve daha bir bağımsız ve özgür millet kimin yaşamaq isteyir. Dünya milletlerinin çoxunluğu başqa milletlerin egemenliğinden ve esaretinden qurtulmaq üçün silahlanmışlar. Güney Azerbaycan Türkünün İran Fars işqalından qurtulmaq üçün yavaş yavaş silahlanmağa başlamalıdır. Her Türkün evinde silah olmalıdır. Her Türk qadını ve erkeğı silah sahibi olmalıdır. Güney Azerbaycan barış denizinde bir yalnız ada değildir. Güney Azerbaycan'ı işqal eden İran Fars rejimi, Quzey Azerbaycan'ın beşde birini işqal eden, ve Güneye göz tiken Ermeniler, Güney Azerbaycan'ın batısını tehdid eden ve nufus yerleşdiren, ve Azerbaycan bölegeleri ve şeherlini Kürdüstan adlandiran Kürdler ve her zaman Azerbaycan'a ve Türke düşman olan Ruslar bizim topraqlarda gözleri var. Bizim dört bir yanımızda yaşayan milletler ve devletler hamısı ağırca silahllanıblar. Ruslar, İran Fars regimi, Ermeniler, ve Kürdler, ve bölgedeki bütün güçler bir savaşa hazırlanırmış kimin silahlanmışlar. O bölgede silahlanmayan veya en az silahlanan güney Azerbaycan milleti ve hereketidir. Güney Azerbaycan'lı ev yiyesi, qapını qırıb evine girmiş ve ev ehalisini esir tutmuş oğruya qarşı, el değeneğe aparacaq ve İran Fars oğrusunu evinden eşiğe atacaqdır.

* * * * * * * *
Son söz
Dünyada barış sevenlerin ve savaş sevenlerin sayısı az değil. Kişinin tanixi ve uyqarlığı silahla başlayan ve süren bir vardurumdur. Kişinin bütün elde etdiği gelişmeler ve işleyişler silahlan başlanmış ve silahlan sürdürülmededir. Biz sevsek de sevmesek de tarix milletlerin yarış alanıdır. Üstün silaha ve qullanışına ve bilgisine sahib olan bu yarışda qazanıb önde olacaqdır. Yaşadığımız erada da egemen güçler savaşların qazananları ve üstün silahlara sahib olanlardır. Get gede onların dil, kültür ve gelenekleri ve yaşam terzleri her millete yayılacaq ve üstün durumun yerini alacaq. Türkler de bu qurallardan dışda değildiler. Tarix boyu Türkler güçlü ve güçsüz zamanlar geçirmişler. Türklerin tarixde bıraxdığı iz ve etgi onların güçlu olduqları zamanın yanqılarıdır. Güney Azerbaycan Türkü öz tarixinin en pis ve istenilmez devrinin sonuna yaxınlaşır. Seksen ili aşan İran Fars biçiminde eriyib İranlılaşıb Farslaşıb yox olma uçurumunun qırağından dönen Güney Azerbaycan özgürlüye ve qurtuluşa geden güçlu adımlarını atmaqdadır. Qurtuluş suresinde Azerbaycanlı ister istemez işqalçı terorçu ve milletlere ve insana deyer vermeyen İran İslam rejimi ile qarşaı qarşıya gelecekdir. Böyle bir qarşılaşmağa onceden hazırlı olmaq en mentiqsel ve doğru görünür. Her özgürlüğü uğrunda savaşan ve bağımsızlığına ulaşan millet kimin Güney Azerbaycan milleti de bu qaçınılmaz ve acı dolu yolu getmek gereğinde olacaqdır. İşqal altinda yaşayan her Güney Azerbaycan'lı qadın ve erkek silahlanmalı ve işqalçı düşmanın en güçsüz zamanında onu vurub devirib ana vetenden qovmalıdır. İndi, otuz il basqı ve zülümden sonra, İran Fars İslam rejimi her zaman özünün en güçsüz anını yaşıya biler, Yoxsa silahsız ve hazır olmayan Güney Azerbaycan'lılın gözünün önünden qurtuluş gireveleri gelib geçer ve YARIN SABAH DAHA GEÇ OLA BİLER.

Sayqılarımla
Oğuz Türk
İyun 2010

Eldar Qaradağlı, Günaz Tv 5. yıl değerlendirmesi

2010-05-16T23:33:00.000-07:00

http://www.qurtulush.org/
Güney Azərbaycan Telekanalının 5-ci il dönümü və birlik iddialarımızın acınacaqlı durumu!
Eldar Qaradağlı
G-AQP sözçüsü
Ötən günlərdə, Güney Azərbaycan Televiziyosu 5 yaşını qutladı. Günaz, dar bir alanda qutlandı! Yalnız, Günazın öz içindən, çevrəsindən və bir də içəridən gələn bir-iki bildirişlə milli varlığa çevrilən bir önəmli orqan qutlandı. Bəzilər bilərəkdən, bəziləri isə, gec qalaraq bu qutlama alanında yer almadılar. Biz, Güney Azərbaycan Qurtuluş Partiyası isə, gec qalanlar sırasında yer aldıq.
Sözsüz ki, bir önəmli ulusal olay belə qutlanırsa, demək ortada soru işarətləri olmalıdır.
*Doğrudur ki, hələlik Günaztv bütün çabalarına rəğmən, geniş düşüncələrin və hədəf kütlənin meydanı olmaqdan aralıdır.
*Doğrudur ki, hələlik Azərbaycan Milli Hərəkatına bağlı olan bəlli kəsimlərin (özəliklə dışarı da) gözüylə Günaztv bir rəğib kimi görünməkdədir. Bunun anlamı isə, belə qurum və şəxslarin Günaztv və Əhməd Obalı,ya olan olumsuz tutumlarıdır.
Sözsüz ki, ortada olan bu inamsızlığın qəhrəmanı düşmən rejimdir. Farsçı rejim üçün Azərbaycanlıların içində olan didişmə psixolojisi ən böyük qazancdır. Maraqlı burasıdır ki, içimzdən olan bir çoxları üçün “öz ələşdiri” kimi qavramın anlamı yoxdur. Belələri, özünü bilgin məsum və məsum bilgin hesab edir. Onlar üçün, “içimizdə bir haqlı vardır. O da mənəm”! iddiası gələnəksəl olmuşdur artıq! Bu tiplər, ortada olan bu gərçəyin bir parçası olmağı qəbul etməyirlər. Bu isə, bizim ən fəlakətli üçüncü doğrumuzdur. Aşırı aqresivləşmək, eqoist yaşamaq, özünü hər kəsin üstü hesan etmək və bir anlamla desək, hər nəyin bahasına olusa-olsun gün qəhrəmanı olmaq farsçı rejimin ən çox işinə gələn xəstəliklərimizdir. İrqçı rejim, Azərbaycan türkləri içində inamsızlıq yaratmaq üçün bu xəstəliklərimizi görükləndirrir.r qurmaqdadır.
Demək, bu üçüncü gərçəyi unutmamalıyıq. Çünki, unudarsaq sankı böyük uyuşdurucu bəlasına tutulmuşuq. Işdə, düşmənin də istəyir budur. Düşmən, son anınadək bu siyasətini sürəcəkdir. Düşmənin bundan başqa çarəsi qalmamışdır. Biz, öz intiqralarımız və yaramaz xarekterlərimizlə düşmənin umudlərini yemləndirməməliyik. Çox sevindirici haldır ki, Güney Azərbaycanın düşmənə verdigi “Öz evimiz, öz başımız” mesaji, tam özəlligi ilə ortadadır. Buna baxmayaraq “Güney, güney” bağran bir kəsim vətəndaşın içindəki ehtiras səngimək bilməyir. Bu tiplərə görə, Günaztv,yə təbrik müraciəti göndərməyin anlamı, “İsanın Son Şamı”dır!
Nədən!?
Biraz üçüncü gərçəyi doğru-düzgün düşünüb, ulus yönündə birgəlik gərəyinə baş əyməyi bacararsaq kimsənin şahlığına ignə ücü qədər ziyan dəyməyəcəyinə də inanacayıq. Sadə bir sözlə desək, toplumun böyüməsinin ilk və son şərti birlikdə böyüməkdir. Sözsüz ki, Birinci və ikinci gərçəklərimizin də çözüm yolu düşmənin düzaqlarını tanımağımızdan keçir.
Biz, “Öz Evimizə” olan duyarlıq güçünü duyarsızlığımızla itirmiş oluruq. Biz, hər hansı bahana arxasında olmaqdansa yalnış olduğumuz kimi görünməyi bacarmalıyuq. Dışarıda fəaliyyət göstərən hər bir azərbaycanlı türkün başda gələn görəvi, varlığımız sayılan hər nəyimizi mənimsəməkdir. Bu, başda gələn görəvimizi yerinə yetirməyin qarşısını kəsən bütün əngəlləri aşmalıyıq. Öncə, gərəyimizin böyügünü bulmalı, sonra isə nəyin haqlı, nəyin haqsız olduğuna dair yozum yapmalıyıq. Tək anlamla desək Bizim sempatımız “Öz Evimiz” olmalıdır. “Evdə (isə) söz də olar, bez də olar” demiş atalar.
Evimiz çox böyükdür. Evimizin qafasını birləşdirmək otopiadırsa, çeşidli qafaların ortaqlığını axtarmaq bir çağdaşlıq və demokratiya ərdəmidir. Çağ dəyişir, Bizim də, çağdaşlıq metodlarımız dəyişir. Kimsənin ağılına sığmayan bir illik Güney olaylarının metodik dəyişiminə biraz uzaqdan baxarsaq çağdaşlığımızın dərinliyini daha da aydın görəcəyimizə inanıram. Dünyadan təcrid etdirilməyə məruz qalan Millətimizə baxalım! Millətimizin irqçı düşmənə qarşı dirənişinə baxalım! Rejim, bu ayaqlanmanın qarşısını almaq üçün, öz əlilə ton-ton uyuşdurucu maddə Azərbaycana axıdır. Ancaq, buna baxmayaraq Azərbaycanımız və Türk insanımız İran adlanan ölkənin ən təmiz və sağlam bölgəsidir.
Son 10-ayda şahid olduğumuz iki toplumsal olayın gözdən qaçıriması mümkünsüzdür. Bu iki olay, hər kəsin bildiyi İran Hakimiyyətinə qarşı farsçılıq açısından haqlı olan “Yaşıl Hərəkat” və Azərbaycan qurtuluşu uğrunda ortaya gələn türkçülük baxışından haqlı olan “Qırmızı Hərəkət” dir. (qırmızı hərəkət dediyimiz Azərbaycan Milli Hərəkatının futbol taktikasının Traktor formasıdır. Bu forma taktika sərgisi olduğu üçün, hər an dəyişə bilər. Yalnız dəyişməz olan Azərbaycan Milli Hərəkatının ulusal kimliyi, amacı və stratejik yöntəmidir.) Diqqət olunarsa, bugünkü “Vilayəte Fəqih” rejimi, sosial alanında olduğu kimi siyasət alanında da bu iki hərəkata qarşı düşmən tutumundadır. Demək, belə olan halda, Yaşıl və Qırmızı Hərəklərin bir ortaq düşməni vardır. Görünən məntiq isə, bu iki hərəkatın birləşməsini tələb edir. Amma, olası gərçəyə baxınca, Azərbaycan Milli Hərəkatı irançılıq baxışı olan Yaşıl Hərəkatının irəliləməsinə yaşıl çiraq göstərməyir. Çünki, Yaşıl Hərəkatın isbatlanmış bir çağdaşlıq və demokratik qafası yoxdur. Yaşıl Hərəkatın nəbzini tutan təməl düşüncə və ideolojik yöntəm, farsçılıq, irançılıq və Vilayəte Fəqihçilikdir. Bir anlamla desək Yaşıl boyanın var olan İslam rejimilə davası yorqan davasıdır. Bu üzdən, Azərbaycan Milli Hərəkatının yönüylə birləşə bilməyən mərkəzçi və fars yönlü Yaşıl Hərəkat, bütün dünya boyda sponsoruna rəğmən öz içində (Farsistanda) bulanaraq nəfəs tükədməkdədir. Demək, Azərbaycan Milli Hərəkatının etgisi danılmazdır. Və, bu hərəkata xor baxan hər kimsələr (şəxs və qurumlar) tez-gec öz payını alacaqdır.
Azərbaycan Milli Hərəkatı gün keçdikcə hər iki düşüncəsəl və gövdəsəl alanda danılmaz güc toplamaqdadır. Quşqusuz, bu gücün qaynağı Azərbaycanın güneyidir. Ortaya qoyduğu modern və çağdaş yöntəmli ardıcıl taktikalarla əski qafalı düşməni öz ardına çəkməyi bacaran Azərbaycan Milli Hərəkatından çox öyrənəcəklər vardır. Sözsüz ki, bu öyrəniləcəyin bir çox payı dışarıdaki aparıcıların üzərinə düşür. Dışarıda özünü lider sanan hərkəs utanmadan, dayanmadan “40-metir”dəki balalarımızdan öyrənməlidir. Yoxsa, özü də bilmədən içəridə sürən özveri və ulusal cəsarətin qarşısında əngələ çevrilir.Bu üzdən çox geç olmadan, “Öz Evimiz”,dəki davranışların yeniləşməsinə qalxmaq gərəkir.
Azərbaycanda Milli Hərəkat baş alıb gedir. Rejimin isə, ona qarşı hər hansı əngəlləmə siyasəti bu gedişatın daha da dərinləşməsini sağlayır. Ancaq baxalım, dışarıda da, ana mərkəzin taktikalarına uyğun hərəkət olunurmu?
Günaztv ortada olan bir sınaq meydanıdır. Günaztv, 4-illik böyük təcrübəni keçirən “Öz Evimiz”in danılmaz bir ürəsidir. 100% mı, 1% mı doğru yoldadır? Bunun hesabı “Öz Evimiz” içində sorular!. Günaz TV, bu millətin dünyaya açılan təkcə telekanalıdır. Kişisəl və fərdi görüşlərdən, ziddiliklərdən, ilişgilərdən, ehtiraslardan, ünvanlardan vb. asılı olmayaraq hərkəsin Günaztv-yə minnətdarlıq borcu var! “Öz Evimiz” içində sərgiliyəcək ən ilkin ərdəm budur. Günaz TV-i istədiyimiz qədər ələşdirə bilərik. Amma ona qeydsiz yanaşmağa kimsənin haqqı yoxdur. “Günaztv-nin yaxında gücü bitəcək! Əhməd Obalı yerlərdə sürünəcək. Biz, Günaztv-nin önünə çıxacayıq!” kimi xayın düşüncələrin Azərbaycan Milli Hərəkatında yeri yoxdur və olamaz da!
Biz, Güney Azərbaycan Qurtuluş Partiyası olaraq Günaztv-nin danılmaz varlığına hər turlu yanaşan, onu qutlayan uyumlu orqanlarımıza, sitələrimizə, şəxslərimizə sağol diyir, öz yanaşım tərzimizi aydınlaşdırmaq üçün bir örnək olacaq davranış arzusu ilə sözümüzü bitiririk: Kaş ki, DAK-lardan birinin Günaztv-yə ünvanlandığı təbrik müraciətinin eynisi də, ikinci DAK-dan gəlmiş olsaydı. Kaşki...
Güney Azərbaycan Qurtuluş Partiyasının sözçüsü
Eldar Qaradağlı
2010-05-05

Ərsan Ərel: "Bir Türk özünü anlayandan sonra daha İrançı deyil, Turançı olar."

2010-01-26T04:31:00.000-08:00

Güney Azərbaycan Milli Azadlıq Hərakatının fəallarından olan, yazar-araşdırmaçı Ərsan Ərelin (Əkbər Zülfinin) GÜNAZ.TV Mətbuat Xidmətinə verdiyi müsahibəni sunuruq.

- Əkbər bəy, xoş gördük Sizi! Bu gün Güney Azərbaycan məsələsində ən çox dartışılan məsələlərdən biri də, bu məsələnin həlli ilə bağlı vahid konseptual fikrin olmamasıdır. Bu gün bu məsələdə vahid ideoloji xətt formalaşıbmı?
- Kəsinliklə onu deyək ki, Güney Azərbaycanın ulusal düşüncəsi umulduğu kimi olqun biçimdə biçimlənməmişdir. Biçimlənsəydi bu gün Güney Azərbaycan qonusu dünya kamoyu gündəmindən düşməzdi. Çün, orada bir azınlığın haqqı deyil, sömürü siyasətlərin qurbanı olan 30 milyondan çox insan haqqından söz gedir. Bir də içəridə səslənən düşüncələrlə dışarıda səslənən düşüncələr ayrıdır. İçəri gerçəkləri, dışarı isə xəyallarla qışqırtıları(provoksyonları) yansıdır. Daha doğrusu, içəri düşüncəsəl günün gərəksimlərini, dışarı isə geçmişdə uduzulmuş siyasal oyunların ahvaylarının yansıdıcısıdır. Bu açıda içəriylə dışarını bir birinə bağlayacaq ortaq düşüncələrin azlığından, birlikdə hərəkət etmələrini olanaqsız edir. İçəridə Məhkum olunmuş Türkü, Farsdan ayıracaq etgənlər(faktorlar) gündəmdəsə, dışarda o etgənlərə qarşı gənəldə qaşınmalar var. Örnəyin, Bozqurd işarəsi Güney Azərbaycanda Türkü Farsdan ayıran bir etgəndir. Bu etgən biriləri üçün sıradan görünə bilir. Ancaq bu mitoloji etgənin arxasında böyük bir tarixin olduğunu düşünərsək, topluma ulusallıq açısından nə kimi etgili olduğunu qavraya bilərik. Çox sıradan görünən Bozqurd işarəsi,tarix qururunu itirimiş bir ulusa var olma simgəsi durumundadır. Bu simgə " Sən Farsdan ayrısan” deyir. Quzey Azərbaycanda ulusallaşma dönəmində bu ayrıcalıqları aydınlar üzə çıxararaq, toplumda ulusal özgüvən yartıdılar. Bildiyiniz kimi əski Fars yazını(ədəbiyatı) Türk saraylarının Təpəgözüdür. M.Ə. Rəsulzadə "Klassik fars ədəbiyatına Türk sarayları dayəlik etdilər” dediyində haqlıdır. Bu Təpəgöz sonralar Türkü toplumsal ruhsallıq (Sosyal psikoloji) açısından bütünüylə yox etməyə qalxdı. Bunun üzündən Qəznəli Mahmuddan Qacarlara kimi, Türkcəylə onun ozanları saray qapılarının eşiyində qaldılar. Quzey Azərbaycanda 19.cu yüzilin sonu, 20.ci yüzilin başlanğıcından bu aşağılanmaya son qoymaq üçün düzənli biçimdə aydınlar toplumu aydınlatdılar. Örnəyin M.C. Məmmədquluzadə, M.Ə.Sabir,Ə. Haqverdiyev, Üzeyir hacıbəyli, ... Əski Fars yazınını " Şahit” yazını olaraq topluma tanıdır, onu aşağılırdılar. Məmmədquluzadə çeşitli filatonlarında əski fars yazınını aşağılarkən, bir filatonda isə açıqca o yazını uşaqbaz, nəşəxor yazını olaraq yazar. Hacibəyili bu yazını "O olmasın bu olsunda” Məşdibadın ağzından bir Farsca beytlə "şahit” yazını olaraq dəyərləndirər. Bunların bütün yüzillər boyu yalnış siyasətlərin sonucu, Türkcənin aşağlıq taxıntısından(kompleks) qurtarılması üçün yazılırdı. Bunun üçün Quzeydə Türkcə, Farsca qarşısında aşağılıq taxıntısından az da olsa qurtardı. Ancaq yazınçı (ədəbiyatçı) şeyx Nəsrullahların qazanc qaynağı olduğundan dolayı, yenə də əski fars yazınına qarşı vurğunluq duyanlar az deyildir. İran da son 20 ildə bundan olduqca öz siyasəti üçün yararlanır.
Güney Azərbaycanda yüzillər boyu topluma aşılanan aşağılıq duyğuları toxtadacaq etgənlər üzərinə yatırım qoyulmalıdır. Nə yazıq Güney Azərbaycanda ulusal toplumsal yazının yoxluğundan dolayı, hərə əsir olduğu siyasal düşüncələrin yükünü bu alana daşıyaraq, qarşı durmaların çoxalmasına nədən olur. Buna görə də Güney Azərbaycanın ulusal hərakatındə ortaq bir düşüncəyə varılmır. Bu açıdan da Güneylə bağlı hansısa siyasal, əkinsəl(kültürəl) toplumsal bir qurum yaradılan kimi parçalanmağa sürüklənir. Çün, bu qurumlara qatılan insanların dünya görüşləriylə, kiraladıqları düşüncələr,Güney Azərbaycanın ulusal çıxarlarıyla bağdaşmamaqdadır.
- Hər bir xalq azadlığını və bütövləşməsini əldə etmək üçün, ilk olaraq düşüncələrində onun fəlsəfi-ideoloji bazasını yaradır. Ondan sonra bu, sistemlə hərəkət edir. Biz bunu Alman xalqının birləşməsində də görürük. Ancaq, bizdə nədənsə,azadlığın əldə edilməsi üçün, "proseslərin yubadılmasını”, "mənasız dartışmaları” görürük. Siz, mənim səsləndirdiyim fikirlərlə razılaşırsınızmı?

- Bütünüylə doğrusunuz. Burada bir neçə etgili etgən vardır. Toplumun inancı, gələnəksəl düşüncələrin tutuculuğu, çağzsız əkinsəl anlayışların anlına ulusallıq damğası vuraraq yaşadılması, qonuyla bağlı ən önəmli etgənlərdir. Dini bizə uşaqların gələcəyi üçün gün ağlamaq yerinə, ölülərə ağlmaq kimi, Kültürü də yaşamın bir güncəl bəzəyi yerinə ölü dədələrin qalıtı( irsi) olaraq aşılamışlardır. Buna görə də biz güncəl qonuları deyil, ölülərin əski savaşlarını sürdürən bir ulus görümündəyik. M. ə. Sabir deyər,” Şəhri məlumunuzun vəzi qərari necədir? Həmdüllillah necə görmüşdüsə Nuh öyləcədir.” Bizə aşılanan kültür də bu din kimidir. Yüzillərin hərmsaraylarında tökülən göz yaşlarını, zalımların çeşitli cinayətlərini, nökərçılik, xanlıq, bəylik davranışlarını çağımızın gənclərinə aşılamanın sonucu, belə bir gerici toplum durumuna gəlmişik. Ancaq bizimkilər xan bəy görünmək üçün, bu gericiliyi gənciliyə aşılamaqla uğraşırlar. Çün, onların düşüncələrinin nisgil durağı Koroğlu belə deyil, xanların buyuruqlarıdır. Bu açıdan geçmiş ölülərin savaşları güncəl qonulardan bizi uzaq tutur. Bu gün Güney Azərbaycanın ulusal hərakatında bu əxlaqın yaşanmasından dolayı, sıraqulluq(hiyerarşı) takımerki(oliqarşı) istəklər qarşı durmaların başında gəlir. Biriləri başqalarına qarşı qoymaq üçün başına özündən çirkin neçə kişini toplamış, dediyiniz yersiz çağsız dartışmaları gündəmdə tuturlar. Bunların bütünü gericilikdən qaynaqlanır. Bunlardan qurtulmaq üçün, bizi yerə,çağa sınırlandıracaq bütün düşüncələrdən qurtulmamız gərəkir. Alman ulusu Luterin Vatikandan cəhənnəmin qəbzini alıb qaçışından sonra, bərbərlikdən, Germançılığa döndü. Almanlar onlara aşılanan bütün özgəçiliklərdən qurtulandan sonra, özgüvələ ulusal kimlik tapabildilər. Bizdə bu olmamışdır. Bizdə sıra dışı düşünənlər dinçilərə görə Kafir, hakimiyətlərə görə Vətən xainləri olmuşlardır. Bu anlayışlar olduğu sürəcə hansısa güncəl dartışmaların çözülməsini gözləmək çətin olar.
- İranı min illər boyu türk sülalələrini idarə etməsi bir tarixi gercəklikdir. Ancaq, cox təəssüflər olsun ki, iki yüz il ərzində türk sülalələri fars mənafeyinə xidmət edən siyasət yürütdülər. Nəticədə də, İran türkün nəzarətin çıxıb, farsın nəzarəti altında keçdi və türk toplumu İranın min illər boyu içtimai-siyasi və sosial- mədəni həyatında oynadığı aktiv rolu və passionarlığı sıradan çıxdı. Bu, Azərbaycanda bəzi tarixçilərin, araşdırmaçıların ortaya gətirdiyi fikirlərdəndir. Bir araşdırmaçı olaraq sizin yuxarıda səslənən fikirə münasibətinizi bilmək maraqlı olardı.
- Mən bu qonuları Quzey Azərbaycanın tarixçilərində gördüyüm üçün, 1993-ci ildə Cümhuriyyət qəzetində "Güneyin Quzeysiz ağrıları” başlıqlı çox sayda yazılar yazdım. Bir sıra müəyyən səbəblər və anlaşılmazlıqlardan dolayı yazıları dayandırdım. Bir həftə sonra prezidentin xüsusu idarəsindən yazıların dayandırılmasının nədənini sordular. Mən nədənlərimi dedikdən sonra , başqa bir yerdə onların sürdürülməsini istədilər. Ancaq mən məmur olmaqdan qorxduğum üçün ona razı olmadım. Hörmətli Azərbaycan Respublikasının eks-prezidenti mərhum Əbülfəz Elçibəy də sürdürülməsi üçün neçə kəz Kələkidən sifarşı yolladı.
Nə yazıq Azərbaycanda tarıxlər Avropa mərkəzçilik quramçılarının kopiyasıdır. Azərbaycanda tarıx bilimi olduqca gəlişməmişdir. Bunun da ən böyük nədəni egemən ulus olan Rusların qısıtlamalarıdır. Bu açıdan topluma olduğu kimi gerçəkləri yansıda bilməmişlərdir. Örnəyin B. Vahabzadə Gülistan dizgəsində(poemasında) "Ağalar kimidi hər ikisi də yad” deyir. Bildiyimiz kimi Türk sülaləsi qacarlar dönəmində Azərbaycan ikiyə bölünmüşdür. Bu yanlış tarıxlərin yazılmasından qaynaqlanır. İranda Türklər son min ildə deyil, oranın əski yerliləridir. Caməüttəvarixdə oranın bütün yer adlarının Oğuzxanın verdiyi yazılıdır. Öğuzxan mifinin ən azından miladdan öncə 3500-4000 il olduğu deyilir. Ancaq Farsların Afriqadan bu bölgəyə 3000 il öncə belə gəldiyi hardasa yazılmamışdır. Bu gün Farsların ən yaxın soydaşları olan Svahillilər (60milyondan çoxdular, Fars dili isə bu dilin bir ləhcəsidir.) Tanzaniyada, Uqandada, Konqoda, eləcə də Afrikanın doğu ölkələrində yaşamaqdadılar. Farslar yüzillər boyu Türklərlə burada qohumluq ilişgiləri qurduqdan sonra, azacıq Afrikalı soydaşlarından seçilirlər. Ancaq İranın Güneyində(bəndər abbasda) olduğu kimi Afriqalılıqlarını qoruyurlar. Bu açıdan bizdə tarix gerçəkləri deyil, Avropalıların mərkəzçı siyasətlərinin yansıdıçısıdır. Bunu son yüz ildə qacarların boynuna yıxmaq da doğru deyildir. Bunu Qəznəli Mahmuddan bu yana gəlmiş geçmiş bütün Türk hükümətlərində görmək gərəkir. Türk hükümətləri özlərində daha vasılı olanı qırağa qoyub, özgələrində olmuyana olanaq yaratdılar. Farslar islamdan 300 sonra qoşuqla(şeirlə) tanış olarkən. Türklərdə onun daha gəlişmişi olmuşdur. Divaniluğatda bunu açıqca görürük. Ancaq son iki yüz ildə Türklərin üç qitəyə egemənliyini (asiya, afriqa, avropa)içinə sindirənmiyən sömürücü güclər, uydurma tarixlərlə yanaşı, Türklərə qarşı geniş alanda savaş açdı. Qacar mirzəsi olan Cəlalutdövlənin, M.F. Axundovun, Z. Marağalının, Tərbizli Talıbovun, sonralar Kəsrəvinin, İranşəhrin, Şəfəqin... Farsçılıq hərəkətinə qatılmaları bilimsəl deyil, siyasaldır. Bunların arxalarında sömürü izləncəsi (proqramı) bilimsəl olaraq görünürdü. Bu açıdan Qacarları suçlamaq doğru deyildir. Qacarlar dönəmində, Türk dili fars diliylə yanaşı devlət diliydi. Nasirətdin şah ikinci avropa gəzisindən sonra(1875), Rusiyada olan qazaq əskri düzənini %75 üst düzey əsgərlərin Türk olması qoşuluyla yaratdı. Möşirütdövlə Əski İran tarixi yapıtında, Qacar devlətinə yalmanmaq üçün,onların Sülaləsini əski bir Türk sülaləsi olan Əşqanlılara bağladı. Demək istədiyim, Qacarlarda Türk olmağı aşağı görmək kimi bir olay söz qonusu deyildi.Ancaq yüzillər boyu din çadırı altında Farslar saraylarda etgili olmuşlardır. Qacarlarda isə bu etgi son hədə çatmışdır. Buna görə də Avropanın yardımıyla bir məhtərin(rıza şahın) devlət çevirilişiylə o boyda devlətə son qoyuldu. Çün, saray öz kökü üstündə durmamış, özgə köklərə boyun əymişdir. Son min ildə Türk xaqanları yalnız siyasal egemənliyə üstünlük vermişlərdir. Bu açıdan başqa alanları özgələrə qaptıraraq, onlara olanaq yaratmışlardır. Bundan dolayı, Türk orxan, yenisey yazıtlarında olduğu kimi daha özünü göylərə qaldırmırdı. Bu gün Quzey Azərbaycanda da devlətlə bilginlərin yanlışından dolayı, toplumda dil, tarıx güvəni olduqca azdır. Yazılmış tarixlər çəlişgili (ziddiyətli) dil isə ikinci əl bazarına(bit bazarına) dönüşmüşdür. Elə Qacarlar dönəmində də bu durum vardı. Bu gün Azərbaycan dilinin durumuna baxsanız bunu görərsiniz. Hər kim hansısa bir yabancı dilin ölüsünü düşüncəsinə uyğun bilirsə,bu dilə daşıyıb, dilə yük edir. Mən bu qonulara sizə yolladığım " Dündən bu günə Güney Azərbaycan” başlıqlı yazılarda deyinmişəm.
- Hazırki, və gələcək vaxtlarda İranın türkləşməsi ideyasına neçə baxırsınız?
- Mən özlüyümdə bir az sıradan vətən anlayışından uzaq düşünənəm. Güneydə ikinci, üçüncü sinifdən firdovsinin o zallə yapıtı bizlərə oxudulur. Bir Türk özünü anlayandan sonra daha İrançı deyil, Turançı olar. Bunun üçün mən özümü anlayandan sonra o addan bütünüylə soyunmuşam. Mənim vətənimi sınırları, danışdığım dilin sınırları boydadır.Ancaq bu vətən özünü yeniləmirsə, varsallaşmırsa, qohum qonşularını da itirə bilər, özünü də. Bu gün bağımsız devlət olan Quzey Azərbaycan da belə dilin yaşaması quşqu altındadır. Nədənini isə dilin yüzdə doxsanının qocalığında axtarmaq olar. Güney Azərbaycanda da Toplumdan alınmış dil, tarix güvəni qaytarılmayana kimi bunlar xəyallardır. Nə yazıq bizim bu qonulara siyasal, toplumsal, əkinsəl yatırımımız olduqca azdır.
- Maraqlıdır ki, dünyanın təbii-resurslarla zəngin dövləti olan İran İslam Respublikası geopolitik proseslərdə özünü bir güc dövləti kimi göstərə bilmir. Bunun səbəblərini nə ilə bağlayırdınız?
- Qacarlardan sonra, o ölkə sömürü güclərin egemənliyindədir. Oranı yönəldənlər isə bütünüylə, onların oyuncaqlarıdılar. Bağımsız olmayan yönətimlərin ,bağımsız bir güc olma olanaqları olmaz. Çağın gərəksimi olan bilimlərin qısıtlandığı bir yerdə, gücə çevrilmədən söz etmək olmaz. Bu açıdan yalnız oradan deyil, ideolojiların sınırladığı bütün devlətlərdən, uzun sürəli güc olmanı ummaq yersizdir.
- İranın gələcək dövlət modelini necə görürüsünüz?
- Görmək istəmədiyim bir yerdə, modeldən danışamam. Ancaq Azərbaycan Türkü orada Dilini gəlişdirib, varsallaşdırarsa, çox çəkmədən bizim diləklərimiz çin ola bilər.
-Sonda, Sizə öz təşəkkürümü bildirirəm suallarımızı cavablandırdığını görə.
Siz də sağ olun. Umaram sorularınızı doğru anlayıb, doğru yanıtlaya bildim.
Söhbətləşdi: Elnur Eltürk

Hilal, Amstérdam Toplantısından bir İzlenim

2010-01-23T04:04:00.000-08:00

Bayraqçılıqdan bayraqsızlığa!*
Amstérdam Toplantısından bir İzlenim

12 Aralıq (Désambér): Saat 520 Köln’den qatar ile yola çıxıb, Mönşéngladbax şeheri üzerinden axtarmalı (qatarı deyişdirerek) Amstérdama gédirem. Mönşéngladbaxa bir duraq qalmış “demir yolları üstünde insanların dolaşdığınadan qatarımız buradan ileri gétmeyib, burası son duraq olaraq Kölne géri döneceyik. Mönşéngladbaxa géden yolcularımızdan otorposları(otobusları) qullanmaları istenilir” duyurunu (anonsu) éşidince bağlantı qatarı qaçırıb bir saat yubanmağım kesinleşir. Saat 10 sularında Amstérdama varıb, zaman öldürmeden taksıya atlayıb birbaşa toplantı yérine gédirem, 20 deqiqeden sonra yérin deyişdiyini giriş qapının üstündeki yazıdan öyrenib, yéni yére yollanıram. Taksıcı adrési tapmaqda baya zorlansa da ora-bura téléfon édenden sonra meni toplanağa (toplantı yérine) çatdırır. Salona girib, çoxunluğu orta yaşı aşmış qır saçlı beylerden oluşan uzaqdan-yaxından tanıdıqlarımın uzun zamandan sonra géne bir arada eyleşdiklerini görüb sévinirem! Amfitéatrın géniş sekisinde (sehnesinde) bir danışmacı kürsüsü önünde 12.12.1945-12.12.1946 arası Günéy Azerbaycanda qurulan Démokrat Firqesi Hökümetinin başçısı S. C. Pişeverinin orta boy aq-qara bir şekili asılmış, onun bi iki métir sağında Divan adlandırdıqları çoxunluğu yéni éle de eski fédéralçılardan oluşan 7 kişilik Yönetici Qurulu üyeleri yér alıblar. İlk baxışda “ağırbaşlı” görünen qızqın danışıqlara baxmayaraq qırmızı-turuncu prede-asqıların boyasına bürünen salon şenlik havasını çağrışdırmağa daha üstünlük vérir.
Qatılımcıların (iştirakçıların) bir bölümü éle de aparıcılar bir gün erken gelerek önceki axşam öz aralarında “toplantının yol xeritesi” adı vérilen bir gündem tutanağı(protokolu) hazırlayıb, indiki danışıqlar da el qovzamaqla vaxt alınaraq 3-5 deqiqelik onun üzerinde gétmelidir. Anlaşılan, tutanaq anlaşıldığı kimi yazılmayıb, bir néçe söz, o sıradan İstiqlal sözü bilinmeyerek yazqandan (qelemden) düşübdür. Öyrendiyime göre Yönetici Qurulu séçimi olmayıb, üyelerin kimler olmağı da éle dünen yada önceden bellirlenibdir.
Toplantıya qatılanların çoxunluğu Almanyadan, İsvéçden olmaqla géçmişdeki toplantılardan bir-birlerin tanıyanlar, ancaq ilk kez bélençi toplantıya qatılanlar da yox sayılmazlar. Génellikle qatılımcılar dörd istiqlalçı, bir fédéralçı örgütden, bir néçe dernek üyeleri ile çox sayıda bireylerden(ferdlerden) oluşur. Qatılımcıların ezici çoxunluğu istiqlalçılardan oluşursa da “yéni” éle de “eski” fédéralçıların başatlığı étmeleri gözden qaçmır.
Gündem Tutanağı açıqca iran adlandırılan yérin yönetim qarşıtlarının (muxaliflerinin) yazınını (edebiyatını) yansıdır. Danışıqlar “uzlaşmacı”(kompomis yönlü) özellik daşıyırsa da anlaşılmazlıqların ört-bas édilmesi gizlenmir. Aqsaqqalların birinden “gelün biz minimumların üstünde anlaşax taki maksimum işler görax” önerisi, ilk baxışda qulaq oxşayıcı bir söz olsa da içinde böyük anlaşmazlığın yatdığı da bilene aydın olur. Démek, ay Qurtuluşçu bayrağından, toprağından, amacından el çek, gel bizimle bir yolda –minimalist- ol! Söz sırası, danışıq-davranışından bélençi toplantıya ilk qatılması olduğu belli olan bir ağbaş yurddaşımızın fars toplantılarında olan uslubla yumuruqlanmış elinin gösteri(şehadet, işaret) barmağını qılınc kimi havada sağa-sola fırladaraq gür sesle qarışıq bir dilde hedeleyici sözleri toplantıya damğasın açıqca vurur. O, fédéralçılığın tek çıxış yolu olduğunu éle de Pişeverinin qoyduğu örnekden başqa séçeneyin olmadığını, kürdler ile işbirliyini seslendirerek “and” içdirmeye çalışır. Dinleyicilerin uzun süren çaşqın baxışlarını görünce déyesen gürültülü davranışı, sözleri öz qulağını da azarlayıb, danışığının sonunda sesi gétdikce yumuşalmaya doğru géderek batır. Sonra, bu davranışa yorum olaraq tanımadığım bir qatılımcıdan qulaq ardı bu sözü éşidirem: İstiqlalçı birisi béle éleseydi, déyerdiler indiden asıb-kesirler!
Söz sırası mendedir, buarada “toplantının yol xeritesi”ni de oxumuşam. Sözüme menden önceki uzun-uzadı danışan yurddaşımızın hedeleyici davranışına tepki olaraq “umarım men de duyqusallığa qapanmayam” ile başlayıb déyirem: Günéy davası bir düşünsel(idélojik) dava déyil onun temeldaşı da irançılığa qarşıdır. Bu Yol Xeritesi iran adlandırılan yérin qarşıtlarının -Yaşılların- xettini yansıdır. 3-5 deqiqe vaxtım var, ancaq sözümü aparıcı xanım burda kesib déyir: vaxtımız azdır déyilmiş sözleri bir de tekrar élemiyek. 1 deqiqelik sözümü sürdürüb déyirem: Bugünkü davamız géçmişdeki Meşrute, Pişeveri hereketleri ile qarşılanmaz, bu modérn milli bir hereket, felsefesi de Türkçülükdür, bu yazıda (yol xeritesinde) Türkçülükden héç söz yoxdur . Modérn bir hereketi 60 il bundan qabaqkı yöntemler ile qabağa aparmaq olmaz; bir de bizlerin çoxu azından 20-25 ildir içeriden çıxmışıq içeride olub-qalanları anlamaqda zorluq çekirik, bizim hereket bağımsız qurtuluş hereketidir, “Yaşıla” bağlanmaz, bu hereket ondan eskidir, kimse kimseye qatılmalı olsa da onlar bize qatılmalıdırlar, biz onlara yox.
Danışıqlar sürüb, saat iki sularında ara vérilerek “workshop” adı vérilen qruplarda danışıqlar başlayır. 20-30 kişiden (neferden) oluşan 7 deyişik otaqda yérleşen qruplara birer Yönetici Qurulu üyesi başçılığı ile 3 kişi aparıcılıq édir. Qruplar-a,-ı qatılmaq, deyişmek serbestdir. Ancaq, görünen kimse qatıldığı qrupdan başqasına deyişdirmir. Bizim qrupda danışıqlar güncel qonular olmaqla génelde istiqlal, fédéral üzredir. Burada géden danışıqlardan elde édilen sonuclar tutanaq olaraq toplantının sonuc bildirisine yansımalıdır. Qrupda olan Türkmen soydaşlarımızdan biri déyir: Fédéralçılıqdan danışmaq vaxt itirmek, özümüzü aldatmaqdır. O Sovét Birliyini örnek vérib déyir: Bildiyiniz kimi Sovétlerde, bütün institutları ile özlerine bağlı 15 cumhuriyet var idi, ancaq urusların isteyi olmadan bu cumhuriyetlerde héç ne olmazdı, Qırqızıstanda, Qazaqıstanda, Türkmenistanda yérli xalq eritilib bütünlükle uruslaşdırılmaqdaydır, yérli oxullar artıq yox sayılmaqdaydır. Bélençi cumhuriyetlerde béle, xalqımız öz kimliyin qoruya bilmediyi yérde néce fédéralçılıqdan danışmaq olar, farslar hankı haqları gerçekden fédéral bölgelere vérerler? Yuquslavı’da yürümeyen fédélalçılıq kesinlikle iran adlandırılan yérde yürümez!...
Danışıqların uzlayışcı yataqda gétmesine çaba gösterilir, men de söz alıb déyirem: Birliyimiz olmursa da iş-birliyimiz olabiler, bu da bağımsızlıq (istiqlal) isteyi üzerinde gerçekleşe biler, bağımsızlıqda dil isteyene dil, fédéral isteyene fédéralçılıq, özgürlük(azadlıq) isteyene özgürlük, bayraq isteyene bayraq, bütövlük isteyene de bütövlük vardır.
Vaxt sona çatır, ancaq bir-iki qrup danışıqların sürdürürler, vaxtı qullanıb otaqların birine girirem. Oradakı danışıqlar da her zamankı sonu olmayan çéşitli qonulardan başqa déyil, burda da yénileri duyqusal danışıqlarından éle de qonulara yanaşmalarından hasadcasına tanımaq olur.
Salonda eylenceli bölüm başlayıb, buarada isteyen de yémek yéyebiler. Yémek qonusuna bundan artıq da toxunmağa deymez! Eylenceli bölüm çéşitlidir, oyun havalarından muğama dek uzanır, ancaq en coşqulu bölüm Günéyin özgürlük harayçısı, öz déyişi ile xalqımızın “deli” ozanı Araz Élses’in çıxışıdı. O sazı-sözü ile dile gelmeyen duyquları qanadlandırıb, alqışlar içinde, qabarıq ulusal menliye bürünen yumuruqları qurtarıcı qurd simgesine dönüşdüren “haray haray men Türkem” sözleri salonu yérinden oynadır. Bir sıra qatılımcıların ses-sese vérdikleri Qurd Ulayışlarını ilk kez éşiden bir sıra “démokrat aydın”ların qabarıq oturuqları oturduqları otruqaclarda (sendelilerde) gétdikce kiçilib aşağı batması da gözden qaçmır. Danışıqlar sırasında, Araz salonda olmasa da déyesen olub-bitenleri sézib, xeberi vardır! Oxuduqlarının hamısı bağımsızlıq, bayraq ile ilgili fırıldaqçılığa kesgin tepkidir. Bunun üzre, programdan sonra qonaqévinde öz aramızdakı danışıqda “Divan”da oturanların biri, yarı zarafat, yarı ciddi Araza üz tutub “bütün gün toxuduqlarımızı sen zay étdin” démesi de burda vurqulanmalıdır!
Toplantıya çağrışda, bu toplantının düzenlenmesi héç belli bir qrupa bağlı olmadığı bildirilmişse de eylenceli bölümün aralarında İstiqlal Partisi üyeleri déye sekiye çağırılan kişilere, toplantının düzenlemesinde vérdikleri emekden dolayı sağol déyilmesi alqışlansa da bir sıra qatılımcıların bir-birine himli baxışları da gizlenmir.
Qonaqévinde, kimi çoxdan görmediyi dost-tanışları ile kimi de yéni tanışdıqları ile kiçik qruplarda gécenin géc saatlarınadek içden, gönülden danışıqlar aparırlar.
Bazar günü toplantı bildirilen çağdan bi iki saat géc başqa bir salonda başlayır. Yüz kişiyi(nefri) ancaq içine sığdıran salona, qonaqévine yavıq olduğundan yaya(piyade) gédilir. İlk başda toplantıdan çıxacaq Açıqlama yada yazılan déyişle “Beyaniye” qatılımcılara paylanıb, onun üzerinde danışıqlar olur. Açıqlama içdenlik baxımdan dünenki “yol xeritesi”nden ayrılmazdır. Yalnız girişde bir az eklemeler, isteklere de biri artaraq 12 olubdur. Dünenki yol xeritesinde bilmeyerek İstiqlal sözü düşmüşdü, bügün ise bilinerek yazılmayıbdır! Toplantının önceden hazırlanmış “yol xeritesi”nin éle de “açıqlama”sının giriş sözlerine baxalım: Amstérdam diyaloq toplantısı İran İslam Cumhuriyetinin siyasi, iqtisadi ve ictimai böhranlar içinde çabaladığı günlerde kéçirilmekdedir. Siyasi hakimiyet ciddi sarsıntılar içindedir. İranda yaşayan toplumlar (sonra deyişib milletler) daha eveller olduğu kimi, bu réjimin basqısı altında yaşamaq istemediyi üçün öz étirazlarını bildirmekdedirler. Dini déspotizmin heyatinin sonu geldiyi bu günlerde Azerbaycan-Türk milletinin milli, mübarizesine daha sıx şekilde şahid olmaqdayıq.... Üstdeki bu kiçik alıntıdan bu toplantının hankı yolda aparılması açıqcasına ortadadır. Bu yazının yazı dili hankı düzéydedir, bir yana qalsın, onda géden düşüncenin ana çizgisi iran adlandırılan fars devletin “réformcı” adlanan qarşıtlarının yazınından başqa déyil, burda yalnız réjim daha doğrusu erk (iqtidar) davası gédir, dizge(sistém) davası yox! Açıqlamada fars sözü kesinlikle yoxdur, onun yérine –Günéy Afrıqa Élliyi (Cumhuriyeti) qıraq- héç bir siyasal yüklem daşımayan “apartayd” sözcüyü qullanılıbdır.
Açıqlamanın üzerinde danışıqlar başlayıb, géçmiş iranlı örgütlerde her zaman tutanaq gereyi olduğu qadın, uşaq, işçi haqları gibi bir sıra basmaqalıb(kilişeli) toplumsal qonular da ortaya atılır. Men de söz almaq isteyirem, aparıcı bey mene vaxtın az olduğunu gerekce göstererek déyir: Ne olar Siz danışmayın da! Bunun üzere ön sırada oturanlardan “niye qoymusuz danışa” sesleri gelince kiçik bir qarqaşa yaşanır. Ne ise mene söz vérilir. Déyirem: Biz kilişeli qonulara girmek zorunda déyilik, ancaq bu Açıqlamanın héç bir yérinde fars sözü işlenmeyib, bizim davamız şovenist fars réjimi, hakimiyeti ile dir, bir de 4. istek açıqcasına fédéralçılığı ortaya qoyur.
Gereksiz görülende(!) söz vaxtı çox qısıtlanır. Örnek üçün, danışmaq isteyenin birisine aparıcı xanım 30 saniye vaxt vérir, ancaq bu 30 saniye vaxtın az olması üzerinde néçe deqiqe tartışma gédir! Başqa qonulara géçmek zorunda olduğundan, Açıqlama üzerinde düşünce-önerileri yazılı olaraq Yönetici Quruluna vérilmesi istenilir, ancaq Açıqlamanın son çıxışından belli olduğu kimi bu yazılı öneriler géçersiz olub, fars sözü ise bir kez yérin alıbdır.
Qadın haqları üzre yazılmış iki bildiri oxunur. Bir Cemiyetin verinden yazılan, 3-4. sınıf uşağın inşasına daha çox benzeyeni, oxuyan uzun-uzadı oxumaqda baya zorluq çekir. Obirisini de Yönetici Quruluna başçılıq éden xanım yazıb, oxuyurken “burası féministlerin yığıncağı déyil, bizim başqa sorunlarımız var” tepkisi ile qarşılanınca géne qısa süreli bir qarqaşa yaşanır. Bu qonu ara-sıra daha dartışmalı durumları da yaradır. Örneyin; danışmacının birisi qadın haqlarının qorunmasını daha qabarıq biçimde savunanlara, qadınların toplantıdakı sayısının azlığından yaxınanlara üz tutub “be siz özüz niye qadınlarızı yanıza alıb getirmediz?” démesi.
Dünen “gelün biz minimumların üstünde anlaşax taki...” déyen aqsaqqalımız söz alıb, “qadın” sözünün yérine “xanım” işledilmesini çox vurqu ile qanıtlamağa çalışır. Belli olan, o, qadın ile xanım sözlerinin ikisinin de dişi insanlara déyilmesini bilir, ancaq bunların ayrı-ayrı anlamları olduğunu bilmir. Déyir: “Günéyde biz xanım diyerux Şumalda qadın diyeller, biz bunu Güneylilere göre yazırux, gerek xanım işledex”. Bu arada başqa öneriler de seslenir. Birisi uşaq haqları ile ilgili bir bildirinin yayınlanması, birisi de Qarabağ-Xocalı ile ilgili bir Açıqlama yayınlanmasını isteyir, ancaq, Qarabağ qonusu indilik burda gündemimiz déyil sözü ile qarşılanır. Ara vérilib, çay ile bağlava ağızları şirinledir.
Bélençi yérlerde kitab, qezét kimi yazılı gereçlerin (matéryalların) sunulması gözlenir, ancaq béle déyil. Iki kitabdan başqa héç ne yoxdur, birisi dil bilgisi üzre, obirsi de şe’r kitabıdır. Bunları, yazarlar özleri getirib, maraqlılara armağan olaraq da vérirler! Men de “Günéy Azerbaycan’ın Ulusal Bayrağı” adlı yazımı çoxaldıb, toplantının ilk günü paylamışdım. Burda görünen görüntü (menzere) yazılı yoxsunluğumuzun açıq örneyi olaraq durumumuzum néce acınacaqlı olduğunu sergileyib, derinden düşünmeyimize gerekce olur.
Ulusal Dévinimin sıralarından olan dusdaqlılarla ilgili bir açıqlama oxunur, bir-iki öneri ile sonuclanır. Oxuyucu, özünü 41 ilden beri Azerbaycan sorunu ile siyasal temelde uğraşan, 26 ilden beri de bütün azerbaycanlı qrupların arasında bağlaşdırıcı, uzlaşdırıcı birisi olduğunu bildirerek qatılımcılara tanıtdırır!
Qaşqaylı bir soydaşımız söz alıb, toplantını qutlayaraq Qaşqay Élinin gözü Azerbaycanlıların yolunda olduğunu démesi, derin duyqusalığa yol açıb, dayanışma (hemreylik) qarşılığı böyük alqışlarla desdeklenir.
İçeriden Avrupaya yéni gelmiş bir genc, özünü içerideki örencilerin sözcüsü olaraq tanıtdırıb, söz aparır. O, toplantının Açıqlamasında(Beyanesinde) géden bir sıra qonulara toxunub, déyir: Niye Milli Hereketin 1374-de (1995-de) olan fealiyetlerinden, Örenci Hereketinden söz gédmeyib, yalnız 1384-85 (2005-2006) olaylarından söze başlanır. Sonunda da éşikde olanları içeriye yol göstermeye qalxışmaqdan uzaq durmağa yalnız desdek olmağa çağırıb, “Yaşıl Dalqa”ya qatılmamağı vurquluyurken böyük alqışlarla qarşılanır.
Sonuncu qonuşmacı çoxlu dartışmadan sonra 7 deqiqelik vaxt isteyinden 4 yénib, Ulusal Dévinimin aparıcı ölü-diri kişiliklerinden (şexsiyetlerinden) ad apararaq onların bu yolda vérdikleri emeklerini anımsadıb, bir çéşit qahramanlaşdırır. Bu qahramanların başında da öz uşaqları ile özge bir dilde danışan, bir-iki il önce obir dünyaya köçen, susqun alım qocalarımızdan birisini, siyasal düşünce yaxınlığından dolayı yérleşdirir. Sayılan adların içinde yurddışında olan, ayaqlarına daş deymesin illerden beri düz yérde yürüyen, bir tümce(cümle) béle öz dillerinde yaza bilmeyenlerin adı da çekilende yanımda oturanların birisi obir yanındakına déyir: Bu niye béle yaltaqlıq éliyir? Yanıt: Yaltaqlıq déme, yaxçı déyil, bu yağ çekir! Çörek borc vérir sabah da alacaq. Bu danışığı éşidenden sonra men de öz-özüme déyirem: Néce oldu, o Élçibeyler, Amanlılar, Çéhréqanlılar, Abbas Lésanlılar, Ezimi Qedimler, Ekber Azadlar éle de onlarca bu yolda canlarından mallarından géçenler qahraman olmurlar da yél esintisi ile bu yana gelenler bir atışla qahraman olurlar. Démek qahramanlar doğulmazlar, yaradılarlar sözü doğrudur!
Gelecek toplantını hazırlamaq üçün orda olan-olmayan 50 kişilik bir hazırlıq komitesi oluşdurulub, sıradakı toplantının harada, néce géçirileceyi de onun qararına bağlanır.

Sonuc:
Çoxunluğu illerden beri bir-birini tanıyan, kimin kim olduğu artıq belli olanların uzun süren durqunluqdan sonra géne bir araya gelmeleri çox sévindiricidir. Hamının bu işde istekli, xoşgörülü, bir yéni başlanğıca umudlu, bu üzden de gereksiz çaxnaşmadan qaçınır olmaları bir gerçek olaraq üzlerinden oxunurdu. Bu toplantının da başqa toplantılar gibi quruculuğunda (organizasiyonunda) olumlu yanı, olumsuz yanının olması héç önem daşımır. Önemli olan ondan elde édilen sonucdur.
Bir sürü insan dünyanın dörd bir bucağından ora toplanıb, bunların bir çoxu işinden el çekib, üstelik hamı belli bir parasal hezine de qullanıbdır. Gelenlerin ortalama 300 Avro géderleri olmuş olsa, 200 kişi barmaq ucu salıb-çıxmaqla 60 000 Avro artı salon éle de başqa géderler ile 70 000 Avro, başqa déyişle azından 100 000 $ üzerinde bir parasal arac qullanılıbdır. Bu da önemli déyil! Önemli olan, ora gelenlerin yanqıların söndürmek, xeyal qırıqlığına uğratmamaq, içlerindeki dürtünü (motivasiyonu) illeriye doğru güclendirmek, umudlarını yoxa çıxarmamaq, yéni başlanğıcın doğrudan da yéni olmasını göstererek gelecekdeki işlerimizin sağlam bir temele oturtulmasıdır.
Toplantıda “workshop” adı vérilen yöntem bu alanda deyişik ilk dénetim, ancaq vaxt öldürmeden başqa bir vérimi olmadığı üçün başarısız idi. Eylenceli bölüm qısa olsaydı, danışıqlara qoyulan qısıtlamalar azalabilerdi.
Birinci gün toplantıya qatılanların sayı iki qat, ancaq ikinci gün yarıya yénmesi düşündürücüdür. Yoxsa, bu toplantıdan da bir şéy çıxmayacağını alqılayıb, uzaqlaşdılar?
Yönetici Qurulunun önceden bellirlenmesi, kimlerin hankı yétki ile bu işe qalxışdıqlarının sorusun ortaya çıxarmaqla “yol xeritesi”nin de birilerinin verinden önceden hazırlanıb, quraşlı (planlı) olaraq toplantı gécesi yalnız o çerçivede bir sıra hazırlıqsız qatılımcılarla onaylayıcı danışıqların aparılması, onların qısıtlı önerileri béle bu Yol Xeritesine yansımaması toplantının saydamlığına (şefaflığına) ağır kölge salır. Qadınlar, dusdaqlılarla ilgili yazılan açıqlamaların ikisinin de belli bir örgütün üyelerinin yazmaları, kimlerin arasınad iş bölüşüyünün gétmesini açıqca gösterir. Bu toplantıdan amac, yalnız bir sıra önceden bellirlenmiş istekleri onaylandırmaqımışsa bu qeder xerce gerek olmadığı gibi bu qeder insanı da bir araya getirmek doğru yöntem sayılmaz. Ora gelenlerin, yéni bir başlanğıc üçün geldikleri göz adrı édilenmez!
Sorunlarımız olduqca böyük, ancaq ne yazıq sorunlarımızı çöze bileceyimiz ölçüye yétişmemişik, uzaq görenliyimiz olmadığı gibi dünyada baş véren siyasal qonuları yéterince anlamağa, gereken xırdalamağa (analiz étmeye) yéteneyimiz çatmır. Her zaman bir addım illeri iki addım dalı gétmekdeyik. İlkesizlikle(prensipsizlikle) durmadan bi taktik deyişdirib, bu üzden de amacımızıdan çaşırıq. Her bir toplumsal, siyasal dévinimde ilerileşme, gelişme, yetişme olar, ancaq nedense bizde gérileşme, yozlaşma olur! Biz bütövlükçülükden irançılığa, bayraqçılıqdan bayraqsızlığa, bağımsızlıq-qurtuluşçuluqdan da fédéralçılığa –oxu fırıldaqçılığa- bilmezliyin sürüklenirik. Haçan özümüze geleceyik!
Amstérdam söyleşim (diyalog) toplantısı düşünce olaraq çox başarılı, yöntem olaraq sulandırıcı üzücüdür. Doğruluq-düzlük olmayanda “yalan ayaq tutar, ancaq yériye bilmez” déyimi géçerli olar.
Amstérdam toplantısı “daynasorlar” ile “Yavru Qurdlar”ın boy gösterme ortamı olmadı! Yavrular bilincli olaraq méydanı “daynasorlar”a bıraxdılar. Onlar “daynasorlar”ın neslinin tükenmekde olduğunu yaqşı bilirler.

Hilal
Almanya, Köln şeheri

Babək Azəri hüquqçu, Yunis bəy Şamlı fikirdə təməl yanlışlığına davam edir

2010-01-23T04:02:00.000-08:00

Bir müddət bundan öncə Yunis bəy Şamlı Günaz Tv - də çıxış etmişdir. Mən onun çıxışı ilə bağlı tənqidi fikirlərimi yazılı formada yaymışdım. Bu gün, yəni 2010 - cu il 22 yanvarda Şamlı bəydən mənə bir yazı gəlib çatdı və mən onu azadtribun sitəsində yerləşdirmişəm. Bu yazımın aşağısında həmin yazının linki var, buyurub oxuya bilərsiniz. O, çalışır öz yazısında mənim tənqidi fikrilərimə cavab verə. Əlbəttə, mən onun cavab yazısında yeni bir fikir görmədim, elə bu səbəbdən də ikiürəkli idim ona cavab verim, ya yox. Hər halda bəzi dostların məsləhətinə baş əyib, onun yazısı ilə bağlı bəzi mətləblərə aydınlıq gətirmək istəyirəm. O, öz yazısında qeyd edir:" Məncə, nə yalnız fars qüvvəsi və nə yalnız türk siyasi qüvvəsi İran rejimini dala oturdub və ya yıxa bilməz. Buna görə başqa millətlərlə işbirliyi bu şüar altında meydana çıxmalıdır: Müstəqil, milli səflər müəyyən demokratik platform və başqa millətlərin siyasi qüvvələri ilə işbirliyi əsasında meydanı istibdadın əlindən almaq lazımdır. Amma təəssüflə, Azərbaycan hərəkatı öz qüvvəsin indiyə qədər göstərə bilməmişdir. Və bu göstərişin olmaması üçün fars siyasi rəhbərləri arasında indiyə qədər Azərbaycan hərəkatına pay açılmamışdır." Burda qeyd etməliyəm ki, bir neçə gün bundan öncə Tehranın Azadlıq futbol meydanına on minlərlə azərbaycanlı yığışıb, yazılı formada böyük parça üstündə bu şüarları qaldırıblar: "Türk dilində mədrəsə", "Türk dili gərək rəsmi olsun!", hətta Azərbaycanın Milli Azadlıq Hərəkatının varlığını göz önünə gətirmək məqsədi ilə "Azərbaycan Milli Hərəkatı" kəlmələri yazılmış plakat da qaldırılmışdır. Və orada çoxsayda milli ruhlu şüarlar verilib. O cümlədən, "türk dilində mədrəsə, olmalıdır hər kəsə!", "Azərbaycan bir olsun, mərkəzi Təbriz olsun!" Bütün bu misalları saymaqda məqsədim bundan ibarətdir ki, istəyirəm Yunis bəyə bu sualı verim: Nə üçün Güney Azərbaycan Mİlli Azadlıq Hərəkatı naminə bir belə kütləvi etiraz aksiyasın görmür və bu barədə bir kəlmə də olsun, yazısında yazmır? Əksinə, yanlış məlumat yaymaqla belə bir gülünc iddianı ortaya qoyur:" Amma təəssüflə, Azərbaycan hərəkatı öz qüvvəsin indiyə qədər göstərməmişdir və bu göstərişin olmaması üçün fars siyasi rəhbərləri arasında indiyə qədər Azərbaycan hərəkatına pay açılmamışdır." Yenə də burda Yunis bəydən sual etməliyik: Ay qardaş, dəfələrlə sən öz çıxışında, yazında qeyd edirsən ki, Azərbaycanlılar öz müstəqil səfi ilə meydana çıxmalıdırlar. Amma heç izah verilmir ki, o, "müstəqil səf" deyəndə konkret olaraq nəyi nəzərdə tutur? Bizim xalq düzlükdən söhbət açanda, deyər ki, gəlin əyri oturaq, düz danışaq. Amma mən istəyirəm, elə düz oturaq, düz də danışaq. Yəni, nə oturuş tərzimizlə, nə də danışığımızla kimsəni çaşdırmayaq. Çünki müasir dünyada hadisələr o qədrə sürətlə cəryan edir ki, bizim oyun oynamağa vaxtımız yoxdur. Belə olarsa, hadisələrin arxasınca düşməli olarıq! Üstə qeyd etdiyim kimi, Yunis bəy öz yazısında qeyd edir:" ... nə yalnız fars qüvvəsi və nə yalnız türk siyasi qüvvəsi İran rejimini dalıya oturdub və yıxa bilməz. Buna görə, başqa millətlərlə işbirliyi bu şüar altında meydana çıxmalıdır: müstəqil milli səflər, müəyyən demokratik platform və başqa millətlərin siyasi qüvvələrinin işbirliyi əsasında meydanı istibdadın əlindən almalıd. " Bu fikrə diqqət edəndə, görmək olur ki, ziddiyyətli, parodoksal hal var. Burda bir tərəfdən meydana çıxmağa demokratik platform və millətlərin siyasi qüvvələri əsas götürülür, amma digər tərəfdən, o, unudur ki, hal - hazırda millətlərin siyasi qüvvələrinin işbirliyi üçün müəyyən bir demokratik platforma ortada yoxdur. Bu cür olan halda Azərbaycanın Milli Azadlıq Hərəkatı necə meydana çıxıb farsların fars zonalarında cəryan edən etiraz aksiyalarına müttəfiq kimi qoşula bilər? Çox təəssüf, Yunis bəyin öz dediyinə də inamı yoxdur, ya da öz dediyini tez də unudur. Çünki yazısının davamında belə bir gülünc iddia edir ki, Azərbaycan gərək öz qüvvəsin göstərə və bu göstəriş nəticəsində farsların siyasi rəhbərləri pay ayıra. Diqqət etsəniz, görərsiniz ki, onun birinci halda önə çəkdiyi platforma istəyi ilə, ikinci halda dilə gətirdiyi farslardan pay umma anlayışları siyasi mövqeydən bir - birinə ziddir.

Meydanda olmaq, ya olmamaq!

Mənim fikrimcə, təşkilatlanma xaosa qarşıdır və ondan əsas məqsəd xaosu aradan qaldırıb, onun yerinə siyasi hərəkatda ahəng və nizam yaratmaqdır. Və bu məqsədə çatmaq üçün müəyyən siyasi, mədəni və iqtisadi əsaslar lazımdır. İqtisadi baxımdan bir siyasi təşkilatda gərək bu imkan ola, o öz siyasi fəaliyyətin maliyyələşdirib, ölkə daxilində və xaricdə kadrlar yetişdirə. Mədəni baxımdan çox əhəmiyyət daşıyır ki, təşkilatlanmaq üçün lazım olan informasiya kütləyə çatdırıla. Siyasi baxımdan gərək fəaliyyət elə aparıla ki, təşkilatın varlığın təhlükəyə salmaya. Aydındır ki, meydanda olma və mübarizə aparma təşkitaın formalaşmasında əhəmiyyətli rol oynayır. Amma çox təəssüf, bu meydana çıxmaqla bağlı, o, öz firkin aydıncasına ortaya qoymur. Bizim əlimizdə çoxlu video lentləri və fotolar var. Bu nişan verir ki, millətimiz kütləvi formada mübarizə meydanındadır və İranın ölkə daxilində şəraitin məndən və Yunis bəydən də yaxşı tanıyırlar. Bu gün Traktor komandasını müdafiə etmək naminə ancaq Güney Azərbaycanda deyil, əslində İranın hər yerində milli istəklərimiz yayılır və azərbaycanlılar milli təfəkkür baxımından maariflənir. Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, təşkilatlanma prosesində mədəni amil, yəni kütləni maarifləndirmə əsas səbəblərdən sayılır. Amma çox təəssüflə, bu cür bir tarixi hərəkatı Yunis bəy görmür və onu meydanda olmaq hesab etmir. O, öz yazısında qeyd edir: " Məncə, nə yalnız fars qüvvəsi və nə yalnız türk siyasi qüvvəsi İran rejimini dala oturdub və ya yixa bilməz." Mən burdan belə bir nəticə alıram, Yunis bəyin fikrinə görə, meydanda olmaq farsla birləşib və rejimi yıxmadı. İndiki bu cür bir şəraitdə ki, Milli Azadlıq Hərəkatının fəalları zərəli ən az metodla meydana çıxıb milli şüarı verirlər, əgər bu hərəkat radikallaşa, rejimə və dini rəhbərə qarşı şüarlar verələr və milli fəallarımız çox ağır can xəsarəti görələr, belə bir vəziyyətdə Yunis bəy özündən soruşmalıdır, hansı metod bizim milli mənfəətlərə uyğundur?

Yazımızda siyasi etikanı unutmayaq

Yunis bəy öz yazısında yazır: "Babək bəy İran rejimini, yaşıl hərəkatı və hətta fars xalqını bir tərəziyə qoyub, hamısını bizim xalqın düşməni kimi təqdim edir." Çox təəssüflə, Yunis bəy bu yazısında etika üsuluna riayət etmir. Mən heç yerdə iddia etməmişəm ki, fars xalqı bizim düşmənimizdir. Mən dəfələrlə yazılarımda və çıxışlarımda qeyd etmişəm ki, fars zonalarında xalqın etiraz hərəkatın gərək ki, mahiyyət baxımından araşdıraq. Bu məqsədə çatmaq üçün xalqın verdiyi şüarlar və onların siyasi təmsilçiləri siyasi mərkəzdə əsas rol oynayır. Mən farsların xalq etiraz hərəkatına aid xalq mücahidlərin, İranın milli cəhbəsi, şahçılar və s. görürəm və fars zonalarında irqçi fars şüarlarının səslənməsin də görüb, eşidirəm. Elə bu mənə yetərlidir ki, deyəm, fars zonalarında xalq adlı etiraz hərəkatı bizim Milli Azadlıq Hərəkatımızın müttəfiqi ola bilməz. Bu bir aydın faktdır, bunun heç bir sübuta ehtiyaci yoxdur.

İç savaş

Yunis bəy mənim yazımdan stat gətirir ki, mənim fikrimcə, İran vətəndaş müharibəsinə tərəf gedir və mən vətəndaş müharibəsin İranda yaşayan millətlərə faciə sayıram və onun qabağın almağı hər kəsə vəzifə bilirəm. O, düz deyir, mən həqiqətdə də belə bir fikridəyəm. O, yazısının davamında yenə də məndən stat gətirir: "Əgər bizim Milli Azadlıq Hərəkatının fəalalrı milli şüarlarla meydana çıxalar, belə bir təhlükə var adı çəkilən hər 3 qüvvə İranın parçalanmasından qorxub, onları bizə qarşı birləşdirə. Bütün bunları nəzərə alıb, zaman baxımından meydana çıxmaq düzgün sayılmır." Açığını deyim ki, Yunis bəy burda "kopleks" kəlməsi işlədir, mən də onun mənasını dərk edə bilmədim, amma təqribən belə anladım ki, o, mənim fikirlərimin bir - biri ilə üst - ustə düşməməsini irad tutur. O, mənə xitab yazır: "Bir tərəfdən vətəndaş müharibəsi Azərbaycana faciə sayılır, o biri tərəfdən Azərbaycan hərəkatının meydana çıxması vətəndaş müharibəsinə ciddi bir əngəl kimi göstərilir. Amma Babək bəy öz analizində bu əngəldən, o faciəni dayandırmağa istifadə eləmək istəmir. Başqa deyişcə, Babək bəy hər halda Azərbaycanın başına gələn faciə qarşı durmaq istəmir və faciə düşsün deyə, xalqımızın meydana çıxmamağın düzgün bir siyasət kimi təqdim edir." Burda da diqqətli olsanız görərsiniz ki, meydana çıxmaq hələ də bizim aramızda həll olmayıb.

Avropanın mərkəzində oturmuş mən və Yunis bəyin fikrindən asılı olmayaraq, Azərbaycan xalqı meydandadır və öz AZADLIQ mübarizəsin aparır! Mən "meydana çıxmamaqdan" söhbət edəndə, tarixi hafizəmə qayıdıram. 2006 - cı il Güney Azərbaycanda Milli Qiyam baş verəndə həm Yunis bəy və həm də mən şahid olduq ki, İranın hakimiyyətində mühafizəkarlar, islahatçılar və İran hakimiyyətinin xaricində fars müxalifəti ümumi halda, əgər bəzi istisnaları nəzərə almasaq, bizim Milli Qiyama qarşı çıxdılar. Elə bu tarixi fakta dayanıb bu günkü vəziyyətdə Milli Qiyamın təkrarı səbəb olmaz ki, farsların siyasi rəhbərləri bizə pay verələr. Əksinə, bu təhlükə real görünür ki, onlar öz aralarında olan təzadları unudub, bizə qarşı birləşələr. Bu mənim fikrimdir. Yaxşı olar ki, əgər Yunis bəy başqa cür fikir edir, onu konkret qeyd edə. Hansı fars siyasi rəhbərləri bizə pay verəcək və bu pay nədən ibarət olacaq? Elə bu səbəbə görə, farsların meydanda olan siyasi qüvvələrinə qarşı Güney Azərbaycanda mənfi balans siyasətin düzgün hesab edirəm. Bildiyiniz kimi, Güney Azərbaycanın daxilində tanınmış bir neçə milli fəalı bəyənat verib, farsların mücadilələrində iştirak etməməyi düzgün saymışdırlar. Qaldı daxili savaşla bağlı qeyd etmişəm ki, Dünya Bankının ekspertləri araşdırma aparıb, 6 bənddən ibarət vətəndaş müharibəsi ilə bağlı nəticələr qeyd edib və hər bənddə də daxili savaşa səbəb olan amilləri göstəriblər. Ümumi halda, İranda vətəndaş müharibəsi bizim meydana çıxıb - çıxmamamızdan asılı deyil. Yunis bəy öz yazısında iddia edir: " Babək bəy mənim dilimdən yanlışca yazır ki, İranda 10 - cu dövr prezident seçkisindən sonra İranın siyasət meydanında 3 qüvvə fəal formada əməl edir: İran hakimiyyəti, yaşıl adlı hərəkat, xalqın etiraz hərəkatı."

Əziz dostlar, mən daha bu barədə də izahat verib, detallara keçmirəm. Çünki onun Günaz Tv - dəki çıxışın səs formasında bütövlüklə azadtribun sitəsində və hətta onun çıxışının bəzi hissələrin film formasında youtubedə də yerləşdirmişəm. Bütün bu söhbətlər marağınızı cəlb edərsə, yaxşı olar Yunis bəyin fikirlərini də onun öz dilindən eşidəsiniz və kimin hadisələrə daha real baxmasını analiz edəsiniz.

http://www.azadtribun.net/-68.htm

Sayman Aruz: Azərbaycan ikiyə bölünmüş olsa da düşüncə, könül və ruh birliyimiz bölünməzdir

2010-01-14T03:06:00.000-08:00

Yeni yaranmış Dünya Azərbaycanlı Yazarlar Qurumunun rəhbəri Sayman Aruzun "bizimyol" qəzetinə verdiyi müsahibəni olduğu kimi təqdim ediriq.

- Sayman Bəy, qurumun yaranma səbəbləri haqqında nə deyə bilərsiniz?- Mən Bakıda cərəyan edən ədəbi prosesi yaxından izləyərək və ən müxtəlif səviyyələrdə yazarlarla və şairlərlə çoxsaylı görüşlər nəticəsində, Güney ədəbi prosesini də yaxından bildiyimə görə belə bir ümumi Azərbaycan ədəbiyyat qurumunun yaranmasına çox böyük ehtiyac olduğunu özüm üçün yəqinləşdirdim. Sonrakı görüşlərdə bu ideya formalaşdı və gördüyünüz kimi, artıq konkret əməli tədbirlərə başlamışıq. Arazın o tayında, Güney Azərbaycanda son on ildə böyük ədəbiyyat dalğası yetişməkdədir. Quzey Azərbaycanda da yeni ədəbi qüvvələrin, talantlı yazarların və şairlərin yetişdiyini yalnız buraya gələndən sonra öyrənmişəm, onların son dərəcə iddialı əsərləriylə tanış olmuşam. Lakin, çox acınacaqlı bir durum var, eyni dildə yazan və yaradan bu yeni nəsil ədəbi güclər biri-birlərini yetərincə tanımırlar. O tayda yaranan əsərlər, əlifba problemindən dolayı və başqa səbəblərdən, bu tayda tanınmır, eyni zamanda burdakıları o tayda çox az tanıyırlar. Əlbəttə, Səid Muğanlının “Yaşmaq” və burada yayımlanan “Alatoran” dərgiləri bu sahədə xeyli işlər görüblər. Ancaq, çox maraqlıdır, bu günə qədər Güney Azərbaycanın öndə gələn yazarlarının və şairlərinin Bakıda heç bir kitabı yayınlanmayıb, bizim ortaq ədəbiyyat yarışmalarımız və ya konfranslarımız olmayıb. Məqsədimiz bütün dünyada yaşayan Azərbaycanlı yazarları ortaq ədəbi prosesdə birləşdirməkdən ibarətdir. Əgər böyük ədəbi əsərlər istəyiriksə daha çox sayda yazarın qatıldığı və ədəbi axınların birləşdiyi daha böyük ədəbiyyat prosesini yaratmalıyıq. Sevindirici haldır ki, həm Güneydə, həm də Quzeydə çox sayda birliklər, ədəbiyyat ocaqları və portalları var, ancaq onların vahid ədəbiyyat hərəkatı yoxdur. Hər iki Azərbaycanı əhatə edən, ədəbiyyat və yazarlıq işinin önəmini artıracaq proqramlar həyata keçirilməlidir. Bax, DAYAQ bu ehtiyaclardan doğulub.
- Bəs DAYAQ bu günə qədər mövcud olan ədəbiyyat qurumlarından və yazıçı birliklərindən nəylə fərqlənəcək?- DAYAQ, adından da göründüyü kimi, lokal bir təşkilat olmaq hədəfini güdmür. Təkcə Quzey və Güney Azərbaycanda deyil, dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan Azərbaycanlı yazarları birləşdirmək, milli ədəbiyyat ailəsini vahid olaraq görmək arzusundadır. Azərbaycan ikiyə bölünmüş olsa da düşüncə, könül və ruh birliyimiz bölünməzdir. Biz ədəbiyyatı və yazarlıq sənətini bu bölünməzliyin qarantı olaraq görmək istəyirik. Bu günə qədər mövcud olan ədəbiyyat qurumları və birlikləri dünyadakı bütün yazarları əhatə edə bilməyib və bu onların məqsədi də olmayıb. Artıq DAYAQ bu missiyanı yerinə yetirmək əzmindədir. DAYAQ daha çox yazarlarımız arasında bir körpü rolunu oynayacaq, Azərbaycan dilində əsər yaratmağın önəmini və yazarlıq işinin aktuallığını artırmağa çalışacaq, istedadlı gəncləri tapıb üzə çıxartmağı və tanıtmağı bir vəzifə olaraq görəcəkdir.
- Ümumiyyətlə, Siz Güney Azərbaycanda yetişən yeni nəsil yazıçılar haqqında nə düşünürsüz və nə üçün biz onları tanımırıq?
- Güney Azərbaycanda yeni ədəbi nəsil formalaşıb, özəlliklə son on ildə, internetin də yayğınlaşmağa başlamasından sonra, gənclər arasından ədəbi yaradıcılığa meyl göstərən və sözün əsl mənasında modern üslubda əsərlər yaradan çox sayda insanlar yetişib. Çox sayda ədəbiyyat portalları və bloqlar yayınlanmaqdadır. Avropada və Amerikada yaşayan və çox dəyərli əsərlər yaradan yazarlarımız vardır. Bu nəsil güldən-bülbüldən uzaqlaşıb, həsrət, ayrılıq, göz yaşı mövzularının vaxtının keçmiş olduğunu anlayıb, urbanistik mövzular, postmodern estetik təmayül onların əsərlərində aparıcı yer tutur. Güney Azərbaycanın siyasi və ictimai durumundan qaynaqlanan vətənsevərlik və üsyankarlıq temaları yeni gəncliyin əsərlərində üstünlük təşkil edir. Bu nəsilin düşüncəsində şamın və pərvanənin yerini etiraz eləmək, üsyan eləmək və milli kimliyi yaratmaq ideyaları tutub. Güneydəki yeni yazarlardan bir çoxlarının adlarını çəkmək olar. Səid Muğanlı, Nigar Xiyavi, Məlihə Əzizpur, Nasir Mənzuri, Kiyan Xiyavi, İsmayıl Ülkər, Nadir Əzhəri, Hümmət Şəhbazi, Baraz, Elyad Musəvi, başqa ölkələrdə yaşayan yazarlarımızdan Vali Gözeten, Güntay Gəncalp, Əziz Səlami, Hadi Qaraçay, Türkan Urmulu, Ziba Kərbasi və başqaları. Əlbəttə çox adlar var ki, onların hamısını bu müsahibədə yada salmaq çətindir. Çox təəssüf ki, Güneydə işlənən əlifba, siyasi basqılar və bir çox başqa nədənlər üzündən onların üzə çıxmasına mane olur. Güney Azərbaycanda əsərlərin əski əlifbanda yazılması bu yazarların burada tanınmasına əngəl olmuşdur. Bu əlifbanın da özünə məxsus qüsurları var və dünyada yaşayan azərbaycanlılar bu əlifbanı bilmədikləri üçün orada gedən ədəbi proseslərdən xəbərsiz qalmışlar. Bir ölkədə ki, ana dilində yazıb oxumaq yasaq olunsun, təbii ki, o yazıçının da üzə çıxmasında çətinliklər olacaqdır. DAYAQ bu problemi aradan qaldırmaq üçün çalışır, onların kitablarını latın əlifbasında nəşr edib, yayımlasına can yandırırıq. Deyə bilərəm ki, artıq bu işə başlamışıq.
- Sizcə dünyada yaşayan Azərbaycanlı yazarlar bu vaxta qədər nə üçün vahid ədəbi prosesdə birləşməyiblər?- Fikir ayrılığı, siyasi düşüncələrin ayrılığı, boş iddialar, insanları bütövlüyə yox, bəlkə belə bir ayrılığa gətirib çıxarır. Onsuz da bu millət parçalanıb və bu qaranlığı bizim beynimizdə formalaşdırıblar. Bu ayrılıqlar şüuraltı bir addımdır və mən inanıram ki, DAYAQ bu qaranlığı fikirlərimizdən pozub və birlik çırağını yanıdıracaqdır. Birləşmək bütövləşməkdir. Məncə ədəbiyyatda heç kəs heç kəsin yerini tuta bilməz. Hər kəsin öz dəsti xətti var. Mən qələm sahiblərimizin, bu oxumuş insanlarımızın birləşə biləcəklərinə çox inanıram.
- DAYAQ-ın yaxın planları nələrdir?-DAYAQ-ın hələ planları irəlidədir, görəcək işlərimiz çoxdur. İlkin olaraq Güney ədəbiyyatının sıra kitablarının nəşrinə başlamışıq və bu yöndə davam edirik. Haqırda qurumun aylıq dərgisinin yaranmasını və dünyadan dəyərli yazarlarımızı dəvət edərək konfrans keçirməyi planlaşıdırırıq. Ədəbi-bədii gecələr və müsabiqələr keçirmək nəzərdə tutulub, bir çox planlarımız da irəlidə açıqlanacaq.Natiq CAVADLI

Can Azerbaycan Televizyonu, 01.02.2010 tarihinde yayına başlayacak.

2010-01-13T10:54:00.001-08:00

Güntay Gençalp, Mehran Baharlının bir yazısı üzərinə düşüncələr

2010-01-11T22:24:00.000-08:00

Çox dəyərli araşdırmaçı və bilim adamı sayın Mehran Bəy Baharlı uzun zamandır tarixi və bilimsəl dərinliyi olan yazıları ilə ulusal aydınlamamızda etkili olmaqdadır. Gerçək olan budur ki, Güney Azərbaycanda və İran genəlində ussal (əqli) və maddi dayanağı olan oyanışa ehtiyac var. Bu ehtiyaclar gedərilmədən siyasi savaşımın düşünsəl dərinliyi sağlana bilməz. Bu da kəndiliyindən ciddi axsaqlıqlar doğura bilər. Bu gərəksinimin (ehtiyacın) gedərilişi üçün bəzi şəxsiyətlərimiz yetişmişdir. Onlardan biri də Mehran Bəy Baharlıdır. Mehran Baharlının yazılarındakı görüşləri qəbul edib etməməkdən asılı olmayaraq bu yazılar oxucuların beynində soru yarada biləcək düzeydədir. Önəmli olan da oxurun ağlında soru yarada bilməkdir. Çünkü düşüncəni devindirən (hərəkətləndirən) sorulardır.

Heydər Şadi bəylə “Türk islamı, sınır islamı” başlıqlı yazılarını diqqətlə oxudum və gələcəyimizlə ilgili çox önəmli təsbitlərin bu yazıda barındığını gördüm. Mehran bəy, qaynaşdırıcı gücü çox yüksək olan inanc və din məsələsi üzərinə tarixi örnəklərdən yola aydınlıq gətirməyə çalışmışlar. Özəlliklə gələcəkdə İranda yaşayan türklərin məzhəbsəl gəlişmələrini çox ilginc və diqqətləri cəlb edər biçimdə ələ almış, bu yöndə tarixi, strateji və ulusal mədəniyət dərinliyi olan önərilərdə bulunmuşlar: “Bakı Mərkəz Tabeli cəfərilik, Ankara Mərkəz tabeli Ələvilik, Ankara MƏrkəz Tabeli sünnilik.”

Düşünürəm ki, Mehran bəyin bu yazısı Bakıda və Ankarada üzərində düşünülmələri gərəkən bir qonudur. Əgər Azərbaycan və Türkiyə dövlətləri gələcək ortaqlaşaraq bölgənin super gücü olmaq istəyirlərsə, kəsinliklə Baharlı bəyin bu önərmələrini ayrıntılı şəkildə özümsəmələri gərəkəkdir. Əslində bu formulun İsmayıl Qaspirallının “Dildə birlik, fikirdə birlik, işdə birlik” önərməsi qədər önəmli olduğunu düşünməliyik. Nədən? Çünkü inancda və məzhəblərdə olan qaynaşdırııclıq gücü başqa heç bir şeydə yoxdur. Elmdə, fəlsəfədə yoxdur. İnanc kütlənin böyük qatmanlarını öz arxasınca sürükləyə biləcək enerjiyə sahibdir. Elm, fəlsəfə və bilginin digər dalları isə, professional alanlardır. Hətta bu professional alanlarda bir yerlərə varmış adamlar da qaynaşdırıcı inancın dışında qala bilmirlər. Bu nədənlə də inanc sahəsini kimin yönləndirməsi çox önəmlidir. İnanc alanı kəndi əlində olmayan toplumlar daha sürətli bir şəkildə asimilə olmağa məhkumdurlar. Necə ki, bu gün İranda şiə türklərin asimilasion sürəti daha yüksəkdir. Çünkü bu sahə fars zehniyətinin təkəlindədir. Bir ulusun qurtuluş istəkləri inanc planında denəyim birikdirmədikcə, ideolojilərlə və toplumun gerçəkləri ilə ilə ilgisi, ilintisi olmayan teorilərlə bu, mümkün olmamışdır. Son 500 il içində bir çox Batı toplumlarının uluslaşmasında bunun örnəklərinə rast gəlməkdəyik. Almanlar, finlər və digər toplumlar kəndilərini inanc planında fərqləndirdikləri gündən etibarən, uluslaşmağa başlamışlar. Bu gün Türkiyə və Azərbaycan dövlətlərinin türk kimliyi mərkəzli sünnilik, cəfərilik, ələvilik oluşdurmağa imkanları vardır. Mehran bəyin işarə etdikləri kimi, əslində bunun tarixdə örnəkləri də olmuşdur. Qaraxanlı dövləti islamiyətin ən liberal məzhəbi olan Hənəfiliyi həm qəbul etmiş, həm də türkləşdirmişdilər. Səfəvi dövlətinin quruluşunda sırf türk-ələviləri və ya siyası adları ilə qızılbaşlar qatqıda bulunmuşlar. Nadir Şah öz zamanında məzhəblər arası dialoq bərqərar edərək və dini siyasət işlərindən kənarlaşdıraraq, sanki dönəmin şərtlərinə görə sekular bir dövlət qurmuşdu. İslam tarixinə baxıldığında yalnız türklərin qurduğu dövlətlər dini siyasətə alət etməmişlər. Bunun bir sürü örnəklərini vermək mümkündür. Səlcuq oğulları Bağdad xilafətinin siyasətə qarışmasını önlədi. Bağdad xilafəti, sadəcə zahiri mənəvi otoritə kimi bir statusa qovuşduruldu. Moğul-türk imperatorluğu isə, sırf qeyri-dini yasalarla yönətilən yönətim şəkli idi. Anadolu ələvilərinin qatqısı ilə qurulan Osmanlı dövləti də eyni şəkildə. Osmanlı dövləti də 1517-ci ildə Sultan Səlim Misiri fəth etdikdən sonra xilafətə dönüşmüş və dini açıdan ərəb milliyətçiliyi mərkəzli inanışa sürüklənmişdir. Əslində Osmanlıda bu sürəc daha öncədən başlamışdı və Səfəvi dövlətinin əsasən Anadolu türkləri tərəfindən quruluşu bu sürəcə qarşı bir təpki kimi ortaya çıxdı. Daha sonra Səfəvi dövləti fars məzhəb anlayışı tərəfindən işğal edilsə də, ancaq xalq yenə də öz türk kimliyi qaynaqlı məzhəbi inancından vaz keçməmişdir. Osmanlıda da eyni şəkildə olmuşdur. Xilafətləşən sünni sisteminə qarşı yörük sünnilər xilafətin islam anlayışını qəbul etməmişdilər. Qəbul etməmənin əsas səbəblərindən biri türklərin iqtisadi həyat şəkilləri olmuşdur. Yörük sünnilərdə namaz qılmaq bir o qədər də zorunlu deyil. Dini basqıcılıq türk ələviliyində, türk cəfəriliyində, türk sünniliyində ya olmamış, ya da az olmuşdur. Türk toplumunda yayqın olan bu sosial və tarixi psixologiya üzündən olsa gərək ki, türklərin qurduğu dövlətlərdə din qamusal və bireysəl alana sərt müdaxilə etməmişdir. Qurulan dövlətlər yayqın toplumsal psixologiyaya uyqun bir biçimdə qurulmuşdur.

Bunun önəmli başqa bir səbəbi də türk dili olmalıdır. İslam öncəsi türk dilinin yapsında barınan xatirələr var. Türk ulusunun kollektiv bilincaltında barınan tarixi anılar öz varlıqlarını bir şəkildə türkçədə davam etmişdir. Türklərin yer kürəsinin dəyişik yerlərində doğa ilə iç-içə yaşaması türkçəni dinlərin və məzhəblərin təkəlindən çıxarmışdır. Bu nədənlə də islam sonrası dilimizə girən və dini yük daşıyan sözlər türkçənin genəl və geniş yapısı içində bir çox fanatizm çağrışdıran yüklərindən arınmışlar. Türkçədəki ərəbçə sözlər ərəbcədəki anlamlarından tam olaraq fərqli anlam daşımasalar da onların dinsəl yükü türkçənin içində azalmışdır. Hər millətin dili onun əlində hazır bulunan bir sərmayədir. Dövlətlər də bu sərmayənin içində qurulur. Maddi—mənəvi sərmayəni öz varlığında barındıran türk dili dövlət qurucularının da içdürtülərini şəkilləndirmişdir. Gerçək olan budur ki, türk dili ilə şəriət dövləti qurmaq mümkün olmaz. Gərək bu dil öz yapsından ayrılsın da ondan sonra. Necə ki, xilafətə dönüşən Osmanlı dövləti saxta və soysuz bir dil gəlişdirdilər. Osmanlıcanın mərkəzində duran türkçə deyildir, ərəbcədir. Mərkəzində türkçə duran bir dillə xilafət dövləti qurmaq mümkün olmaz. Osmanlı imperatorluğunun içindən onlarca dövlət doğdu. Müsəlman toplumlu bu dövlətlərdən yalnız türkiyə sekular dövlət halına gəldi, gətirildi. Bunun da səbəbini türk ulusunun tarixi sosial doğasında axtarmaqda yarar var. Günümüz Türkiyəsində bu türkçə ilə heç bir zaman şəriət dövləti qurmaq olmaz. Şəriət dövləti üçün Osmanlıca lazımdır ki, onu da ehya etmək qeyri-mümkündür. İran genəlində bəlli tarixi sürəcdən dolayı türkçədə bir fars vurmuşluq meydana çıxmış. Bu fars vurmuşluq türklərin xətalı davranışlarına nədən olur. Ancaq bütün bu dildəki fars vurmuşluğa baxmayaraq, yenə də türk toplumunda daha fərqli məzhəbi davranışların meydana çıxmasına tanıq oluruq. Şəriətmədari bunun açıq örnəyi idi. Nədən? Çünkü kollektiv bilincaltı bir şəkildə fərdi bilincaltında yerləşib və orada əsrarəngiz biçimdə kəndi yazqısı ilə ilgili eyləmlərdə bulunar. Şəriətmədarinin bireysəl bilincaltında yerləşən türk kökənli tarixi kollektiv bilincaltı bəlli tarixi ortamda hərəkətə keçir. Bunu aydınca anlamamız üçün başqa bir örnək verəcəm. Şəhriyar ana dilində yazıb-oxumamışdı. Ancaq fərdi bilincaltında bir sürü kollektiv bilincaltının kodlarını daşıyırdı. Öz ana dilində yazıb oxumayan, genəldə fars ədəbi mühitində yetişmiş olan Şəhriyar birdən-birə dünyanın şah əsərini türk dilində yaradır. Bu əsərdə də insan mehvərlilik ana söyləmdir. Şəhriyar fars dilini daha sonra öyrənmiş. Fars dilindəki dini şeirləri ilə türkçə şeirlər tamam başqadır. Türkçə şeirləri milli-tarixi dürtülər (təhriklər) yazdırmışdır. Yəni şüuraltının dürtüləri. Farsca şeirlərini isə, onun şüuru yazmışdır. Farsca şüuru. Bilim adamları, şüuru şüuraltının içində bir adaya bənzədərlər. Yəni şüuraltı dənizi içində şüur bir ada kimi imiş. Şəhriyarın dar mühit oluşduran farsca şüurunun ürünü olan şeirlərində insan mehvərlilik daha az, ancaq türkçə şeirlərində ana söyləm insan mərkəzçilikdir (humanizm). Bu da şairin fərdi bilincaltında yerləşən və gələcək üçün planlar çizən kollektiv bilincaltının çabaları olsa gərək. Bu, bütün türklər üçün keçərlilik daşıya bilər. Şəhriyarın divan ədəbiyatında hakim olan ilahiyatçılıqdan türkçə şeirlərində əsər yoxdur. O, türkçə şeirlərində daha özgürdür. Bu özgürlüyün də qaynağı türk kimliyinə və türk dilinə dayanmaqdadır. Doğanın qoynunda yaşamış bir millətin tarixi xatirləridir. Sanki ikinci “Kitabi—Dədə Qorqud”. Şəhriyarla Şəriətmədari olayını qarşılaşdırarsaq, böylə bir sonuc çıxarmaq mümkün olabilər: Şəhriyarın bireysəl bilincaltında hərəkətə keçib böyük bir əsər yazdıran türk kollektiv bilincaltı Şəriətmədarinin fərdi bilincaltında siyasi planda təzahür etmişdir. Bir sözlə türk toplumunun tarixi xatirləri və türk dili türklərin inanc və islam alqılayışını ərəblərdən-farslardan ayrışdırmışdır.

**

Mehran Baharlının bu yazısında sadəcə ağlıma taxılannlar üzərində duracağam. Bütün yazını irdələmək niyyətim yox. Bu yazısında “sekularizm” və “laiklik” qavramları üzərinə də açıqlama gətirmişdir. Onları alışdığımızdan fərqli şəkildə yozumlamışdır. Əslində hər bir bilim adamının belə bir haqqı vardır. Yəni qavramları fərqli anlamda izah edə bilər. Ancaq bu qavramlarin daşıdığı tarixi dəyərləri var. Bəlkə bu qavramları islam ölkələrində fərqli anlamaq mümkün ola bilər, bu başqa məsələdir. Bu qavramlar üzərinə bilgimizin artışı üçün bəzi açıqlamalara ehtiyac var. “Sekularizm” və “laiklik” eyni anlam daşıyan sözlərdir. Sekularizm ingilizcə və laiklik fransızca. Aralarındakı fərq də burdan qaynaqlanmaqdadır. Yəni “sekularizm” anlayışının arxasında ingilis mədəniyəti və tarixi, “laiklik” anlayışının arxasında Fransız mədəniyəti və tarixi durmaqdadır. İngiltərədə aydınlanma və dinin siyasətdən ayrılması daha erkən çağlarda doğdu. Bu üzdən də İngiltərədə sekularizm evrimsəl bir sürəc yaşadı. Bu üzdən də sekularizm anlayışın içində “devrim” deyil, “evrim” var. Ancaq 1789-cu il Böyük Fransa İnqilabı dinə qarşı devrimci davrandı. Dinin siyasətdən ayrılışı Fransa da devrimlə gerçəkləşdiyi üçün “laiklik” mahiyəti etibarı ilə devrimci bir anlayışdır. Türkiyədə də sekularizmin yerinə “laiklik” sözünün qullanılmasının iki səbəb olmalı: 1. Tənzimatdan başlayan bir sürəclə Osmanlı aydınları Fransız mədəniyətinin etkisi altında idi. 2. Türkiyədə də əski zehniyəti devrimci bir şəkildə devirib yerinə modern bir dövlət qurmaq “sekularizm”in evrim anlayşından daha çox “laiklik”in “devrim” anlayışına yaxın idi. Amac etibarı ilə həm laiklik, həm də sekularizm özdeş olmuşlar. Fərq onların tarixiyətində və davranışlarında olmuşdur. Aydınlanma dönəmi İngiltərədə daha erkən başlamış, ancaq bütün dünyaya yayılması Fransa Devrimi ilə gerçəkləşmişdir. Sekular sürəc İngiltərədə 500 il Fransadan öncə başlamışdır. 1648-ci il İngiltərə devrimi ilə nisbətən sürətləndi. İngiltərədə qanunun heç bir yerində yönətimin sekular olduğu yazılmamışdır. Çünkü İngiltərədə sekularizm gəlişən burjuazi ilə yaşanan bir sürəc olmuşdur. Gələnəklərə qarışmıdır. Ancaq Fransa anayasasında açıqca yazılmışdır.

**

Türklərin dində xoşgörülü olmalarının bir səbəbi də islamı qəbul etikləri tarixlərə dəng gəlsə gərək. Sasani dövləti Hz. Məhəmmədin ən yaxın silahdaşları tərəfindən devrildi. Misir və Sasanilərdə islam qanlı şəkildə özünü qəbul etdirməmişdir. Ancaq Əməvilər və arxasınca Abbasilər üçün islam uğrunda cihad sırf qazanılan qənimətlər yolu ilə zənginləşmək olmuşdur. Sasaniləri devrirən ikinci xəlifə Ömərin “Bu qədər zənginliklər qarşısında müsəlmanların nəfsləri qabaracaq, islama zərər gələcək”- söylədiyi bilinməkdədir. Əslində o şəkildə də olur. Ərəb etnosunu cihad adı altında sıx şəkildə birləşdirən islam dini ərəblərin zənginləşməsi üçün bir arac olmuşdu. İmam Hüseyn ölmədən öncə “Siz bizi öldürdükdən sonra artıq kimsəyə rəhm etməyəcəksiniz.”— demiş. Öylə də olmuş. Türklərlə farsların islamı qəbul edişlərini müqayisə etmək gərəkir. Sasanilər zamanında atəşpərəstlik zülm atəşinə çevrilmişdi. Bu inancın bilginləri siyasətə müdaxilə edirdilər. Bu nədənlə də islamın ədalət çağrılarına əhali təslim olmuşdu. Ancaq türklərdə atəşpərəstlik kimi bir inanc olmamış və şamanlar da dövlət işlərinə müdaxilə etmirdilər. İslam öncəsi fars və türk tarixi psixolagiyasini və dövlətçilik anlayışlarını qiyaslarkən, türklərdə heç bir dinin dövlətin təməl işlərinə qarışmadıqlarına tanıq oluruq. Farslarda bunun tam tərsinə olmuşdur. Türklərin islamın qarşısında dirənişləri də genəldə bu üzdən olmuşdu. Ərəblərin çağrıları türklər üçün keçərli görünmürdü. Ancaq farslar atəşpərəstlik zülmündən qurtulmaq üçün islama dirənişsiz təslim olurlar. Əməvilər, Abbasilər islam adına bolluca insan qanı axıtmışlar. Türklər islamı qəbulı etdiyi dönəmlərdə ərəb şovinizmi ilə islam özdeşləşmişdi. İndiki İranda fars şovinizmi ilə şiənin özdeşləşdiyi kimi. Ərəb müsəlmanlar üçün türklər kölə bazarında satılmaq üçün daha uyqun idi. Türkləri əsir yaxalayıb kölə kimi satan ərəblər gündən günə zənginləşirdilər. Sonra bu kölələr islamı qəbul edib Misirdə Məmluklar dövlətini quracaqdılar. Bu nədənlə də türklər köləliyə qarşı mübarizə edərək islamı qəbul sürəcinə sövq olurdular. Həm islamın özünə, həm də basqıcı və yox edici ərəb milliyətçiliyinə qarşı bir dirəniş türklərdə şəkillənirdi. Ancaq islamı qəbul etmək bir də qərbləşmək üçün bir vasitə idi. Ilk çağlardan türklərdə Qərbə doğru uzanma və uyqun yeləşik yerlərdə yerləşmə meylləri var idi. Hunlardan günümüzə qədər davam etmişdir. Bu gün bu tarixi istək Türkiyənin rəsmi dövlət politikasıdır. Qərbləşmə yolunda islam bir əngəl idi. İslam qəbul edərək qərbə, yəni münbit torpaqlara doğru hərəkət etmə bir tək seçənək kimi ortada idi. Bir tərəfdən ərəblərə qarşı olan antipatiya, digər tərəfdən qərbləşmə meylləri türklərdə fərqli islam alqılayışı şəkilləndirirdi. Türklərin iqtisadi həyat tərzindən, coğrafiyalarından qaynaqlanan kültürəl dəyərlər də bu fərqli alqılayışı gücləndirirdi. Bu gün türk islam anlayışının fars və ərəbdən fərqli olmasının tarixi qaynaqlarını bu açılardan baxaraq da dəyərələndirmək mümkün. Türklər üçün islam hər zaman bir xəbər olmuşdur. Heç bir zaman bir inşa mahiyəti daşımamışdır. İndi də o şəkildədir. Çünkü islamın dilini anlaya bilmədikləri üçün öz əski inanclarından yola çıxaraq islam alqılayışı gəlişdirmişlər. Farslar bu sorunu çözüb və tərcümələrlə islamı anlamağa çalışmışlar. Bu gün də Bakıda, Təbrizdə, Ankarada təsəvvür edəlim ki, bir taksi şofiri arabasına bir Quran ayəsini plastikdə asmış. Ona sorsan ki, burda nə yazıb oxuyub anlada bilməz. Sadəcə Quran ayəsi olduğunu söylər. Ancaq eyni şofiri bir ərəb şəhərində təsəvvür etsək, orada nə yazıldığını rahatca bizə anladacaqdır. Bu nədənlə də islam daima xəbər olaraq türklər üçün mövcud olmuşdur. Bu xəbəri öz kimliklərindən yola çıxaraq eşidib qəbul edərəkən ələvilik, bəktaşilik və digər bu kimi cərəyanklar yaranmışdır. Modern dünyaya açıq olması mümkün olan bir din alqılayışı.

05.01.2010

Təbrizli Baybək, Dünyada yaşayan, dünya siyasətilə maraqlanmalıdır

2010-01-07T23:58:00.000-08:00

Bizlər danışanda sankı dünyanın ən ağıllı öndə gedənlərdənik kimi, sankı hər bilimin sahibiyik kimi və sankı sorunları çözən tək adam olan kimi çıxış edərik. Ama, bəllidir ki bu saxta kimligin və ifadələrin arxasında heç nə dayanır və gərçək anlamda bir işə yaramır.

Bəzən dostlar elə çıxış edirlər ki qulağ asan gülməkdən az qala ürəgi dayansın. Bəzəndə şəxslər elə qonularda çarə göstərirlər ki o qonuyla bağlı heç bilgilər yoxdur. Qlobal məsələni qəbul edənlər isə hələ bölgəsəl siyasəti anlamaqda çətinlik çəkməkdədirlər. Görəsən nəyə belə olub?

Bizi dünya siyasətindən uzaqlaşdırıb, bölgəsəl çatışmalara sürükləmək çabası

Azərbaycan bir varlıqdır ki Türk dünyasının bir parçası olaraq çoxlu devlətin marağ çərçivəsində yer alıb. Bu nədəndən ötürdə bu ölkənin başına gəlməyən qalmamış. Üzntülü burasıdır ki Azərbaycanlı siyasətçilərdən biri, bu günə qədər dünya siyasətini silkələməmişdir. Geçici ad çıxarmalar və ya aldatıcı ləqəblərdən söz ütmirəm, gərçək ağırlıqdan danışıram.

Biz indi tanəq oluruq ki dünya siyasəti tüm hızı ilə ilərləiyr, dünyanı yönətən qılığına girənlər isə rəhm etmədən qıra qıra istismar etməkdədirlər. Dünyanı özlərininki bilənlər, çalışırlar ta Azərbaycanlılar kimi zəngin ama gücsüzləri balaca bir meydanda məşqul saxlasınlar.

Bu gün nələrə diqqət edilməlidir?

Bu gün baş verənlərə, yani bölgəyə dəxli olanlara qıssaca bir göz ataq

- İran adlanan ölkədən başlayaq, orda bir sıra muxalifət-hakimiyət savaşı gedir. Bu olaylarda daxili istəklər və etirazların olmasyıla birlikdə, xarici devlətlərin dəxalətini danmaq imkansızdır. Bu gün ən güclü olaraq yaşıl hərəkata dəstək verən medialardan biri BBC-dir. BBC isə Böyük Briyaniya-nın propaqnda və rejim dəiyşən maşınıdır və bu iddea dəfələrcə subuta yetişib. Mən BBC-nın Farsca bölümü yaranmadan öncə, hələ xəbərləri dillərdə olduğu zamanlar bir məqalədə bu qonuya toxunmuşdum və daha sonra Böyük Britaniyanın sömürgəçilik siyasətinə1 yol açan və davam verdirən olayların alt yapısını hazırlayan BBC-nın roluna işarə etmişdim2. Və yazmışdım ki Fars şovonismini yaradıb və Azərbaycana qarşı qullanan devlətlərdən biri olan Böyük Britaniya atası xeyrinə yeni bölüm açmaz. Əlbəttə hakimiyəti Türk Azərbaycanlılardan alıb və Farslara verən devlətlərin amacı məhz Azərbaycan yox, ki Türk Dünyasını dağıtmaq və qarət etməkdir. Buna üç ana nədən vardır, a) Türklərin çox və tarixi olduqları, b) türklərin müsəlman olduqları və c) türklərin dünyanın ən önəmli bölgələrinə sahib olmalarıdır. Deməli devlətləri maraxlarını yaşıl hərəkatdan alınacağını nəzərdən qaçırmayaraq, o hərəkatın içində olan gərçək mötərizləri danmaq imkansızdır. Buna görədə Fars işqalçı rejiminin başqa bir Fars rejimilə dğiyşdirilməsi imkanı vardır, ama, Fars rejiminin çöküşü və demokrat bir sistemin işə başlaması hala imkansızdır.

Orta Doğuya rəsmən plan hazırlayan və xəritələr çizən devlətləri, başda Amerika olaraq, nə göz ardına vurmaq olar və nədə savaşıb qaçırtmaq! Ancaq, onlara və istəklərinədə belə abtalcasına baş əymək məntiqə uyqun olmayacaqdır. Bu durumda, gərəkdir ki xarici devlətlərin maraxları üzərində monopoli olunsun və maraxlarına görə bölgəni savaşda saxlayanların qarşısında oyunlar başlansın. Təbiki dünya al-ver dünyasıdır və hər kəs çox ödəsə bəlli bir şeylərə sahib olacaqdır. Azərbaycan siyasiləri gərəkdir ki oyuncaq olmaq vərinə, çalışsınlar ta satılacaq olan şeyləri, və ya daha açıq desəm, satmasına məcbur olduğumuz şeyləri hər nəqədər olursa bahasına sataq.

- İraq işqalına gəlincə, o ölkəyə xarici devlətlərin saldırısını hər haldə xatırlayanlarımız var. Ancaq onu önəmsəməiybdə yanından keçənlər daha çoxdurlar. Hala o qonuyu anlamayanların anlamsız təpkilərini görmək olar. İraq nədir və Səddam Hüseyn kimdir məsələsini hələ bir yana buraxsaq bilə, İraq dünyanın önəmli şahdamarlarındandır deiylsə kimşə şaşmalıdır. Gərçəkdir ki İraq tarix boyu marax mərkəzi olmuşdur və özəlliklədə yəhudilərin arzularının balaca bir bölümünü təşkil etmişdir. Enerji məsələsi və imperiyalism qonusunu artırarsaq əgər, bu ölkənin şahdamar olduğunu daha qolay anlamaq olacaqdır. Iraqla birlikdə, Türkiyə və Azərbaycan-da Suriyə, Fələstin, Livan, Mısır və Səudi Ərəbiyə ölkələridə marax doğurmaqdadırlar, çünkü yəhudilərin oralardada arzuları vardır. Mən bir neçə məqaləmdə bu qonuya toxunaraq qonunun nəqədər önəmli olduğunu nəzərlərə çatdırmışdım3. İraqın işqalına Əfqanistan yola çıxıldı, ancaq, ora saldırının nədənidə sözdə Əl-Qaidə və Taliban, ondan öncədə Sovet Birligi olsaydı, 1999-2002 illər arası Taliban, Əl-qaidə v.s kimi terror hörgütlərini məhv etmək imkanına malik olan işqalçı devlətlər, göz önündə Bin Ladən-ın özünə bilə qaçmağ imkanı yaratdılar! Nədən? Çünkü əgər o illərdə terror hörgütləri dağıtılsaydı, o zaman Amerika başda olmaqla, NATO və başqa xiristiyan düvlətlərin Əfqanistanda qalmasına, ordanda İraq girmələrinə zəmin hazırlanmazdı!

Olsun, Quzey Azərbaycan və Türkiyə devlətlərinində Əfqanistan və İraq işqalında rolu olmuşdur, ama, bu rol, məhz onların avtoritar hakimiyətini qoruyan xarici devlətlərin əmri ilə baş tutmuşdur. Türkiyə nədən İraq işqalında Amerika güclərinin ölkədən keçməsinə yox dedi? Hər haldə üzdə belə dedilər ki güya İraq müsəlman bir ölkədir və Türkiyə islami bir ölkəyə saldırıda yardımcı ola bilməz! Ama, bu aldatmacanın arxasında, Türkiyəni Kərkükdən uzaq saxlamaq üçün yatan siyasətlər yer almaqdadırlar. Əgər Türkiyə devləti gərçəkdəndə müsəlman ölkəyə saldırıda yardımcı olmayacaqdır, o zaman NATO, Amerika və əslində İraq və Əfqanistanı işqal edən devlətlərin nədən hər tür istəkinə baş əiyr? Az qala Türkiyə vətəndaşlarının güydigi tumanın rəngini bilə batılılar seçsinlər! Ərdoğan Türk dünyasına Taiyp yox ki Aiyıb kimi yazılıb, ancaq, indiki hakimiyətdə Osmanlı varlıqlarını bir daha gərçəkləşdirmək istəyənlər az dəiyldirlər. Cənab Ərdoğanın islami inancından doğan hislər və Fələstinliləri himayə etməsi, Şimon Perezə deiynməsi və bu kimi işləri məhz Türd imperiyası olan Osmanlıların yenidən dirilməsi yöndü qullanılmaqdadır. Ama, mələsəf bu olaylara izin verilməyəcəkdir və Türk imperiyasını qurulmadan çökdürmək üçün Türkiyəni parçalamaq, və ən önəmlisi Azərbaycan sınırlarından uzaqlaşdırmaq planlarına illərdir ki start vurulmuşdur.

- Pakistan, Çin, Gürcüstan məsələlərinin baş tutması isə məhz Rusiyanın əllərini girdəkan qabığına qoymaq üçün ortaya çıxmışlar. Çünkü əgər Rusiya öz sorunlarından baş ayılda bilsə, o zaman əski Rus imperiyasını qurmağa açıq və güclü şəkildə cəhd edəcəkdir. Buna görədə gürcüstanda, Dağıstanda, Türkmənistanda və Qazaxıstanda bəlirli çatışmalar hayata keçirilməkdədir. Çin və Rusiyanı qarşı-qarşıya qoymaq, Quzey Korea və İran adlanan ölkənin məsələsini gündəmdə saxlamaq isə başqa bölgələrə girmək və işqal etmək siyasətlərini pərdə arxasına salmaq deməökdir. Bu durumda, İran adlanan ölkə, Türkiyə, Pakistan və İraq parçalanmaqdadırlar. Ama, necə və nə zaman parçalanacaqlar məsələsi zaman işidir. Buna görədir ki bizlər hazır olmalıyıq ta parçalanma prosesində bir daha ortadan kəsilməyək, vərinə, o biri parçalarımızı geri alaq.

- Yəmən məsələsi və Sumaliya dəniz quldurlarının abartılması! Bu iki qonu bir birinə dəxli olmayan kimi görünsələrdə, əslində geniş və təhlükəli bir planın iki ucudurlar. Dünya xəritəsinə baxdığımızda, görürük ki bu iki ölkə stratejik bir boğazın iki yanındalar. Və onları ələ keçirməklə, günümüzdə Hormoz Boğazı adlanan geçidin alternativi olaraq, Osmanlı İmperiyasının sahib olduğu Bab-əl Məndəb boğazına sahib olmaq olar.

Bilirik ki İran adlanan ölkə dünyaya axan yanacağın geçidinin önəmli bölümünə ətki göstərmək imkanına malikdir. O ölkədə hakim olanları qullanan və qoruyna ölkələrin öz aralarında savaş var və bu olaylara baxdığımızda, Rusiya və Çin bu savaşın başda gedən qalibləri kimi görünürlər. İran dalanan ölkənin hakimiyətisə gücünü numayış etdirmək üçün, “nef axımını bağlaram” hədəsini dəfələrcə və üst düzey yetkililərin ağzından dünyaya çatdırmışdır. Deməli bu həddədən faydalanaraq, yaranan qorxunu ağıllı və öz maraxlarına görə qullanan devlətlər, neft axımı üçün yeni məsir yaratmağa qalxışdılar. Bu qonuya ötənlərdə toxunmuşdum və hətta Azərbaycan torpaqlarından Ermənistan və Türkiyə vasitəçiligilə İsrail qazancına neft-qaz axımının gərçəkləşəcəginidə ilk olaraq önə sürmüşdüm. İndi görürük ki bu işlər gərçəkləşir, Türkiyə Ermənistanla barışır, Azərbaycan isə Ermənilərə güzəştə gedərək o ölkəylə rabitə qurmalı olur və İsrail isə hər üç ölkədə enerji sahəsində ağır ve geniş işlər görür. Artırım ki Bab-əl Məndəb geçidinə qomşu olanlar və Suez kanalına qədər uzanan ölkələrin hamısı ama hamısı batı devlətləri və İsrailin kontrolu altındalar. Demək istirəm ki neft-qaz axımı dürd önəmli məsirdən düynaya xamağa başlayacaq, biri Bab-əl Məndəb, biri Hormoz geçidi, biri isə Eqe və Meditranə dənizi yolundan Cəbəl-ul Tariq (Gibraltar) geçidindən. Bu geçidlərin üçü tam olaraq batı devlətlərinin başında gedən üç ölkənin əlində olacaqdır, yəni İsrail, Amerika və Böyük Britaniya. Hormoz geçidi isə dünya ictimaiyəti adı altında gizlənən, supergüclər vasitəsilə, ama məhdud bir şəkildə kontrol ediləcəkdir. Bu gün Amerika və Böyük Britaniyanın rəsmən Yəmənə qoşu yeridmələrinin nə anlama gəldigini artıq bilmək qolay olacaqdır. Habelə, İran adlanan ölkənin hakimiyətinin nef satışından pullanıb və özbaşınalıq etməsinə son qoymaq üçün, onun axan damarlarını kəsmək siyasətinin nə olduğunu bilmək olacaqdır. Və, ən önəmli olan olay bu olacaqdır ki Rusiya və Çin, Hindistan və yan ölkələrin enerji maraxları və istəkləri kontrol edilə biləcək, və, vəd edilmiş torpaqlardan daha çox alan əldə olunacaqdır. Vəd edilmiş torpaqlar nə dəməkdir sorusunu isə Yəhdilərin qutsal kitabında və İsrail devlətçiliginin siyasətində tapmaq olar.

Bu olaylara baxdığımızda, görürük ki İran adlanan ölkə necə Türk ölkəsi olan Türkmənistanla sıcaq ilişkilər qurur, həmən Türkmənistan isə Uyğur türklərinin torpağını işqal edən Çin devlətinə uğurla nef kəməri çəkməkdən fəxr edir! Bu arada, nə türk və nədə dünyası söz qonusu olur! Yəni, adları türk olsada, gərçək olan hakimiyətlərimizin heç biri türk dəiyldirlər. Və, mən inanıram ki əgər biz bu dedigimiz tür dünyasını qurmaq üçün özümüzü öldürsək, boşuna can vermiş olmuş olacayıq. Çünkü bizim birləşməmiz üçün heç nəiymiz və tutuna biləcəgimiz yoxdur. Bunları əldə etmək üçün, öncə milli bağımsızlıq və milli düvlətçiliklərimiz qurulmalıdır. Mələsəf bu gərəkənləri gərçəkləşdirmək üçün, hələlik nə inanımız və nədə gücümüz var.

Bu uzun müqəddimədən amacım budur ki əgər biz istirik Azərbaycan adında bir gərçəgin var olduğunu quruyaq, və bağımsızlıqdan söz edək, ilk öncə ətrafımızda nələr olur bitir gərək xəbərimiz olsun. Bizim başımızı öz içimizdə qatanlar çox yaxşı bilirlər ki əgər Azərbaycanlılar qlobal siyasətə ilgi göstərsələr, o zaman öz haqlarından mudafiyə etməgidə başaracaqlar.

Bu gün rəsmən görürük ki Quzeydə millətimizin başına elə oyunlar açıblar ki gün çörəginə möhtacdır, sözünü deməgə bilə gücü yoxdur. Gün bə gündə milli hislərini əldən verir. Quzeydə olan sözdə muxalifətsə tez tez dolur boşalır və xalqa yön göstərməkdən qaçınır. Son neçə ayda gene İsa Qəmbər başda olmaqla bir çox muxalifət liderinin səsi köyü batıb1 Nədən? Çünkü onları Avrupa və Amerikaya dəvət etdilər və bir işlər gördülər ta hakimiyəti qurdalamasınlar! Ama nə zamana qədər? Onuda elə Amerika və Avrupadakılar qərar verəcəklər. Bir gün əgər gördüz ki məsələn Azadlıq radiosu məsələn İsa Qəmbər kimi birinin burnunun qanamasına qlobal və milli yas törəni elan edir, bilin ki İlham Əliyev çağı bitmişdir!

Güneydəsə başımızı islam cumhurisinin Fars rasisminə məşqul edirlər və bizim adımıza toplantı keçirirlər ki güya bizim məhz bir tək düşmanımız var və o da islam cumhurisidir ki bü günkü Fars rasisminin təmsilçisidir! Ama soruşanda ki bu Fars rasismi nədir və kimlər onun arxasındadır, hamılıqca susurlar və tosbağa kimi başların qabıqlarına soxurlar!

Bu gün bizim dərdimiz dünyada gedən qlobal siyasətdir. İkiz külələri özləri partlatdılar, Əfqanistana saldırdılar. Yalan bilgilər düzəldərək İraqa saldırdılar, bu gün açıqcasına etiraf edirlər ki tüm bilgilər yalan və uydurmaidi və onsuzda İraqın işqal etməsinə illər öncədən qərar vermişlər*. Yəmən, Sumaliy və Etyopiya kimi ölkələrdə İslam ekstirimistləri adına hörgütlər yaradıb, dəniz quldurları törədib və bölgəsəl savaş düzəldirlər ta bölgəni işqal etsinlər.

Və, hala bizə deiyrlər ki siz başınızı salın və səsinizi çıxarmayın! BMT bilməm insan haqları məhkəməsi, nə bilim dinlər arası danışıq və barış kimi uydurmacalar isə hala qandırmaca işlərinə davam verirlər və geri saxlanılmış kütlələri aldatırlar. İnsan haqları nə zaman Vitnama uyqulandı və Amerika-nın yapdığı soyqırım və cinayətlər qınandı? Nə zaman Əlcəzirə-yə uyqulandı və Fransa-nın törətdigi soyqırım qınandı? Nə zaman Afriqa-nın tüm ölkələrinə uyqulandi? Nə zaman qadını adam saymayan Ərəb ölkələrinə uyqulandı? Nə zaman müsəlmanları illərcə öldürən Serblərə qarşı qullanıldı? (iş işdən keçdikdən sonra və batının insanları etiraz etdikdən sonra devlətlər ortaya girməli oldular ama hala cinayətkarlar sərbəst gəzirlər və kimsə olması gərəkən kimi muhakimə olunmur). Nə zaman Uyğurlara uyqulandı? Nə zaman Dağıstanda uyqulandı? Və, nə zaman Güney Azərbaycanda uyqulandi? Sizcə dünyanı ələ keçirən devlətlərin bu olaylardan xəbəri yoxmudur? Sizcə mənim ya sənin bir imza və bir məktubuyla insanların haqlarına sayqılı olacaqlar? Boş xayaldır, ama, başlanması gərəkən işlərimizə yardımcı ola bilər. Biz yalvarmaqla dəiyl, almaqla başlamalıyıq.

Dünyada qlobal istiləşmə var diyə ölkələrə təziyqlər başladılar, ama özləri bir balaca addım bilə atmadılar. Ölkələrə zəhirli xəstəliklərlə, spid və sonlarda donuz qripilə saldırdılar və qazandılar. Bunlarla insanlıqdan danışmaq boş işdir. Bizdə gərəkdir ki onların yolu ilə ilərləyək. Yoxsa onların çizdigi yola girsək, uçurumla qarşılaşacayıq.

Quzey Azərbaycan və Güney Azərbaycanda olanları dünya siyasətilə uyqunlaşdırmalıyıq və ona görədə önləmlər almalıyıq. Kürd bir tərəfdən və Erməni digər tərəfdən torpaqlarımızı alırlar və devlətçilik dedigimiz oyuncaqlar ona yardımcı olur. Dəfələrcə demişəm ki Türkiyədə AKP dözdü dözdü dözdü, ta ki Kürdlər Azərbaycan sınırlarına dayandılar və bələdiyyə seçkilərini qazandılar. Ondan sonra Kürd-Erməni açılımı elan edildi ta bu iki düşmanın birləşməsinə zəmin hazırlansın. İndisə, DTP kimi Kürd türror yanlılarının siyasi partiya adına bağlanılması, əslində Kürdlərin dahada Türkiyədə və Azərbaycan sınırlarında yayılmasına və güclənməsinə yardımcı olmaq deməkdir. Demokratik Toplum Partiyası bağlandı, Kürdlər ayaqlandı və sabah ya birisi gün yeni partiya yaranacaq ki terrorçuların rəsmilərinidə içində alacaqdır. Hətta bir gün qatil Abdulla Öcalanı Türkiyı Böyük Məclis-ində depotat kimi görməkdən şaşırmayacağam. Naxçıvan və Laçın əldən getmə təhlükəsindələr, güc oyanırsaq, getmiş olacaqlar. Türkiyə Azərbaycandan ayrılır, Avrupaya girir ta ornın zibilliginə və qullanımlı marketinə çevrilsin. Türk dünyasına sayqısızlıq edən AKP ilə ömməti islam-çılıq və Türkçülük məsələsində barışmaq səhvdir.

Qələm sahibləri və siyalılar, partiya liderləri və ya sözçülər bir addım iləri qoyubda dünya siyasətindən danışa biləcəklər mi? Yoxsa genədə oturub oturub, bir daxili və ya şəxsi məsələyə qarşı uzun uzun danışacaqlar? Bu qədər qapalı olmaq və özümüzü balaca bir alanda həbs etməgin anlamı nədir?

Əgər siyasi partiyalarımızın birindən dünya siyasətinə yönəlik bir önəri, bildiri, incələmə və ya etiraz görsəniz, lütfən mənədə bildirin.

Hər kəs öz sazın çalır, biz nədən çalmaq yerinə oynayırıq?

Təbrizli Baybək
05/01/2010
Croydon

Babek Azeri, İranın üzü inqilabadır, yoxsa vətəndaş müharibəsinə?..

2010-01-07T23:45:00.000-08:00

Babek Azəri: «İranda yaşayan bütün xalqlar həmişə rejimin dəhşətli iqtisadi, siyasi, mədəni ayrı- seçkiliklərinə məruz qalıblar»

Son günlər Iranda baş verən olaylara aydınlıq gətirmək üçün Isveçrədə yaşayan güneyli hüquqşünas Babək Azəriyə üz tutduq. O, Iran rejiminin təkcə türklərə deyil, bu ölkədə yaşayan digər xalqlara qarşı etdiyi haqsızlıqlardan danışdı.
- Iranda 10-cu dövr prezident seçkisindən sonra baş verən qanlı etiraz aksiyalarının səbəbləri nədir?
- Təqribən 12 il yarım bundan öncə Məhəmməd Xatəmi islahat şüarı ilə Iranda prezident seçilib. O zamandan bəri Iran hakimiyyəti öz içindən iki qüvvəyə ayrılıb, yəni, mühafizəkarlar və islahatçılar. 10-cu dövr prezident seçkisində iqtidarın mühafizəkar qanadı kobudcasına prezident seçkilərində saxtakarlıq edib və islahatçıların namizədi sayılan Mirhüseyn Musəvinin prezident seçilməsinə mane olub. Bu isə hakimiyyətin içində olan mühafizəkar və islahatçı qüvvələrin arasında mübarizəni daha da gücləndirdi ki, bu mübarizə sonda islahatçılara aid olan “Yaşıl” adlı bir hərəkatı formalaşdırdı. Bu hərəkatın başçısı Mirhüseyn Musəvi sayılır.
- Hakimiyyətin içində olan islahatçı və mühafizəkarların bir-birindən fərqi nədir?
- Iran hakimiyyətinə aid olan həm mühafizəkarlar, həm də islahatçılar Iranın Ana Yasasına istinad edirlər. Amma onların Iran Ana Yasasından çıxartdığı nəticə bir-birindən fərqlənir. Bunun da əsas səbəbi Iranın Ana Yasasında ziddiyyətli məqamların olmağı ilə bağlıdır. Misal üçün, Iranın Ana Yasasının 23-cü maddəsində qeyd olunur ki “Fikirlərdə təftiş aparmaq və insanları fikrinə görə cəzalandırmaq yasaqdır”. Amma 26-cı maddədə qeyd olunur ki: “Partiya və cəmiyyətlər azaddır, bu şərtlə ki, islam üsulunu və Islam Cümhuriyyətinin əsasını tapdamayalar”. Siyasi fəaliyyətlə bağlı belə bir konkret şərti qoymaq hakimiyyətə imkan verir ki, çox dəhşətli formada müxalif fikirlərin yayılmasına əngəl törədə bilsin. Iranın Ana Yasasında bu cür ziddiyyətli məqamlar çoxdur, mən ancaq bir misal gətirdim. Bildiyiniz kimi, toplumda insanlar icma formasında yaşayırlar, onların siyasi, iqtisadi, mədəni rabitələri qanun əsasında həyata keçirilir. Əgər qanunda təzadlı məqamlar olsa, rabitədə böhran yaranar.
- Cavabınızdan belə çıxır ki, siz islahatçılarla mühafizəkarlar arasında çox ciddi fərq görmürsünüz?
- Bildiyiniz kimi, dünya səviyyəsində, hətta azad ölkələrdə siyasətçilər belə tanınıblar ki, onlar əxlaq baxımından kasıb olurlar. Bunun əsas səbəbi də ondan ibarətdir ki, siyasətçilər müxalifətdə olanda çox xoşagələn vədlər verirlər, amma iqtidara gələndən sonra verdikləri vədlərin çoxuna əməl etmirlər. Elə buna görə, biz siyasətçilərin əməli əsasında onlara qiymət veririk, onların verdiyi şüar əsasında yox. Misal üçün, hal-hazırda Iranda “Yaşıl” adlanan etiraz hərəkatının rəhbəri Mirhüseyn Musəvidir. O, indi müxalifətdədir. Amma unutmayaq ki, o, islam inqilabından sonra 8 il dövlət başqanı olub. Onun təklifi ilə Iranda Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi təsis olub. Bu nazirlik tərəfindən də hakimiyyətə müxalif qüvvələr tutulub, onlara qarşı istintaq aparılıb və minlərlə insan edam olunub…
- Söhbət indidən gedir, Musəvinin siyasi fikrində ciddi dəyişiklik ola bilməzmi?
- Mən bir yerdə oxumuşam ki, bir amerikalı alim adamları dəyişmək haqda belə deyir: bəzi adamların fikrini dəyişmək ona oxşayar ki, sabunla kömürü yuyaq bu ümidlə ki, kömür ağaracaq. Mənim fikrimcə, Musəvi də bu növ adamlardan sayılır.
- Mirhüseyn Musəvi son bildirişində, Iranda siyasi böhranla bağlı beş maddəli bir çıxış yolu göstərdi. Üçüncü maddədə siyasi məhbusların azadlığını tələb edir. Dördüncü maddədə mətbuat və informasiya vasitələrinin azad olmasını istəyir. Beşinci maddədə Iran Ana Yasasına istinad edib və tələb edir ki, partiyaların yaranmasına və xalqın qanuni toplumlarına imkan yarana. Siz belə bir konkret təkliflərə müsbət qiymət vermirsiniz?
- Iran Islam hakimiyyətinə aid olan islahatçı və mühafizəkar qüvvələr daim bu ifadəni işlədirlər: özümüz və özgə! Bu ifadə Iran rejiminin bir əsas məfkurə təməli sayılır. Onlar “özümüz” deyəndə, Iran hakimiyyətinə aid olan qüvvələri nəzərdə tuturlar. Nə zaman ki, onlar siyasi məhbusların, mətbuatın və partiyaların azadlığından söhbət açırlar, bunda da daxili qüvvələr nəzərdə tutulur, daha geniş ictimaiyyət yox. Çünki hakimiyyət dairəsindən xaric olan qüvvələri zidd inqilab sayırlar və onları siyasi qüvvə kimi nəzərə almırlar. Çox diqqətli olmalıyıq ki, Musəvi siyasi məhbusların azadlığını tələb edəndə, onun məqsədi Səid Mətinpur kimi siyasi məhbusun azadlığı deyil. Çünki Musəvi Səid Mətinpuru heç siyasi məhbus da saymır. O, prezident seçkiləri ilə bağlı Təbrizin Başumalında mitinq keçirəndə bir neçə nəfər Güney Azərbaycanın Milli Azadlıq Hərəkatının fəalları tutulub, Iranın ETTELAAT məmurlarına təhvil verilib. Qeyd edim ki, onlar ana dilində təhsil tələb etdikləri üçün tutulmuşlar. Musəvi indiyə kimi bu barədə bir bildiriş belə verməyib, onların tutulmasını pisləməyib. Əksinə, Təbrizdə olanda vəd edib, əgər prezident seçilərsə, çalışacaq nizamlı formada pantürkistləri aradan götürsün. Bunlardan da əlavə, unutmayaq ki, “özümüz və özgələr” ifadəsi bir məfkurə təməli kimi birinci dəfə olaraq Musəvi tərəfindən deyilib. Mən belə təklif edirəm ki, gəlin, əlimizə sabun alıb, kömürü ağartmaq fikrindən vaz keçək.
- Iran hakimiyyətinin içində olan ixtilaflar məsələnin bir tərəfidir. O biri tərəfi də Iranda yaşayan xalqlardır. Yaxşı olmaz ki, hakimiyyətin içində olan ixtilaflardan Iranda yaşayan xalqlar faydalanıb meydana çıxalar? Elə bu gün də Iranın bəzi şəhərlərində meydana çıxan küçə-bazar adamlarıdı. Onlar çox radikal şüarlar verirlər. Məsələn, Iranda dini rəhbərə və siyasi hakimiyyətə qarşı.
- Iranda yaşayan müxtəlif xalqlar, xüsusən, qeyri-fars millətlər uzun zamandır Iran rejiminin dəhşətli iqtisadi, siyasi, mədəni ayrı-seçkiliklərinə məruz qalıblar. Iran hakimiyyətinin içində yaranan təzad və onun şiddətlənməsi Iranda yaşayan xalqlara bir tarixi fürsət yaradır ki, o fürsətdən faydalanıb, öz siyasi, iqtisadi və mədəni istəklərinə çatalar. Bu gün Iran rejiminə qarşı ancaq bir vahid, güclü müxalifət yoxdur. Iranda müxalifətdən danışanda fars, türk, kürd, ərəb, bəluç, türkmən müxalifətinin adını çəkmək olar. Iranda rejimə qarşı burda yaşayan millətlərin siyasi təmsilçiləri arasında bir müəyyən platforma və ya alternativ təsdiqlənməyib. Iran rejiminin fars müxalifəti qeyri-fars millətlərə aid olan siyasi müxalif qüvvələrlə əməkdaşlıqdan çəkinir, indiki fars hakimiyyətinin yerinə başqa fars hakimiyyətinin gəlməsi üçün birtərəfli çalışır. Belə olan bir vəziyyətdə biz tarixi təcrübələrimizdən dərs almalıyıq. Misal üçün, Şeyx Məhəmməd Xiyabani və Seyid Cəfər Pişəvərinin başda olduğu hərəkatlar kimi, Iran yerinə, Güney Azərbaycanın tarixi ərazisində milli demokratik hökumət quruluşu yaratmağa çalışmalıyıq.
- 10-cu dövr prezident seçkilərindən sonra Güney Azərbaycanın sükutunun səbəbini müxtəlif cür izah edənlər var. Siz də bu haqda öz məqalələrinizdə yeri gəldikcə izahlar vermisiniz. Maraqlıdır, konkret olaraq bu hadisəni bu gün siz nə ilə izah etmək istəyirsiniz? Bu haqda əvvəlki fikirlərinizə əlavələr və ya dəyişiklik etmək fikriniz varmı?
- Bir məşhur söz var, deyərlər, siyasətdə fikirsiz əməl məğlubiyyətlə nəticələnər. Güney Azərbaycanın Milli Azadlıq Hərəkatı bir belə tarixi təcrübə ilə reaksiya hərəkatı deyil. Əslində elmi üsula dayanan bir hərəkatdır. Üstəlik qeyd etdiyim kimi, hal-hazırda Iranda yaşayan millətlər arasında indiki hakimiyyətə qarşı müəyyən siyasi anlaşma yoxdur. Elə buna görə, bizimlə farsların birgə meydana çıxmağına qaneedici motiv yoxdur. Birinci, bizim məqsədimiz indiki fars hakimiyyətini dəyişib, yerinə başqa fars hakimiyyəti gətirmək deyil. Ikincisi, Iran hakimiyyətinin içində mühafizəkarla islahatçılar arasında və hakimiyyətdən xaric fars müxalifətləri arasında ciddi təzadlar var. Amma onların arasında antitürk və antiazərbaycan olma siyasəti onların müştərək nöqtəsi sayılır. Elə bu səbəbə görə, onların heç birinə biz siyasi müttəfiq kimi baxa bilmərik və bu qüvvələrin xeyrinə meydana çıxa bilmərik. Elə bu səbəbə görə, Güney Azərbaycanın Milli Azadlıq Hərəkatı farsların meydanda olan siyasi qüvvələrinə qarşı mənfi balans siyasəti aparır. Üçüncü, unutmayaq ki, Iran rejiminin əsas gəlirini neftin ixracı təşkil edir. Iran rejimi bu gəlirin vasitəsi ilə hökumət orqanlarını, xüsusən, hərbi qüvvələri maliyyələşdirir. O zaman rejimin çevrilməsi mümkün olar ki, Iranın neft şirkətində işçilər işi dayandıra və Iran rejimi neft gəlirindən məhrum ola. Hal-hazırda Iranda ixtişaşlar o dərəcəyə yetişməyib ki, hakimiyyəti iflic edə. Belə olan bir vəziyyətdə Güney Azərbaycanın Milli Azadlıq Hərəkatı öz gücünü meydana gətirməklə Iranda rejimi dəyişmək yerinə, çox ağır can xəsarəti görə bilər. Bunu da unutmayaq ki, bu gün fars zonalarında Iran rejimi nə qədər cinayət törədirsə, əgər Güney Azərbaycan qalxarsa, bu cinayətdən qatbaqat artığını Azərbaycanda törədəcək. Mənim fikrimcə, Güney Azərbaycanda o zaman kütləvi etirazlar keçirilməlidir ki, dövlətin əsas strukturları – ordu, polis, kütləvi informasiya vasitələri, hava meydanı millətin əlinə keçə və millət silahlanıb özünə qarşı olan zorakılığa cavab verə bilə.
- Iranda siyasi prosesler hansı istiqamətdə qabağa gedir?
- Mənim fikrimcə, Iran Islam Inqilabından öncə, şahın rejiminə qarşı Iranda yaşayan xalqlar bir vahid millət kimi etiraz aksiyalarında iştirak edirdilər. Amma yuxarıda qeyd etdiyim kimi, hal-hazırda Iran Islam hakimiyyətinə qarşı fars, türk, kürd, ərəb, bəluç müxalifətlərindən danışmaq olar. Bunların hər birisinin də özünə aid müəyyən istəkləri var. Bunlardan da əlavə, Iran rejimində islahatçı və mühafizəkar qanadların təzadları şiddətlə artmaqdadır və fars müxalifətinin içində də barışmaz təzadlar var. Misal üçün, Xalq mücahidləri, şahçılar, Iranın milli cəbhəsi və s. O biri tərəfdən də Güney Azərbaycana aid olan siyasi qüvvələrin həm Iranın fars hakimiyyəti və həm də fars müxalifəti ilə ciddi təzadları var, eyni halda kürdlərin siyasi qüvvələri ilə də müəyyən səbəblərə görə ciddi ixtilafları var. Bu gerçəklər nişan verir Iranda gedən proseslər siyasi qüvvələrin birləşməsi yox, əslində bunların arasında təzadların artması istiqamətində gedir. Belə olan bir vəziyyətdə əgər digər amilləri də bura artırsaq, nəticə ala bilərik ki, Iranda yaşayan xalqların birgə inqilabı yerinə, iç savaşa tərəf gedir.
Arzu Abdulla

Professor Rəhman Bədəlov: bizim Təbrizdə olan azərbaycanlılarla həmrəyliyimiz çox vacibdir

2010-01-07T23:42:00.000-08:00

GÜNAZ.TV mətbuat mərkəzi Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə Sosiologiya və Hüquq İnstitutunun baş elmi işçisi filosof-professor Rəhman Bədəlovun "Amerikanın Səsi"-nə verdiyi müsahibəni olduğu kimi təqdim edir.

Cənab Bədəlov Azərbaycan respublikasındakı və İrandakı azərbaycanlılar arasında mədəni əlaqələr , tarixi xadisələrin bu əlaqələrə təsirləri və bu münasibətlərin bu günkü vəziyyəti barədə Harayın suallarına cavab verib

Sual: İranda yaşayan azərbaycanlıların mədəniyyətə baxışlarını siz necə qiymətləndirərdiniz? Fəlsəfi baxımdan necə qiymətləndirərdiniz?

Cavab: Onlar bizdən daha çox şərqlidirlər, yəni onların şərq ruhu, şərq fəlsəfəsi bizdən güclüdür. Onlar şərq irsi ilə daha köklü bağlıdırlar.
Sual: Azərbaycanda ümumiyyətlə mədəniyyətə arxaik baxış, keçmiş baxış necə idi, indi necədi azərbaycanlılar arasında. Məsələn İranda yaşayan azərbaycanlılarla, Azərbaycan Respublikasında yaşayan azərbaycanlıların mədəniyyətlərinə baxışı necədi?

Cavab: Onlar da biz də müəyyən bir imperiyada yaşamışıq. İran imperiya olmasa da onlar hazırda da imperiya şüurlu, imperiya quruluşlu bir dövlətdə yaşayırlar. İmperiyalarda bir çox hallarda mərkəzdə olan düşüncə sistemi hakim sistemdir. Ona görə, biz rus mədəniyyəti ilə daha çox yaxın idik, onlar isə fars mədəniyyəti ilə daha çox yaxın idi. Cənublular da elədir, bir tərəfdən onlar fars sisteminin, fars fəlsəfəsinin tərkib hissəsidir, o biri tərəfdən milli şüur oyandıqca bunlara müqavimət var. Onların dünyaya fəlsəfi baxışı bir çox hallarda fars mənbələrdən gələn filosoflara yaxın ola bilər və bəlkə də kiçik bir zümrə var ki, Qərbmeyilli olsun.

Sual: Azərbaycan artıq 1992-ci ildən başlayaraq öz Həmrəylik gününü qeyd edir. Azərbaycan Respublikasında yaşayan azərbaycanlılar və İranda yaşayan azərbaycanlılar arasında həmrəylik varmı bugün? Misal üçün Azərbaycan respublikasında İran azərbaycanlılarının mədəni hüquqlarının müdafiəsi nə dərəcədə gündəmdə olan bir məsələdir, onlar üçün bu nə dərəcədə maraq doğurur.

Cavab: Çox təəssüf ki, həmrəylik görmürəm. Əslində mən həmişə fikirləşirəm ki, bizim Təbrizdə olan azərbaycanlılarla həmrəyliyimiz çox vacibdir. Həyat elə gətirib ki, son illər hamımız Türkiyəyə gedirik, Türkiyə ilə daha da yaxınlaşırıq. Mən hiss edirəm ki, biz hansısa müstəvidə İrandakı azərbaycanlılarla daha yaxınıq. Türklərlə yaxınlığımızı inkar etmirəm, amma müəyyən doğmalıq var ki, məhz bu doğmalıqdı.
Sual: İki ölkədə də insan hüquqları, söz və mətbuat azadlığının müdafiəsi kimi sahələrdə həmrəylik mühitinin yarandılması üçün xalqlar, dövlətlər, cəmiyyətlər, insanlar nə etməlidir?

Cavab: Bizim şimalda olan azərbaycanlıların imkanları daha böyükdür. Mən istərdim ki, bu əlaqələr mütəmadı olsun. Məsələn bizim müxtəlif mədəni tədbirlər olur, İran kinoları və s. göstərirlər. Amma mən istərdim ki, heç olmasa ildə 1-2 dəfə İran azərbaycanlılarının mədəni həftəsi olsun. Yəni kitabları ilə, rəsm əsərləri varsa onlarla tanış olaq. Görürsüz mənim biliyim çatmır, yəni mən bilmirəm Təbrizin mədəni heyatı necədi. Çox güman ki, təbrizli də bilmir ki, Bakı mədəni heyatı necədi. Bu sistemi qurmaq lazımdır. Sistemi isə ilk növbədə cəmiyyət özü qurmalıdır. Məsələn müəyyən Qeyri Hökumət Təşkilatları – QHT-lər var. Hansısa QHT İran azərbaycanlıları mədəni mühitini öyrənək və müəyyən əlaqələr yarada bilər.

Sual: İranda yaşayan azərbaycanlılar və Azərbaycan Respublikasında yaşayan azərbaycanlılar arasında qədim qohumluq əlaqələri var. Sərhədlərin bağlanmasına görə bölünmüş parçalanmış ailələr var. Hələ də iki tərəfdə də insanlar itirdikləri ailə üzvlərini axtarırlar. Bu gün bu qohumluq əlaqələrinin bərpasına, ailələrarası münasibətlərə nə dərəcə də imkan verilir?

Cavab: İllərdir bir-birindən kənar qalan və hətta nə vaxtsa bir-biri ilə görüşməcəyinə inanmayan bir çox ailələr görüşdülər. Mənim də belə qohumlarım var. Bu elə bil məişət səviyyəsində qalır. Biz istiyərdik ki, buna siyasi don geyindirmədən, heç bir ölkəni sarsıtmadan insani, mədəni və qohumluq əlaqələri daha güclü olsun.

Millet vekili Aynur Quliyeva: "Azərbaycan İranda baş verənlərə münasibət bildirməlidir, çünki söhbət həmvətənlərimizin taleyindən gedir"

2010-01-07T23:37:00.000-08:00

Millət vəkili Aynur Quliyeva Cənubi Azərbaycan türklərinə dəstək olmağı vacib sayır: "Təəssüfləndirici haldır ki, Azərbaycan türklərinin böyük bir hissəsi, yəni İranda yaşayan Cənubi Azərbaycan türkləri Yeni ili iğtişaşlar içərisində qarşıladı. Məlumatlara görə, qarşıdurmalarda onlarla həmvətənimiz, qan qardaşlarımız öldürülüb, yüzlərlə insan həbsə atılıb. Bilirsiniz ki, 50 milyonluq Azərbaycan türkünün 30 milyona yaxını İranda-Cənubi Azərbaycanda yaşayır.
Uzun illərdən bəri bütün insani haqları pozulan və bu haqlardan məhrum edilən insanlara dəstək olmağın zəruriliyini xüsusi vurğulamaq istəyirəm. Niyə insan haqlarını öz dəyərlər sistemində prioritet elan etmiş Qərb və Avropa dövlətləri bu insanları görmür, onların səsini eşitmir? Niyə bir ovuc erməninin separatçılıq əməllərinə, işğalçılıq və təcavüzkarlıq siyasətinə dəstək verən dünya birliyi Azərbaycan türklərinin bu durumunu görməzlikdən gəlir? Hesab edirəm ki, İrandakı bu qanlı toqquşmaları dayandırmaq üçün dünya dövlətləri və beynəlxalq təşkilatlar var gücü ilə çalışmalıdır. Biz də Azərbaycan Respublikası və vətəndaşları olaraq həmvətənlərimizin yadında olduğumuzu bəyan etməliyik. Bu məsələdə hakimiyyətin rəsmi strukturları ilə yanaşı, siyasi təşkilatlar və insan haqlarını müdafiə edən qeyri-hökumət təşkilatları xüsusilə fəal olmalıdırlar. Dövlətin deyə bilmədiklərini onlar deməlidirlər. Çünki söhbət həmvətənlərimizin insan hüquqlarından, taleyindən gedir".

www.gunaz.tv
Cuma axşamı, 7 Yanvar, 2010 - 22:11

Ersan Erel, YAŞILMI? GÖYMÜ?

2010-01-06T01:30:00.000-08:00

Son günlərdə iranda baş verən olaylar, dünya kamoyu gündəmində önəmli yer tutur. Orada sıxı yönətimin uyğuladığı basqılarla yasaqlar yalnış bilgiləndirmələrə də (dezinformasiyalara) nədən olur. Bu yanlış bilgiləndirmələrdə dünyanın egemən güclərinin də siyasal oyanlarının payı vardır. Bilindiyi kimi son bir ildə cumhurbaşqanlığı seçimlərindən sonra, iranda “ Yaşıl” adlı muxalifət hərəkəti baş qaldırdı. Bu hərəkət iranda çağdışı yönətimə qarşı olduğundan dolayı, dünyada özgür görüşlü ölkələrlə qurumların xoşgörüsüylə qarşılandı. Ancaq bu hərəkətin başında duranlar da illər boyu o dinerki (teokrasi) diktatorluğunun üst düzey yönəticilər olmuşlardı. Bu açıdan hərəkəti ilk öncə toplum umulduğu kimi olumlu qarşılamadı. Çün, toplum bu hərkəti öncə rejimin öz oyunu olduğunu düşündü. Sonralar dış güclərin qollamasıyla toplumda hərəkətə inam artdı. Toplum qorxunu yendukən sonra, hərəkət iarnın başaq şəhərlərinə də yayaıldı. Ancaq Azərbaycan şəhərləri bu hərəkətlə səsdaşlıq etmədi. Nədəni isə məşrutədən bu yana İran yönlü hərəkətlərdə Azərbaycanlıların sonucda ziyanlı çıxdıqlarından qaynaqlanırdı. Bilindiyi kimi İranda olan bütün siyasal, toplumsal hərəkətlərə Azərbaycanlılar öncüllük etmiş, onların uğurlu sonuclarından isə qıraqda tutulmuşlardı. Bu qıraqda tutulmalrın bir nədəni Farslardan qaynaqlanırsa, ikinci nədəni isə Türklərlə tarixsəl düşmənçilikləri olan sömürücü güclərdən qaynaqlanır. Buna görə doğru olaraq, Türklər artıq bağımsız hərəkət etmək istirlər. Bu onların son yüz ildə tarıxdən çıxardıqları dərslərdən qaynaqlanır. Bu örnəyi Xiyabanı , Pişəvəri hərəkətlərində “Öz əlimiz , Öz başımız” soloqanıyla tanıq olmuşuq. Ancaq o dönəmlərdə də dış güclərin yardımıyla, o hərəkətlərlər də mərkəzi hükümətin basqısına uğradı. Bunu qarşı ulus olan Farsların udqusu(qalibiyəti) kimi yorumlamaq yanlış olar. Bunun iki önəmli nədəni vardı. Birincisi, Türklər Tarixdə bütün irana egemən olduqları üçün, oranın bütününü özlərinki bilirdilər. Bu açıdan Türk siyasətçilərində, aydınlarında gənəl İran anlamı vətən qavramı kimi alqılanmışdı. Saraylarda yazmanlıq(katıblik) Fars dillilərdə olduğundan dolayı, 19.cü yüzildə dünyada yayqın olan ulusalçılıq axınına onlar ağırlıqlarını qoydular. Bu axına öncüllük edənlərin çoxunun Türk olması da, ağırlığı onlara yönətdi. Bu açıdan Məşrutə hərəkətindən başlayaraq, İrançılq anlamı Azərbaycan Türk aydınlarının düzənli olaraq siyasal, tplumsal düşüncələrinin ayrılmazı olmuşdur. Buna görə də Azərbaycanı bağımsız olaraq düşünməmişdilər. Bu nədənlə Azərbaycan Türkçülüyün siyasal toplumsal yazını olduqca yoxsul qalmışdır. İkinci isə, yabancı sömürücü güclərin bölgədə olan tarixsəl Türk egemənliyinə qarşı qırımçılığından qaynaqlanır. Bu güclər bölgədə Türk gücünü tarıx boyu öz sömürü siyasətlərinə qarşı görmüşlər. Bu nədənlə Güney Azərbaycanda Türkü ardan aparmaq üçün, Fars, Erməni, Kürd millətçiliyindən bir maşa kimi yararlanmışıar.
“Yaşıl hərəkti”(umumi İran hərəkəti) bu kəz Azərbaycanlıların ilgisizliyilə qarşılandı. Çün, bu hərəkətdən öncə neçə ildir ulusal istəkləri yolunda var gücüylə savaşan Azərbaycan Türklərinə qarşı onlar da (muxaliflər) cəbhə almışlardı. Ancaq yaşıl hərəkətin içərliyi quşqu doğurur. Bu hərəkətə öndərlik edənlər, illər boyu o sıxı yönətimin yönətici gücləri olmuşlardı. İranda baş verən insancıl cinayətlərdə onların bir başa əlləri vardı. 30 illik bu islam devlətinin tarixini incələsək, orada sürəkli iç hesablaşmalar olmuşdur. Bu hesablaşmaların başlanğıcından bu günə kimi Rəfsəncaniylə Xameneyi, düşmən bir rəqib kimi bir birləriylə savaşdalar. Ancaq onlar birlikdə öz rəqibləri olan Behiştini, Müteherini, Müfetihi, Bahüneri, Rəcayini...öldürdükləri üçün, bir birinə açıq diş batıra bilmirlər. Bilindiyi kimi Rəfsəncaniylə Xameneyi neçə kəz bir birlərini ortadan götürmək istədilərsə də başarılı olamadılar. Ona görə bu iki qoç başı bir qazanda zorunlu olaraq yerləşməyə razı oldular. Bu hərəkət də o iki qoçun iç hesablaşmasıdır. Bu arada tutucu dinçi görünən Xaməneyinin ən önəmli dayağı Din başçılarının mərkəzi şəhəri olan qumdur. O bu şəhərdə dinçilərlə iranı yönəltə bilir. Rəfsəncaninin gücü isə, əskidən bəri sömürücü güclərin əlində olan iranın dərin devlətidir. Bu devləti yönəldənlərin başında Həsən Həbibi, Mir Səlim kimi iranı Fars görmək istəyən adamlar dayanır. Burada M.H. Musəvi oyananmış bir kart olaraq ortaya atılmışdır. Onun ortaya atılmasının nədəni isə, uzun illər siyasətdən uzaq olmasıdır. Bu hərəkətlə iran devləti nüve silahına yönəlik dünya kamoyunu da güncəlləşmiş fikirləri də dağıtmaq istir. Buna görə onlar nə zaman nüvə silahı konusu gündəmə gəldiyində, içəridə gərginliyi bilikli olaraq artırırlar. Bununla dunya kamoyunu azdırmaq istirlər.
Yaşıl hərəkət kəsinliklə bir yenilikçi hərəkət deyildir. Bu hərəkət öncə yazdığım kimi Rəfsəncaniylə Xameneyinin əski hesablaşmasından qaynaqlanır. Burada Rəfsəncaninin yandaşlığını edən Fars millətçiliyi çox etgilidir. Bu açıdan bunlardan iranda ulusal haqlar ummaq çox yersizdir. Rəfsəncanı son neçə ildə özünün inamlı kadrlarını xarici ölkələrə muxalif güc kimi yerləşdirməyi başardı. Onlardan Əkbər gənci kimi aşırı Türk düşmənlərini bir demokrat olaraq dünya kamouna mənimsətdi. Bununla xameniyiyə xaricdən basqı qurma mekanizmasına yiyələndi.
Azərbaycan Türkünün “ Yaşıl hərkətdən” umacağı ulusal haq kəsinliklə yanlışdır. Çün, bu hərəkətini içərliyi rıza şahdan bu yana qoyulan Türk qırımçılığıdır. Azərbaycan hərəkətini bu hərəkətə yamamaq isə bir başa ulusal trajedidir. Hansi sa Azərbaycanlı siysal qurumla, şəxslər buna yönəlik adım atmaq istərlərsə, tarixin qara ləkəsini indidən üzlərində görməlidilər. Son yüzili siyasal tarixi, gənəl İran hərəkətlərinin bütününün Azərbaycanlıların əlehinə yönəlik olduğunu göstərir. Özət olaraq desək, qonu Molla nəsrətdinin yorqan qonusudur.
Azərbaycan Türkü İranda olan bütün hərəkətlərdən bağımsız hərəkət etməlidir. Azərbaycanlının, buna özdəksəl(maddı),tinsəl(mənəvi) gücü vardır. Nə yazıq indiyə kimi bizim bu güclərimiz özgələr üçün çalışmışdır. Bu arada iranda yaranan gərginliklərdən Azərbaycanlı olduqca yararlanmalıdır. Orada hesablaşmalarda iki tərəfdən də bacardıqca yün qoparmalıdır. Bilikli yaradılan bu gərginlikdən , Güney Azərbaycan Türkünü öz ulusal haqlarını istəməyə hazxırlatmalıdır. Orada olası bir dəyişikliyə anında qatılmalı, bağımsız olaraq öz haqlarını istəməlidir. Güney Azərbaycan Türkü yaranan bütün fürsətlərdən öz ulusal haqları üçün yararlanmalıdır. Bu gün orada gedən iç hesablaşmalarda Azərbaycanl da gərəkəni etməzsə, bir fürsəti də qaçırmış olar. Ən azından bu gün Azərbaycanlı Türkün Göy qübbəsindən alınan Göy boyalı bayraqla öz sözünü deyə bilər. Bu açıdan Azərbaycanlıya yaşıl deyil, onları gənəl İrandan ayıracaq, göy bayraqlar dalğalatmalıdır. Bu gün gənəl iran hərəkətini dünya kamoyunda özümsəyən “Yaşıl bayraqdan” daha yüksəkdələrdə Azərbaycan Adına “ Göy bayrağın” dalğalanması Türkün dünyaya özünü haqırması anlamında olar. Bu gün Dünya iranda olan hərəkəti bütün yönləriylə duyarlılıqla izləməkdədir. Bu nədənlə Azərbaycanlı bütün yönləriylə bağımsız olaraq o izlənimlərə damğa vurmalıdır. Güney Azərbaycnda olan susqunluq, “ Dəniz səssizliydisə”, çağına görə fırtınaları qoparmalıdır. Bu fırtınalar qopmazsa dəniz də öz sularında boğular.Güneyin bu gün Türk ulusu 90 il bundan öncə Xiyabanının dönəmində olduğu kimi “ Öz əlimiz, öz başımız...” deməlidir .

Londonda Güney Azərbaycan milli fəalı mərhum Çəngiz Bəxtavərinin anım mərasimi keçirildi

2010-01-05T01:49:00.001-08:00

DAK informasiya mərkəzinə daxil olan məlumata əsasən Londonda Güney Azərbaycan milli fəalı mərhum Çəngiz Bəxtavərinin anım mərasimi keçirilib.
Mərasimdə DAK fəxri sədri prof.Səbri Təbrizi, mərhumun oğlu Babək Bəxtavər və digərləri Çəngiz Bəxtavərinin keçdiyi ömür yolundan danışdilar. Tədbirin video görüntüsünü olduğu kimi sizlərə təqdim edirik.

http://www.bizimtabriznews.com/

Ölkənin adını Persiya qoymaq, türklərin assimilyasını gücləndirmək istəyirlər

2010-01-03T01:35:00.001-08:00

Xalq mövcud quruluşda yaşamaq istəmir

Prezident seçkilərindən sonra İranda yaranmış hakimiyyət böhranı davam edir. İyun ayından bu günə qədər xırda bir fürsət yarana kimi xalq küçələrə çıxır və rejimin siyasətini kəskin tənqid edən şüarlar verir. İlk baxışdan belə görünür ki, hakimiyyəti növbəti 4 il üçün zəbt etmiş Mahmud Əhmədinejad komandası xalqdan legitimlik qazanmadığı üçün ölkə bu vəziyyətdədir. Amma baş verən hadisələrin təhlili göstərir ki, məsələ kimin prezident olub-olmamasında deyil. Ölkədə ciddi sistem böhranı yaranıb və islahatlar olmasa ölkəni əsgi halına qaytarmaq mümkün olmayacaq.
Prezident seçkiləri zamanı hakimiyyətə alternativ qüvvəni müxalifət lideri Mirhüseyn Musəvinin başçılıq elədiyi qrup təmsil edirdi. Mirhüseyn Musəvi islam inqilabının lideri İmam Xomeyninin silahdaşı olsa da, bütün tərəqqi, islahat istəyən qüvvələrə ona səs verdilər. Çoxmilyonlu tələb ordusu Musəvini yaşıl bayrağını qaldırdı, ziyalılar, xırda və orta burjuaziya nümayəndələri, ayətullalar Musəvini seçdilər və inqilabi dəyişikliklərin baş verməsi üçün sona qədər mübarizə apardılar. Amma İranda quruluş fərqlidir. Hakimiyyətin nəzarətində rəsmi güc strukturlarından əlavə fanatiklərdən ibarət qeyri-rəsmi hərbi birləşmələr də var. Bu silahlı birləşmələr dini lideri sadiqdir və "yaşıl inqilab" elə onların gücü ilə yatırıldı. Hakimiyyətin müxalifətçiləri sındırmaq gücündə olan repressiya maşını hələdə işlək və itidir. Ona görə də inqilabi dəyişikliklər total saxtakarlıq və zor yolu ilə əngəlləndi. Mahmud Əhmədinejad təkrar hakimiyyətdə saxlandı. Amma onun hakimiyyətini nəinki xalq dini elita, ordu da qəbul etmədi. Xamneyinin rəhbərlik etdiyi Xubrəqan Məclisi prezidentə münasibət məsələsində iki yerə bölündü. Xamneyinin son qədər Əhmədinejadı müdafiə etməsi özünə qarşı hərəkatın başlanması ilə nəticələndi. Artıq Əhmədinejad yaddan çıxıb, hədəfdə İranın ali dini lideri ayətulla Seyidəli Xamneyidir.

Dini lider postunu ələ keçirmək planı

İranda sistemin özü mürtəcedir və buna kimin rəhbərlik etməsinin elə bir önəmi yoxdur. Nə qədər ki, Xomeyninin qurduğu sistem-islam rejimi yaşayacaq, İran qeyri-fars millətlərinin hüquqları təmin edilməyəcək. Çünki bu sistem qeyri-fars millətlərinin əridilməsi siyasətini həyata keçirir. Hesab edir ki, İran dövlətinin mövcudluğu şiə-cəfərilik (xomeyniçilik) ideyalogiyasının yaşamasından, qeyri-fars millətlərinin ( o cümlədən İran əhalisinin yarıdan çoxunun təşkil edən türklərin) "iranlı" adı ilə əridilməsindən keçir. Bir sözlə, Azərbaycan türkləri üçün şovinist Rəfsəncani, Məhəmməd Xatəmi ilə farslaşmış Xamneyinin elə bir təfavütü yoxdur. Onların heç biri Azərbaycan türklərinin haqqını verməyəcək. Amma məsələ burasındadır ki, fars şovinistləri türk Xamneyinin özünü belə qəbul etmir, fars ayətulla ilə əvəz etmək istəyirlər. Baxın, prezident seçkilərində Əhəmdinejada (əslində Xamneyiyə) qarşı çıxan müxalifət elitanın tərkibi başdan-başa farslardan ibarət idi. Onlar görüntü naminə türk Musəvini irəli çıxarmışdılar. Güneyli mənbənin verdiyi məlumata görə, yaşıl hərəkatda Musəvidən çox onun milliyyətcə fars olan xanımı daha fəal imiş. Yaşıl hərəkat daha çox fars şəhərlərində fəal oldu, Təbriz, Ərdəbil, Miyana, Həmədan kimi iri türk şəhərləri aksiyalara qatlımadı. Musəvi türk olsa da, Güney Azərbaycan Milli Hərəkatın çağırışına dəstək verərək antihakimiyyət aksiyalarına dəstək vermədi. Hesab edilir ki, Xamneyi hakimiyyəti Güney Azərbaycanda xalqı "türk dinit lideri devirmək istəyən hərəkata" qoşulmamağa çağırdığından Musəvi hərəkatı Güneydən dəstək almadı. Bu faktorun təsiri ola bilər. Ola bilsin ki, Xamneyi həmyerlilərini bu məsələdə duyuq salsın. Məsələ burasındardır ki, panfarsistlər həqiqətdə də Xamneyini devirmək istəyiblər.

Farslaşmanın üçüncü mərhələsi

Məlumatlı mənbə bildirir ki, Azərbaycan türklərinin qurduğu dövləti farslaşdırmış panfarsistlər növbəti mürtəce planı həyata keçirmək niyyətindədirlər. Qeyd edək ki, 1924-cü ildə ingilislərin və rusların köməyi ilə türk Qacarlar hakimiyyətdən devrildi, onların yerinə fars Pəhləvilər gətirildi. Pəhləvilər 1936-cı ildə ölkənin adını dəyişdirərək İran qoydular. Ondan sonra farslar İran boyda dövlət qurmuş Azərbaycan türkləri bütün ölkəboyu sıxışdırılmağa, dövlət idarələrindən, ordu rəhbərliyindən atılmağa başlandı. Azərbaycanlılara qarşı qanlı repressiyalar həyata keçirildi, millətin önündə gedən ziyalılar məhv edildi.
Farslaşdırmanın ikinci mərhələsi 1979-cu ildə reallaşdı. Orduda türk zabitlərin, ldövlət idarəçiliyində türk məmurların çoxalması fars şovinistlərin ayıltdı. Fars şovinisti Xomeyninin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən islam inqilabı Azərbaycan türklərinə daha bir zərbəni vurdu. Onlarla türk general, dövlət xadimi "şahçı" adı ilə həbsə atıldı, güllələndi, sürgünə göndərildi. Son 30 ildə qeyri-farslara, özəlliklə də Azərbaycan türklərinə qarşı repressiya aparmış fars şovinistləri o qənaətə gəliblər ki, artıq islamçı maskasını atmağın, dövləti tam farslaşdırmağın zamanıdır. Futbol üzrə ötən dünya çempionatı zamanı ölkənin futbol yığmasının "Fars ulduzları" adlanması, bəzi Avropa ölkələrində ölkənin adının "Persiya" kimi göstərilməsi deyilənlərə sübutdur. Kəsəsi, fars şovinistləri farslaşdırmanın üçüncü mərhələsini reallaşdırıb ölkəni Persiya adlandırmaq istəyirlər. Xamneyiyə qarşı başlanmış hərəkatın sonucunda da bu dayanır. İslam rejiminin tarixin arxivinə verilməsi mütərrəqqi bir hal olardı. Amma bu rejimi ondan da betər bir şovinist rejim əvəzləyəcəksə, Azərbaycan türklərinin taleyi yenə qaranlıq qalacaq, soydaşlarımıza qarşı asimilyasiya siyasəti daha da intensivləşəcək. Ona görə də Azərbaycan türkləri rəngli inqilablara aldanmamalı, milli kimlik, ana dili və öz milli müqəlddəratının təyini uğrunda mübarizəni davam etdirməli və tarixi sərhədlərimiz çərçivəsində özgürlüyünə nail olmalıdır. Elman Cəfərli

Elxan Zal ,Türk bütövlüyündən öncə, Azərbaycan bütövlüyü yaradılmalıdır

2010-01-03T01:24:00.000-08:00

Tanınmış yazıçı və araşdırmaçı, Atatürk Mərkəzinin elmi işcisi, Türk Törə Ocağının və Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının nəzdində fəaliyyət göstərən Mahmud Qaşqarlı fondunun rəhbəri Elxan Zal Qaraxanlının GÜNAZ.TV Mətbuat Xidmətinə verdiyi müsahibəsini təqdim edirik.

- Elxan bəy, bir araşdırmaçı olaraq bu gün türk dünyasında gedən mədəni-ideoloji əlaqələrin inkişafı Sizi qane edirmi?

- O qədər də yox. Bu günkü əlaqələr daha çox dövlət səviyyəsində və ayrı-ayrı fərdlərin səviyyəsində baş verir. Amma ortaq tarixə malik, ortaq mədəniyyətə və ədəbiyyata malik türk xalqları bir-birini demək olar ki, çox az tanıyır. Bu gün türk birliyindən çox danışılır, amma bir olmaq üçün ilkin olaraq xalqlar bir-birini yaxşı tanımalıdır. Hacı Bektaş Vəlinin yaxşı bir sözü var:” bir olalım, iri olalım, diri olalım. İri işlər görmək və diri qalmaq üçün türk birliyinin olması mühüm şərtdir. Bu gün türk xalqlarını yaxınlaşdıra biləcək təmas nöqtələri hansılardır? Ortaq tariximiz, ədəbiyyatımız, ortaq mərasimlər və bayramlar. Bu gün türk xalqlarına xalqın yox, yaşadıqları ərazinin tarixini öyrədirlər. Hun, Göytürk, Qaraxanlı, Səlcuq imperiyaları, onların ərazisində yaranan mədəniyyət bütün türklərə məxsusdur. Orxon- Yenisey-abidələri, Mahmud Kaşqarlı “Divanı”, “Qudatqu bilik” və bu kimi sənət əsərləri bütün türklərə məxsusdur. Biz Avropa ölkələrinin tarixini babalarımızın tarixindən yaxşı bilirik. Biz çağdaş Qərb yazıçılarını, alimlərini bizə çox yaxın olan Türkiyə yazıçı və alimlərindən daha yaxşı tanıyırıq. Heç digər türk ölkələrindən danışmağa dəyməz. Deyim ki, sovetlər türkləri bir- birinə indikindən daha çox tanıdırdı. Buna görə bu yöndə işlər intensivləşməlidir, internetin imkanlarından daha səmərəli istifadə olunmalıdır. Hüsab edirəm türk gəncliyi buraxılanların yerini tezliklə dolduracaq.

- Hazırda, Azərbaycanda Türkçülük məktəbi fundamental şəkildə öyrənilirmi?

- Azərbaycanda hələlik türkçülük daha çox şüarçılıq xarakteri daşıyır. Amma bu məktəbin təməlini qoyanlardan və sistemləşdirənlərdən biri, Əlibəy Hüseynzadə Azərbaycandandır. Onun qoyduğu sistem bu günkü bayrağımızda öz əksini tapıb:Türkləşmək, islamlaşmaq, avropalaşmaq. Bu türk xarakteri üçün düşünülmüş ideal bir sistemdir. Uzun illər Avrasiyada dominantlıq etmiş türklər həmişə Şərq və Qərb arasında bir körpü olub və onların xarakterində həm Şərq ruhaniyyatı, həm də Qərb praqmatizmi birləşib. Türk heç vaxt nə tam Avropalı, nə də tam Şərqli olmayacaq. Buna görə, Türkləşmək, islamlaşmaq, avropalaşmaq sistemi oturdulmalıdır Azərbaycanda. Türkçülük başqa millətləri söyməkdən ibarət deyil ki. Türkləşmək millətin unutduğu “mən”inə qayıdışdır. Millət başqalarını yamsılayanda yox, özü kimi olanda böyük olur. İstənilən dövlət quruluşu ərazisində yaşayan insanların xarakterinə uyğun qurulur. Qədim türk dövlətçilik ənənələrindən xəbərsiz millət nə “türkçülük” eləyəcək ki. Buna görə türk ənənələrinin öyrənilməsi və oturuşması üçün fundamental məktəblər yaradılmalıdır. Rəhmətlik Əbülfəz Elçibəy buna təşəbbüs göstərirdi, təəssüf ki, onun ölümündən sonra bu proses dayandı.

- Sizin bu günlərdə “Türküstan” qəzetində çıxan İtaliyanın əsasını qoyan etrusklarla bağlı maraqlı yazınıza rast gəldim. Məqalənizdə irəli sürdüyünüz faktlardan biri də onların türk əsilli olmasıdır. Bu, faktın əsasını sübut edən maddi-mənəvi dəlillər varmı? Məsələn, Şair-filosof Əlisa Nicatda etruskların türk olması faktı üzərində dayanır... - “Avropa alimlərini “sirli xalq” adlandırdığı etrusklar tarixdə dərin izlər qoymuşlar. Bu gün “böyük Roma mədəniyyəti” dediyimiz mədəniyyət Etrusk mədəniyyətinin üzərində durur. Elə işlətdiyimiz Latın əlifbası da Etrusk mirasıdır. Məndə bu mövzuya marağı millət vəkili Qənirə Paşayeva oyatdı. O ingilis alimi Hayd Klarkın “Roma tarixində Turan epoxası” əsərini ingiliscədən Azərbaycan türkcəsinə çevirib və məndən bu əsərə şərhlər yazmamı xahiş etdi. Mən də bu mövzunu dərindən öyrənməyə məcbur oldum və bu prosesdə maraqlı faktlarla rastlaşdım. Etruskların türk mənşəli olması mülahizəsini ilk dəfə XIX əsrdə alman alimi Vilhelm Brondenşteyn irəli sürüb. Sonra “avrosentrist” elm aləminin qarşısında geri çəkilib. Avropa düşüncəsi heç cür qəbul edə bilmir ki, onların fəxr etdiyi mədəniyyət köçəri türklər” tərəfindən yaradılıb. Tanınmış Türkiyə alimi və diplomatı Adilə Ayda uzun illər Etrusk mövzusunu araşdırdıqdan sonra “Etrusklar türkdür” adlı kitab nəşr etdirdi. İbrahim Kafesoğlu, Kazim Mirşan, Oljas Seleymenov, Latıpov, Şamil Minqazov və s. kimi alimlər də Etruskların türk mənşəli olmaları barədə tutarlı dəlillər ortaya qoydular. Əsas dəlil dil faktorudur, Etrusk dilində çoxlu sayda türk sözləri var. Etrusk inanc sistemi ilə qədim türk inanc sistemi arasında böyük yaxınlıq var. Biz Qənirə xanımla Etrusklar barədə hazıladığımız kitabda bu barədə bacardığımız qədər geniş məlumat verməyə çalışmışıq.

- Türk dünyasının bir parçası olan Güney Azərbaycanda gedən prosesləri izləyirsinizmi?

- Əlbəttə, Güney Azərbaycan bizim bir parçamızdır. Biz Azərbaycanı bütöv dərk edə bilmiriksə, türk bütövlüyünü neçə dərk edə bilərik. Hesab edirəm, Güney Azərbaycanın, tarixi, mədəniyyəti, ədəbiyyatı daha geniş təbliğ olunmalıdır. Türk bütövlüyündən öncə, adamların təfəkküründə Azərbaycan bütövlüyü yaradılmalıdır. İstər Günedə, istərsə də Qüzeydə, hamı bir millət olduğumuzu dərk edənən sonra biz ürəklə deyə bilərik ki, bax biz 50 milyonuq, biz böyük millətik.

- Fars şovinizm ideologiyasında tarix boyu türkə nifrət patologiyası özünü qabarıq şəkildə göstərib. Bunun əsas səbəblərinin arxasında hansı amillər dayanır?

- Hesab etmirəm ki, türklər və farslar arasında qədim ideoloji düşmənçilik olub. Yüz illər boyu farslar və türklər bir dövlət daxilində problemsiz yaşayıblar. Özü də hakimiyyətdə fars və ya türk mənşəlilərin olmasının heç bir fərqi olmayıb. Problem 1925-ci ildə, ingilislərin Pəhləviləri hakimiyyətə gətirməsindən sonra başlayıb. Atatürk Türkiyəsi yaranandan sonra, Qərb iki türk dövlətinin varlığı ilə barışa bilmədi və İranda anti-türk bir rejim qurdu. Bu rejim İrandakı türklərin farsmənşəli olması barədə ideoloji əsaslar yaratmağa çalışdı və müəyyən mənada türk milli düşüncəsini korşalda bildi. Amma sonda bu ideologiya iflasa uğramaq üzrədir. Çünki, bu təzə şey deyil. İranda süni iranlı milləti yaratmaq istəyirlər. Bir vaxt osmanlılar da Osmanlı milləti yaradırdılar, axırı nə oldu? Və yaxud Sovet millətinin. Azərbaycan türkləri əsrlər boyu İranın sahibi olub və yenə də olacaq. İranın türk-fars federasiyası olmaqdan başqa yolu yoxdur. 2500 illik dövlətçilik ənənəsi olan İranın məmurlarını elə də axmaq hesab etmək lazım deyil. Sadəcə, hələlik onlar ingilis-Pəhləvi oyununun əsiridirlər. Əks halda İranın parçalanması qaçılmaz ola bilər, məncə bu indiki zamanda heç də yaxşı variant deyil.

Söhbətləşdi: Elnur Eltürk

Elnur Eltürk, “İranda Azərbaycan türklərinin iştirakı olmadan, baş verəcək siyasi dəyişiklər fiaskoya uğrayacaqdır.”

2009-12-29T22:36:00.000-08:00

Hazırda, İran İslam Respublikasında durum gərginləşib. İran İslam Respublikasının nüfuzli din xadimlərindən olan Ayətullah Müntəzirinin vəfat etməsi, vəziyyəti bir qədərdə gərginləşdirib. Dünən böyük toqquşmalar baş verib. Rəsmi məlumatlara görə ölənlərin sayı 15 çatıb. Bu gün İranda nələr baş verir? Hadislərin kökündə hansı amillər durur? Bakı Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin başqanı Elnur Eltürk tia.az saytına verdiyi eksklüziv müsahibəsində yuxarıda səslənən fikirləri aydınlıq gətirib.

İlk öncə, onu qeyd deyək ki, İranda baş verən hadisələr gözlənilən idi. İran mahiyyət etibarı ilə qatı-teokratik ideoloji sistem üzərində qurulan dövlət olduğuna görə, burayada despot idarə üsulunu əlavə etsək, baş verən hadisələrin kökündə hansı səbəblərin durduğu ortaya çıxır. Bu gün İran hakimiyyəti ciddi şəkildə addımlar atmasa, gələcəkdə belə hadisələrin silsiləli olacağı şübhəsizdir. Dünya tarixi praktikasında təsdiq olunub ki, heç bir sərt üsullu dövlət axıra kimi davam etməyib. İndi ki, zamanda da cüzi kosmetik islahatlarla insanları aldadmaq mümkün deyil. Hazırda, İranda yetişmək olan gənc nəsil, ölkənin ziyalı təbəqəsi, rejim qayda-qanunları ilə yaşamaq istəmirlər. Hər gün eyni şeyi təkrarlamaq və bir nəfər ali rəhbərin təlimatları ilə ölkəni yönəltmək mümkün deyil. İslam inqilabından sonra tətbiq edilən siyasi-iqtisadi və sosial-mədəni platofma iflasa uğramaqdadır. XX əsrin məhşur siyasi xadimlərindən olan Unistin Çörçilin sözləri desək “Dünyada ola bilər ki, bəzi dövlət xadimlərinin demokratiyadan xoşu gəlməyə bilər. Ancaq bəşəriyyət bundan yaxşı idarəçilik sistemi tapa bilməyəcəkdir” İran cəmiyyətinin əsasını ideoloji sistem təşkil etdiyinə görə, və yalanlar üzərində qurulan gələcəklə dövləti idarə edə bilməyəcəklər. İslam İnqilabından sonra verilən vədlərin heç biri həyata keçmədi. Bir sözlə cəmiyyət ideoloji dönəmdən, praqmatik dönəmə keçmək istəyir. Hələ, İranın milli hüquqlarla bağlı siyasəti sıfıra bərabərdir. Ölkənin əsas gücü olan və inqilabın detenator rolunu oynayan Azərbaycan türklərinin haqq-hüquqları qorunmur. İran konstitusiyasında dillə bağlı müddəalara əməl olunmur. 15-19 maddələrin reallaşması neçə illərdir ki, öz həllini gözləyir. Ancaq, rejim nə edir, öz ana dilini tələb edən toplumun öndə gələn insanlarını həbsə alır. Müxtəlif yollarla onları sıradan çıxartmağa çalışır.

Axı, İranda siyasi gərginliyə Azərbaycan türkləri qoşulmurlar?

Elnur Eltürkün cavabı: Azərbaycan Milli Hərakatı əvvəlki illərə baxdıqda, təcrübəlidir. Bu gün onlar ölkənin güc mərkəzinə çevrilirlər. Bilirsiniz ki, ortada aldadılmış tarixi gercəklik var. İstər Pəhləvilərin zamanında, istərsədə, İran İslam İnqilabından sonra ən böyük təzyiqlərə, məruz qalan toplum Azərbaycan türkləri olub. İndi isə, İranda siyasi hakimiyyət uğrunda gedən savaşa, milli hərakat seyrçi mövqeyindən yanaşır. Burada bir məntiqdə var ki, İranda baş verəcək siyasi dəyişiklər şübhəsiz ki, Azərbaycan Milli Hərakatına təsir etməyə bilməz. Ölkədə hansısa dəyişiklər baş versin, 35 milyon toplumun kənarda qalması absurd bir şeyi olar. Bunun üçün soydaşlarımız daha da güclü toparlanmalı və milli hərakatı hədəfə doğru istiqamətləndirməlidir.

Amerikanın-qərbin analitik mərkəzləridə bilirlər ki, İranda Azərbaycan türklərinin iştirakı olmadan, baş verəcək siyasi dəyişiklər fiaskoya uğrayacaqdır. İran dövlətinin başcısı Əhməd Nejatın Təbriz şəhərinə səfər etməsinin arxasında hiyləgər fars siyasətinin bir üzü dururdusa, digər üzündə isə qorxu faktoru dayanırdı. Bununla yanaşı xaricdə, Güney Azərbaycan milli hərakatı ilə məşğul olan qurumlarımız aktivləşməlidir. Beynelxalq qurumlar qarşısında askiyalar keçirilməli və məsələlərin mahiyyəti haqqında məlumatlar çatdırmalıdırlar. Bir neçə gün bundan öncə, Hollandiyanın Amsderdam şəhərində “21 Azər” günü ilə bağlı böyük bir konfransın keçirilməsi, milli hərakatın beynelxalq müstəvidə tanıdılmasında böyük təsir göstərə bilər. Belə tədbirlər müntəzəm olaraq keçirilməli, İran siyasi sisteminin Azərbaycan türklərini yüz ildən çoxdur ki, neçə əzdiyini göstərməlidirlər. Xarici- daxil gücümüz təmərgüzləşməlidir. Tarixi şans yarandıqda, indidən situasiyaya hazır olmalıyıq.

Rüfət Əhmədzadə

Güney Azərbaycan Qurtuluş Partiyasının Amsterdam Dialoq Toplantısı ilə bağlı Raporu!

2009-12-29T22:21:00.000-08:00

Ulu Azərbaycan Türk Milləti,
Əziz Güneyli Soydaşlar!
Bildiyiniz kimi, Amsterdamda keçirilən “Güney Azərbaycan Dialoq Toplantısı” öz işini uğurla başa çatdırdı. Vətəndaşlıq və soydaşlıq duyğusu toplantıya kölgə salabiləcək siyasi gözləntiləri öz etgisi altına çəkdi. Önyarğı ilə toplantıya qatılan hər kəsin hesabatı tərs çıxdı. Çeşidli düşüncə sahiblərinin bir çatı altında toplanması bəzi tədirginliklərin yaranmasına nədən olmuşdursa da, hər saat keçdikcə yerini ümidvarlığa verdi. Toplantıda olan bəzi anlaşılmazlıqlara baxmayaraq bütüvlük ruhu hər şeyi gözəlləşdirdi. Çeşidli qurum-quruluş və milli şəxslərdən ibarət 300-ə yaxın vətəndaşın qatıldığı Amsterdam Toplantısı, öz mesajını belə ruhla Güneyə ilətə bildi:
“Əziz Millətimiz, bizdən yana arxayın olun. Dilçimiz də, Federalçımız da, İstiqlalçımız da bir araya toplanmağı bacardı”.
Rapor: Toplantıya bir çox ölkədən qatılanlar olmuşdur. Toplantı tədarükat komitəsinin səlamlama proqramilə Saat 10-da başladı. Toplantının başında öncədən atanmış divan öz yerini aldı. Divanın verdiyi bilgidən bəlli oldu ki, toplantıya sunulacaq bir “Yol Xəritəsi” vardır. Yol xəritəsinin müzakirəsi başlarkən düzəlişlər önərildi. Toplantının irəliləməsiylə “Yol Xəritəsi” vəya “Platform” sözlərinin alınması və yalnız Milli Hakimiyyətin yaydığı 12 maddəlik bəyaniyyənin xatirəsinə 12 maddəlik Amsterdam Bəyaniyyəsi qəbul olundu. Bildiri son redaktə üçün seçilmiş 5-nəfərlik heyətə tapşırıldı. Azərbaycan türkləri üçün bəlkə ilk təcrübə olaraq “Dialoq Qrupları” təşkil olundu. 6 qrupdan oluşan dialoq toplantıları ayrı-ayrı salonlarda öz işini sürdürdü. İlk günün ikinci yarısında 21-azərlə bağlı konfrans dəvam etdi. Toplantının bu bölümündə yeni və daha geniş Divan heyəti işə rəhbərlik etdi. Hər qurumun sözçüsü qıssaca öz quruluşunun təbrik müraciətini toplantıya sundu. Tədarükat Komitəsinin hazırladığı şənlik proqramları günün axırını oluşdurdu. Öncə Azərbaycan Rəqs qrupu səhnə aldı. Xalq mahnıları və təsniflərin icrasından sonra milli ozan Araz Elsəs səhnə alaraq soydaşlarımızı coşdurdu. Araz bəyin konsertindən sonra azad görüşlər gec vaxta dək sürdü. Toplantının ikinci günü birinci salondan fərqli olaraq başqa bir soluna daşındı. Toplantını idarə edən Divan, üzərində işlənmiş bildirişi bir daha müzakirəyə buraxdı. Toplantının başqa gündəlikləri də dialoq soyləmi oldu. Qadınların qatılımının düşük olamsının səbəbləri axtarıldı. Bir toplumun yarısının belə taleyüklü sorunda olmaması dərin acılarla qarşılandı. Toplantının başqanı, Sayın Siddiqə Ədaləti xanım, xanımların aktiv olmamasını haqlı olaraq milli faciə kimi dəyərləndirdi və bütün xanımların bu haqda fəal olmalarını dilərkən onları dolayı yollarla milli görəvlərindən uzaqlaşdıran bəyləri şiddətlə qınamaqdan da qalmadı. Toplantı 12-maddəlik bildirişin qəbulundan sonra qadınlar və Qarabağ haqlarında iki bildirişin də yayımlanmasını onayladı. İki günlük Amsterdam Toplantısı başladığı kimi Milli Hakimiyyətin Marşı və “Haray-haray mən türkəm”, “Yaşasın Azərbaycan” sloğanlarıyla başa çatdı.
Artılar:
*Güney Azərbaycan Qurtuluş Partiyasının sözçüsü Eldar Qaradağlı bəylə birlikdə seçilmiş bir heyət Partiyamızı Amsterdamda təmsil etmişdir.
*Toplantının bütün məsrəfləri iştirakçılar tərəfindən qarşılandı. Hoteldən tutmuş yeməyə qədər bütün ödəmələr iştirakçıların özlərinə aid idi.
*Toplantıda heç bir ölkənin, uluslararası orqanın vəya təşkilatın etgisi gözə dəyməyirdi. Tanınmamış heç bir yabancı (istər jornalist, istər nümayəndə) salonda gözə dəyməyirdi.
*Günaztv-nin toplantı sürəcində fəaliyyəti gözə çarpırdı. 2-gün boyunca toplantının bütün gedişatı lentə alındı və istənilən şəxslərlə danışıqlar aparıldı. Günaztv-nin bu xidməti təqdirə layiq idi.
*Yeri gəlmişkən Amsterdam toplantısını oluşduran tədarükat komitəsinə dərin təşəkkür etmək gərəkir. Bu dəyərli çalışqan bacı-qardaşlar, böyük əmək verərək hər şeyin mükəmməl olmasına çalışdılar.
Güney Azərbaycan Qurtuluş Partiyası
2009-12-20
www.qurtulush.se
qurtulush.partiyasi@gmail.com

Sadiq İsabəyli, Azərbaycan milli hərəkatının sistemli inkişafı milli mənafelərimiz uğrunda birgə fəaliyyətdən keçir

2009-12-27T11:49:00.000-08:00

Artıq 85 ildir ki, ayrı-ayrı millətlərin yaşadıqları ərazilər hesabına yaradılmış iran adlanan siyasi coğrafi ərazidə «vahid dil», «vahid milli kimlik» siyasəti bu gün də davam etdirilir və «vahid iran milləti» şüarı adı altında rasisti siyasət aparılır .
Bu siyasətin nəticəsidir ki, öz tarixi torpaqlarında yaşayan Azərbaycan türklərinin milli kimliyi inkar edilir, hüqüqları pozulur, millətimizin iradəsi ilə hesablaşmadan torpaqları parçalanmaya məruz qalır. Azərbaycanın milli mücadilə tarixində özünəməxsus yeri olan 22 may 2006-cı il hadisələri və ondan sonrakı mərhələlərdə kütləvi etirazlarda səslənən şüarlar və irəli sürülən tələblər millətin milli və siyasi iradəsini ortaya qoydu, onun hüquqlarını rəsmi olaraq gündəmə gətirdi və Güney Azərbaycan milli hərəkatının gerçək mahiyyətindən qaynaqlanan milli mübarizəni kütləviləşdirdi. Bu gün daxildə və xaricdə milli ruhlu tədbirlərin keçirilməsi ilə müşahidə olunan kütləviləşmə prosesi və milli təşkilatların bu istiqamətdəki aktiv fəaliyyətləri Azərbaycan milli hərəkatının uğurlu inkişafının göstəricisidir. Bütün bunlar onu göstərir ki, Azərbaycan milli hərəkatının uğurlu inkişaf mərhələsinə yüksəlişi milli, tarixi, siyasi və mədəni dəyərlər üzərində qurulmuş bir prosesdir. Bu proses gerçək tarix, milli kimlik, milli-siyasi və milli–mədəni dəyərlərə əsaslandığından, mahiyyət etibarilə azərbaycan mehvərli milli məfkurəni formalaşdırıb.
Indiki aşamada Güney Azərbaycan türkü milli, siyasi və mədəni haqlarını əldə etmək uğrunda daha mütəşəkkil fəaliyyət göstərməli, qurtuluş mərhələsinə keçidini sürətləndirməlidir. İrqi ayrıseçkiliyə son qoymağın və milli azadlığa nail olmağın yeganə yolu milli qüvvələrin birgə fəaliyyətindən keçir ki, bu da öz növbəsində basqıları durdurmaq, diktaturanın təməlini dağıtmaq, milli, mədəni, siyasi, iqtisadi hüquqların bərpası və s. problemlərin həlli deməkdir. Bu səbəbdəndir ki, daxildə və xaricdə təşkilatlararası iş birliyinin zəruriliyi bütün milli qüvvələrin gündəmində olmalıdır. Bütün bunlar milli hərəkat daxilində daha sistemli fəaliyyətə imkan verir və milli təşkilatlar özlərinin fəaliyyət proqramlarında bu gerçəklikləri görməli, təşkilati fəaliyyətlərində milli hərəkatın güclənməsinə yönəlik şəffaf mövqelərini sərgiləməlidirlər. Bu gercəklikləri görməyən, şəffaf mövqe sərgiləməyən, milli məfkurənin təməl prinsiplərinə əsaslanmayan qüvvələr isə özlərini təcrid vəziyyətə salmış olurlar.
Doğru tutumlar üzərində aparılan mübarizə milli hərəkatın bütün qüvvələrinin təşkilatlanma prosesinə qatılmasına, hərəkatın daha da sistemləşməsi və beynəlxalq aləmdə söz sahibinə çevrilməsinə xidmət etmiş olacaq. Əgər Vətənimiz Azərbaycanı işğaldan azad etmək istəyiriksə o, zaman strateji düşünmə bacarığımızı inkişaf etdirməliyik.
Qəbul etmək lazımdır ki, siyasətdə təşkilatlar arasında anlaşılmamazlıq qaçılmazdır. Ancaq kompromisə yol açan danışıqlar, dialoqlar , barışçı metodlardan istifadə bu yanlış anlaşılmazlıqları həll etməklə yanaşı, həm də daha geniş alanda fəaliyyət üsullarının meydana çıxmasını mümkün edir. Nəzərə alsaq ki, təşkilatlarımızın və milli fəallarımızın əksəriyyəti molla rejiminin psixoloji, ictimai, iqtisadi, siyasi, həmçinin milli zəmində zorakılığına qarşı mübarizə aparır və Güney Azərbaycanın qurtuluşuna çalışırlar, deməli kompromis metodlardan istifadə edərək təşkilatlararası yanlış anlaşılmazlıqlara son qoya və milli hərəkatın ümumi məqsədlərini düzgün dəyərləndirməklə, daha sistemli plan əsasında birgə iş birliyinin aparılmasına nail ola bilərik. Əgər Güney Azərbaycanın milli fəalları və təşkilatları kiçik məsələlər ətrafında qeyri-sağlam rəqabət təşəbbüslərindən vaz keçərək, qarşılıqlı hörmət əsasında hərəkət etsələr, o zaman milli hərəkat daha böyük məqsədlərə varmış olacaq. Bu məqsədlə bütün milli təşkilat və qüvvələr potensial imkanlarını maksimum səfərbər etməli, müxtəlif komissiyalar adı altında fəaliyyət programları hazırlanmalı və bu komissiyalar tərəfindən həyata keçirilməsi vacib olan vəzifələr müəyyən edilməli, strateji plan əsasında fəaliyyət göstərməlidirlər. Təbii ki, burada tarixçilərin, psixoloqların, sosioloqların, ictimai və siyasi nəzəriyyəçilərin, politoloqların, strateqlərin və başqa milli quvvələrin xidmətlərinə böyük ehtiyac var. Hər bir azərbaycan türkü Güney Azərbaycan milli azadlıq hərəkatında yeni mərhələnin başladılması üçün birgə fəaliyyət təşəbbüsünə dəstək verməli, Azərbaycan milli hərəkatının uzunmüddətli strateji fəaliyyət planının gerçəkləşməsinə milli məsuliyyətlə yanaşmalıdır. Ümid edirik ki, 21 azər (12 dekabr) - Milli hökümətimizin 64-cü ildönümü günündə Hollandiyanın Amsterdam şəhərində keçiriləcək dialoq toplantısı milli mənafelərimizdən irəli gələn məsələlərin müzakirə olunması və onların həlli yollarının tapılması istiqamətində uğurlu bir başlanğıc olacaq, milli qüvvələr arasında birgə fəaliyyətin aparılmasına zəmin hazırlanacaq.

Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyasının

Avropa üzrə sorumlusu Sadiq İsabəyli

Azərbaycan Milli Azadlıq Təşkilatı, Güneyin səsinə qulaq verək!

2009-12-27T11:45:00.000-08:00

2009-cu il iyun ayında keçirilən ”İran” prezident seçkiləri, onun sonucları və bu seçkilərin sonuclarına etiraz olaraq formalaşan ”yaşıl hərəkat” birbaşa bizi ilgiləndirməsə də, seçkilərə və seçkilərdən sonraki hadisələrə münasibətin formalaşdırılması Çağdaş Azərbaycan Milli Hərəkatı üçün bu coğrafi məkanda var olan ən ciddi siyasi gerçəklik kimi qaçınılmazdı. Bu münasibətin formalaşmasında, şübhısiz ki, heç də haqsız sayılmayan Azərbaycan türk millətinin nəfrət və ya qisas duyğuları deyil, Azərbaycan milli hərəkatının mahiyyəti və fikri təməllərinə uyğunluq, eləcə də keçmiş hərəkatlarımızın zəngin təcrübələri əsas alınmışdır.
Azərbaycan türk milləti çağdaş Azərbaycan milli hərəkatının İranda rejim dəyişikliyi uğrunda deyil, qəsb edilmiş haqlarımızın əldə edilməsi uğrunda bir hərəkat olduğu gerçəyindən çıxış edərək mövcud hakimiyyetin cinahları arasındaki ziddiyyətlərin sonucu olan ”yaşıl hərəkat”a qoşulmamaqla hərəkatımızın nə dərəcədə olğun bir siyasi gercəklik olduğunu dosta və düşmənə açiqca göstərdi.
Bütün basqılara baxmayaraq, Azərbaycan milli hərəkatı fəallarının öz doğru tutumunda göstərdiyi qərarlılıq, bir tərəfdən ”İran” sorununun çözümündə İranmərkəzçi alternativlərin təkbaşına yetərli olmadığını və başda Azərbaycan türk milləti olmaqla bu məkanda yaşayan millətlərin istək və iradəsini əks etdirən alternativlərə yönəlməsi gərəkdiyini gün işığına çıxarmış, digər tərəfdən isə, İran hakimiyyəti və oppozisionu içərisində bəzi kəsimləri artıq inkar yolu ilə bir yere varıla bilməyəcəyinə iqna etmişdir. Son zamanlarda həmin kəsimlər tərəfindən bir sıra ibtidai haqlarımızın tələffüz edilməyə başlanması heç də təsadüfi deyildir.
”Yaşıl hərəkat” və gələcəkdə baş verə biləcək bənzər olaylara münasibət Azərbaycanın güneyində birmənalı olsa da, təəssüflə qeyd etməliyik ki, Azərbaycan hüdudlarından kənarda bəzi qrupların ümumi qənaətdən fərqli qənaətlərinə də şahid olduq. Əlbəttə bu qrupların hamısının niyyət və hədəflərinin eyni olmadığına, ayrı-ayrı hədəf və niyyətlərinin olduğuna dair düşüncələrimiz olsa da, bununla bağlı düşüncələrimizi paylaşmağı daha sonraki fürsətlərə buraxırıq.
Son günlərdə Azərbaycan milli hərəkatının tanınmış şəxsiyyətlərindən bir qrupun Azərbaycan milləti və onun düşüncəli fəallarına müraciəti bir zərurətin nəticəsi olmaqla yanaşi, Azərbaycan milli hərəkatını öz fikri axarindan ayırıb başqa bir məcraya soxmağa çalışan anti-azərbaycan odaqlara və onların yandaşlarına da yerində bir xəbərdarlıqdır. Hərəkatin sıralarında, millətin yanında olmağın yolu bu səsə qulaq verməkdən keçər. Gəlin öz millətimizin yanında yer alaq.
Sayqılarımla
Çingiz Göytürk
Azərbaycan Milli Azadlıq Təşkilatının sözçüsü
20 dekabr 2009

Dr.Zümrüd Yağmur, Güney Azərbaycan istiqlal mübarizəsində qadınların yeri…

2009-12-27T11:37:00.000-08:00

Son zamanlar İranda hakim siyasi elitanın daxilində baş verən ziddiyətlər dini rejimin əsaslarını laxlatmış, bu günədək mövcud olan qadağaların ictimai təsir gücünü zəiflədərək cəmiyyətdə ehkam kimi qəbul edilən bir çox dəyərlərin lazımlılığını toplum da dartışılar hala gətirmişdir.İslam rejiminin hakim dəyərlərinin öz məşruiyyətini itirərək yalnız hakimiyyətin inzibati gücündən asılı vəziyyətə düşməsi hakimiyyətlə xalq arasında onsuz da gərgin olan münasibəti günbəgün artırmaqda və ictimai münasibətlərin ənənəvi üsullarla tənzimlənməsi imkanlarını məhdudlaşdırmaqda və cəmiyyətdə yeni gözləntilərə yol açmaqdadır.
İranda ənənəvi dəyərlərin öz məşruiyyətini itirməsi və demokratik sürəcin cəmiyyətin bütün təbəqələrindən dəstək alaraq toplumun hakim rejimə qarşı dirənc, müqavimət mübarizəsinə çevrilməsi özlüyündə demokratik və milli haqları gündəmə gətirməkdədir. Demokratik və milli haqlarla bağlı məsələlərin cəmiyyətdə böyük rəğbət görməsi İran hakimiyyətini ictimai etirazları hansısa qrupun, partiyanın xəyanəti və ya qiyamı kimi təqdim etməsinə mane olaraq onu öz xalqı ilə üz- üzə qoymuş və bu da zorakı üsullarla öz ömrünü uzatmağa çalışan hakim dairələrin işini getdikcə çətinləşdirməkdədir.
Təsadüfü deyil ki İrandakı seçki etirazlarını əvvəlcə ABŞ başda olmaqla xarici güclərin təhrik etdiyini bəyan edən Molla iqtidarı sonradan Ali dini rəhbər Xomeneyinin dili ilə baş verən kütləvi etiraz hərəkatlarında xarici dövlətlərin əli olmadığnı bəyan etməyə məcbur oldu.Belə bir zamanda İranda hakim dini rejimin basqıları qarşısında gündəmə gələn milli və demokratik haqlar uğrunda mübarizənin uğuru həm də İranda yaşayan qadınların bu prosesdə necə iştirak etməsindən asılıdır. İranda president seçkilərindən sonra keçrilmiş kütləvi etiraz hərəkatları nə qədər təəccüblü görünsədə qadınlar bu prosesdə fəal iştirak etməklə bütün gözlənilənlərin əksinə olaraq uzun illərin basqı və qadağalarına rəğmən çox böyük mübarizə və etiraz gücü oluşturduğunu ortaya qoydu. Bu olay oqədər şaşırtıcı oldu ki, etiraz nümayişlərinin foto və video görüntülərini seyr edən əcnəbilər qadınların kişilərlə bərabər küçə və meydanlara çıxmasını rejimin sarsılmasının əsas əlaməti kimi qəbul etdilər. Əslində bu cür fikirləşənlərə haqq verməmək də mümkün deyil. Çünki uzun illər ictimai həyatdan təcrid olunaraq qara örtüyə bürünmüş şəkildə həm ənənələrin, həm də dini rejimin basqısı altında tutulan qadınların birdən-birə cəmiyyətin fəal qüvvəsi kimi siyasi mübarizənin ön cərgəsində yer alması o deməkdir ki, qadınlar artıq onlara qoyulmuş qadağa və məhdudiyyətlərlə barışmaq istəmirlər və çox amansız olan molla rejiminin üzərinə yürümək qədər cəsarət və iradəyə sahibdirlər. Bu hakim dini rejimin gələcəyi baxımından çox böyük təhlükə daşıyır və ənənəvi sosial yapının parçalanaraq bərpa edilə bilməyəcək şəkildə pozulduğunu göstərir.
Güney Azərbaycan milli azadlıq hərəkatı və qadınlar
Bütün bu proseslər fonunda Güney Azərbaycanda gedən milli azadlığ mübarizəsində iştirak edən türk qadınlarının bu günədək İran hakimiyyətinin hər cür təzyiq və vəhşiliyi qarşısında göstərdiyi böyük iradə və əzm xüsusi önəm daşıyır.İranda qadınların ictimai proseslərə qatılması ,hətta çox böyük təhlükələr qarşısında siyasi mübarizədə də fəal iştirak etməsinin ən önəmli nümunələri və başlanğıcı Güney Azərbaycan milli Azadlığ hərəkatında iştirak edən qadınlarla bağlıdır. 10 illər boyu bu gün Tehranda ictimai etirazçılara qarşı əl atılan zorakılıqdan daha qəddar və vəhşi üsullarla Güney Azərbaycanda milli azadlıq mübarizəsində iştirak edən türklər acımazıscasına cəzalandırılmışlar.Fars milli zülmünə qarşı mübarizədə Güney Azərbaycanın mübariz qadınları da insanlığa sığmayan dəhşətli cəzaların qurbanı olmuşlar və kişilərlə bərabər həbsxanalardan, edamlardan keçmişlər. Bu gün İranın daxilində əvvəlki dönəmlərlə müqayisədə fərqli bir situassiyanın yaranması, dünyanın diqqətinin bu ölkədə baş verənlərə yönəlməsi, hakim Molla rejimi daxilində parçalanma və qarşıdurmaların yaranması, rejimin məşruiyyətinin itirilməsi, nüvə enerjisi ilə bağlı beynəlxalq təzyiqlərin artması və bu səbəbdən də hakim rejimin təcrid olunması, cəmiyyətdə demokratik tələblərin yüksəlməsi Güney Azərbaycan milli azadlıq hərəkatında qadınların iştirakı üçün yeni imkanlar açır. Bu yeni dövürdə Güneydəki qadınlarımızın qarşısında duran ən önəmli məsələ milli haqlar uğrunda mübarizədə iştirak etməklə yanaşı həm də qadın təşkilatlarının yaranmasına nail olmaqdır. Hazırkı dönəmdə qadın haqları ilə bağlı təşkilat və hərakatların yaranması qadınlar arasında milli azadlıq ideyalarının yayılması və demokratik marifləndirmə işlərinin görülməsi baxımından olduqca vacibdir.Bu cür qadın təşkilatlarının meydana çıxması ilk növbədə qadınların fəallığını artıraraq, molla rejiminin qadınlar üzərindəki ənənəvi basqı siyasətini tənəzzülə uğradaraq onun legitimliyini aşındırmağa yardım edə bilər. Digər bir tərəfdən qadınların milli məsələ ilə yanaşı həm də ayrıca olaraq cinsi ayrı seçkiliyə görə ictimai həyatdan sıxışdırılması və haqlarının məhdudlaşdırılmasına görə fəal narazı təbəqə oluşturduğu və bu səbəbdən də molla rejimi əleyihinə mübarizəyə cəlb olunma imkanlarının geniş olduğu unudulmamalıdır. Bu baxımdan qadın haqları ilə bağlı məsələlərin gündəmə gətirilməsi, qadınların məruz qaldığı cinsi ayrı seçkiliyə qarşı mübarizəyə çağrılması, toplumda ictimai fəallığı genişləndirərək ənənəvi dəyərlər sistemini və sosial qaydaları tənəzzülə uğrada bilər.
Qadınların gənc nəslin tərbiyəsində əsas rolu oynaması və ailə daxili münasibətlərə təsiri də nəzərə alındıqda, Güney Azərbaycan milli azadlıq hərəkatında qadınların iştirakının və ayrıca təşkilatlanmasının nə qədər böyük əhəmiyyət daşıdığını görmək olar.
Burada diqqətə alınası ən vacib məsələlərdəmn biri də beynəlxalq birliklər, ölkə xarici ilə Güney Azərbaycan milli Azadlıq hərəkatı arasında əlaqələrin qurulması məsələsidir. Hazırkı çağdaş dövrümüzdə bütün alanları əhatə edən kürəsəlləşmə sürəci hakimdir və böyük siyasi hədəflər qarşısına qoymuş düşüncə və hərəkatların kürəsəl şərtləri nəzərə alması və sürəcin sunduğu imkanlardan faydalanmağa çalışması vaz keçilməz bir zərurətə çevrilib. Bu baxımdan unutmaq olmaz ki bu günkü dünyamızda beynəlxalq aləmdə qadın haqları məsələsinə dünya ictimai rəyində xüsusi həssaslıq mövcuddur. Hətta dünyada bir çox feminist hərəkatlar, qadın hüquqlarını qoruyan insan hüquqlarını müdafiə təşkilatları dünya ictimai fikrinin formalaşdırılmasına və yönləndirilməsinə mühüm təsir göstərir.
Bu gerçəkliyi nəzərə alaraq Güney Azərbaycan milli azadlıq hərəkatının tələblərini dünya ictimai rəyinə çatdırmaq, dünyanın diqqətini Güney Azərbaycanda baş verən olaylara, Fars hakimiyyətinin milli zülmünə yönəltmək üçün qadın təşkilatlarının və hüquq müdafiə çilərinin formalaşdırılmasına böyük ehtiyac hiss olunmaqdadır. Bu cür qadın təşkilatları və hüquq müdafiəçiləri vasitəsi ilə beynəlxalq qadın təşkilatları və hüquq müdafiəçiləri ilə əlaqələrin qurulması və əməkdaşlığın həyata keçrilməsi, Güney Azərbaycan milli azadlıq hərəkatının dünya miqyasında daha fəal dəstək qazanmasına və Fars hakimiyyətinin vəhşiliklərinə qarşı müdafiə olunmaqda beynəlxalq dəstək alınmasına yardım edə bilər. Burada diqqəti cəlb edən ən önəmli məsəslələrdən biri də Güney Azərbaycandan olan və dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan və fars rejiminin təzyiqlərindən uzaqda olan Azərbaycan türk qadınlarının da eyni düşüncə və hədəflərlə bağlı təşkilatlanaraq İran ərazisində görülməsi çətin olan fəaliyyətlərin həyata keçrilməsində fəal iştirak etməsidir. Xaricdəki Güneyli qadınlarla İran daxilində yaşayanlar arasında bu sahədə əməkdaşlığın qurulması və ən azı internetdə qadınların fəaliyyətini və haqlarının qorunmasını işıqlandıran saytların yaradılması, qadınlar arasında xəbərləşmə şəbəkəsinin qurulması qadınların milli azadlıq hərəkatında fəal və aydınlanmış bir qüvvə kimi iştirakına böyük təsir göstərə bilər.
Güney Azərbaycan qadın hərəkatatının inkişafında Şimali Azərbaycandan olan qadın təşkilatlarının təcrübəsindən faydalanılması mühüm rol oynaya bilər.
Hələ 1988-cu ildə Şimali Azərbaycanda Sovet imperiyasına qarşı milli azadlıq mübarizəsi başlayanda,o zaman istər xalq hərəkatının sıralarında, istərsə də hərakatın rəhbərliyində qadınlar fəal rol oynayırdılar. Sonralar xalq hərakatında iştirak etmiş qadınların öncüllüyündə Azərbaycanda 10-larla qadın təşkilatları meydana gəldi. Bu gün Azərbaycanda çox sayda qadın təşkilatları qadın haqlarını müdafiə etməklə və qadınların ictimai həyatda fəal iştirak etməsi istiqamətində fəal iş aparırlar.Bu qadın təşkilatları beynəlxalq səviyyədə də geniş əlaqələr quraraq, beynəlxalq donor təşkilatlarının dəstəyi ilə Azərbaycanda qadınlara dair çox istiqamətli layihələr həyata keçirirlər. Güney Azərbaycanda qadın fəalların Şimali Azərbaycan qadın təşkilatları ilə sıx əlaqələr quraraq, onların təcrübə və imkanlarından faydalanması, Fars hakimiyyətinin qadınlara qarşı işlətdiyi zorakılıqların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında birgə çalışmaları yaxın gələcəkdə Güney Azərbaycan qadınlarının səslərinin beynəlxalq səviyyədə eşidilməsinə kömək edə bilər. Qüzey Azərbaycanda Güney Azərbaycanın problemləri, qadın haqlarının müdafiəsi ilə bağlı Bakıda dəfələrfə kecirilmiş yığıncaq, konferanslarda bu məsələ qaldırılsa da hələ ki bu istiqamətdə tutarlı bir iş görülməmişdir. Halbuki 90-cı illərin ortalarında Güney Azərbaycandan Bakıya daha cox axın vardı və gələnlərin icərisində önəmli yer tutan Güneydən olan qadınların burada ədəbi yığıncaq və toplantılarda iştirakı ayrı düşmüş millətimizin bir-birinə daha da yaxınlaşması, bütövlük və istiqlal düşüncəsinin düşüncələrdə daha möhkəm kök salmasına yardım edirdi. Bu hallar bir missiya kimi qarşıya qoyulmalı və ardıcıl olaraq da həyata kecirilməlidir. Unutmaq olmaz ki, bir mübarizənin uğurlu sonucu hər kəsin bu mübarizədə iştirakından asılıdır.

Nəsib Nəsibli: “Azərbaycan türklüyü öz təhlükəsizliyi və bütövlüyünün təminatı istiqamətində çox böyük amil əldə edər”

2009-12-27T11:35:00.000-08:00

İRAN VİRAN OLSA...
Nəsib Nəsibli: “Azərbaycan türklüyü öz təhlükəsizliyi və bütövlüyünün təminatı istiqamətində çox böyük amil əldə edər”
Natiq Miri: “İran rejimini Cənubi Azərbaycan türklərinin iştirakı olmadan devirməyin müşkül olacağını ABŞ bilməmiş deyil”Tanınmış ruhani, İran hakimiyyətinə qarşı müxalifətdə olan Hüseyn Əli Müntəzirinin vəfatından sonra bu ölkədə yeni siyasi çaxnaşmalar baş qaldırıb. İran kəşfiyyatının rəhbəri Heydər Mösləhi isə bəyan edib ki, ABŞ İslam Respublikasında xaos yaratmaq üçün onlarla xarici təşkilatı səfərbər edib.Mösləhinin sözlərinə görə, ölkədəki son iğtişaşları da ABŞ kəşfiyyatı maliyyələşdirir: “Bizim apardığımız araşdırmalar nəticəsində İranda təxribat fəaliyyətləri ilə məşğul olan 80 xarici təşkilat aşkarlanıb, onlar ölkədə nümayişlərin təşkil olunmasında və polislə toqquşmaların təşkilində fəal rol oynayır. Bu təşkilatlar durmadan belə informasiya yayır ki, son prezident seçkiləri saxtalaşdırılıb. Məqsəd İranda xaos və vətəndaş itaətsizliyi yaratmaqdır. Əldə etdiyimiz məlumatlara görə, ABŞ həmin təşkilatlara 1.7 milyard dollar vəsait ayırıb”.Bir sıra ekspertlərə görə, ABŞ-ın İranda siyasi rejimin dəyişməsində maraqlı olduğu şübhəsizdir. Qərb İraq və Əfqanıstandan fərqli olaraq, İranı hərbi yolla ram etmək fikrində deyil. İrandakı sistemi daxildən siyasi yolla dəyişmək və ya parçalamaq xəttinin həyata keçiriləcəyi ehtimalı böyükdür.Azərbaycanın İranda sabiq səfiri, deputat Nəsib Nəsibli hesab edir ki, da siyasi quruluşun dağılması və İran parçalanması baş verərsə, bu, Azərbaycan türklüyü üçün böyük hadisə olar: “Azərbaycan türklüyü bundan öz təhlükəsizliyi və gələcəyinin, bütövlüyünün təmin olunması istiqamətində çox böyük amil əldə edər. Güney Azərbaycanın müstəqilləşməsi və Quzey Azərbaycanla bütövləşməsi problemi yoxdur. Problem bu işin konkret nə vaxt həyata keçməsidir. Gec-tez bu baş verəcək. Yuxarıda qeyd edilən məsələlərin reallaşması bu problemin qısa zamanda həllinə səbəb olar”.N.Nəsiblinin fikrincə, ABŞ-ın İranda antidemokratik sistemin dəyişilməsində maraqlı olmasında qeyri-adi nəsə yoxdur: “Ancaq bu qədər böyük vəsait ayrılması haqda deyilən fikrə inanmıram. 1,7 milyard dollar çox böyük məbləğdir. Həmin vəsaitin harasa ayrılmasını mütləq ABŞ Konqresi təsdiqləməlidir. 1,7 milyardı gizli şəkildə ayırmaq mümkün deyil. Mürtəce rejimlərin hamısı ölkələrinin daxilindəki problemləri, siyasi qarşıdurmaları adətən xarici dövlətlərin, beynəlxalq təşkilatların üstünə yıxırlar. Öz ölkələrinin zəifliklərini xarici amillə izah eləməyə meyllidirlər. İran hakimiyyəti də bu xətti tutur. İranı parçalayan bu ölkədə milli ayrı-seçkilik siyasəti yürüdən şovinist qüvvələrdir. Onlar mürtəce siyasətləri ilə əslində İranın bütövlüyü əleyhinə işləyirlər. Ona görə də başqalarını ittiham eləməyə haqları yoxdur”.Milli Strateji Təhqiqatlar Mərkəzinin sədri Natiq Miri hesab edir ki, İranda yaranan qarışıqlıq prezident seçkilərində edilən saxtakarlığa yönəlik etiraz dalğasının davamı kimi dəyərləndirilməlidir. Bu, liberal dəyişikliklər istəyən cəmiyyətin böyük kəsiminin mövcud reyimə qarşı üsyanıdır: “Saxta prezident seçkilərinin ən əhəmiyyətli təsiri İran cəmiyyətində sosial-psixoloji yöndə ciddi dəyişikliklər və izlərin buraxılması oldu. Bundan sonra istənilən inzibati yollarla bu etirazların qarşısını almaq mümkün olmayacaq. Zaman-zaman etirazlarda yüksəliş, yaxud eniş müşahidə oluna bilər, ancaq bütövlükdə liberal dəyişikliklər istəyən cəmiyyəti susdurmaq mümkün olmayacaq. ABŞ-ın bu prosesi müxtəlif formalarda dəstəkləməsi mümkündür. Ancaq mövcud vəziyyətdə mühafizəkar hakimiyyətin ABŞ-ın İran rejimini devirmək üçün 1.7 milyard dollar vəsait ayırması iddiası əsaslı görünmür və daha çox daxili auditoriyanın "antiAmerika" əhval-ruhiyyəsinə hesablanıb".N.Mirinin sözlərinə görə, belə bir plan mövcud olsa belə, İran rejimini ən böyük etnos olan Cənubi Azərbaycan türklərinin iştirakı olmadan devirməyin müşkül olacağını ABŞ bilməməiş deyil. Bu baxımdan azərbaycanlıların gələcəkdə bu plandan yararlanması ehtimalının olduğunu söyləmək mümkündür: “Lakin hazırda Azərbaycan türklərinin səfərbər olunması ilə bağlı heç bir işartı belə mövcud deyil. Belə bir vəziyyət olsa belə, bu, türk etnosunun regionda güclənməsinə gətirərdi. Lakin hələ ki, ABŞ indiki rejimin mövcudluğu şəraitində təhlükəsiz və sözəbaxan bir İranın varlığında maraqlıdır. Çünki İrandakı rejim regionda Türkiyənin daha da güclənməsinin qarşısında duran balanslaşdırıcı güc rolunda çıxış edir. Bu da ABŞ-ın "Avroatlantik güc mərkəzinə alternativ koalisiyaların olmaması" strategiyasına uyğundur".
musavat.
Etibar SEYİDAĞA

Güney Azərbaycan Milli Birlik Şurası İstiqlal federal söyləmilə bağlı Azərbaycan Milli Hərəkatında Durum Dəyərləndirilməsi

2009-12-27T11:32:00.000-08:00

Azərbaycan Milli Hərəkatının həqiqi qurtluş yolundan sapma vəya sapdırılma təhlükəsinin boyutları, ölçəkləri itirilmiş cıdır meydanına çevrilmişdir. İş oraya çatmışdır ki, daxildəki bəzi fəallarımızın öz adları ilə çıxış edərək bəyaniyələr verib, milli hərəkatımızın gələcəyinin doğru yolda sürdürüləcəyini tənzimləmək istəmişlər. son zamanlar artan nisbətlərdə artan çeşitli fikirlərin meydan sulaması, millətimizin böyük əksəriyətini dərindən düşünməyə vadar etmişdir. Bu durum qarşısında, özəlliklə yeşillər hərəkatı ilə bağlı qoşulub-qoşulmama mübahisələrində, istər istəməz istiqlal-federal anlayışının çözülməsi zərurəti də ortaya çıxmışdır. Federal məfkurəsinin kökündə İrançılıq, İrançılıq məfkurəsinində kökündə farsçılıq durduğuna görə qarşı tərəfin nigarançılığı inkar edilməzdir. İran çərçivəsində aparılan rejim davasının içinə girməklə, milli hərəkatımızın təhlilə getməsi fikri, qaranlıq gələcəyin tutsağında qıfıllı qapılar arxasına girməyin başlangıcı kimi dəyərləndirilir. Milli düşüncəli insanlarımızın çabaları nəticəsində, federlaçılarçıların bir bölümü bu istəklərindən geri otursalar da çeşitli ədəbiyatla, bəzən aldatmacalarla, yollarına dəvam etmələri, insanların beynini daha da qıcıqlandırmaqdadı r. Sözdə Türk kimliyinə dayanaraq, platformalarda “ milli müqəddəratın ayrılma sərhəddinə qədər” deyilməsinə baxmıyaraq, əməldə tərs yöndə çalmaları tədirginlikləri zirvəyə çıxarmışdır. Buda eşitməli, bəlkədə gülməlidir ki, bu insanların bəzisi, hətta BMT-nin bu barədə qəbul etdiyi bəyannaməyə tərs çıxaraq”milli muqəddəratı təyin fəlsəfəsini” ancaq federalizm çərçivəsində gördüklərini bəyan etmələridir. Böyük zəhmətlərə qatlanaraq, milli hərəkatımızın bugünə çatmasında mal və canlarından əsirgəmiyənlərin fikrini, federalçı davranışların arxasında vəya beyin yarıqlarının şuur altı bölməsində yerləşən qorxunc gumanlar incitməkdədır. Bu kəsimin bir qısmı, özünü, aldığı farsçı təlim və tərbiyədən, qondarma tarix bilgisindən qurtaramadığı kimi adət etdiyi öz varlığına biganəlik batlağında quylanıb, Azərbaycanı fars siyasətinə qurban vermək təcrübəsini dənəmək aşamasında olduğu vurqulanmaqdadı r. Bəzən, məqam düşgünlüyünə düçar olaraq, Azərbaycan milli hərəkatını İranın daxili siyasətinə sürütləyib, rejim deyişikliyindən sonra yüksək məqamlara yiyələnmə düşüncəsidə fikirləşilməkdədirlər. Bu fikiri güdənlərin, İran siaysətində yer aldıqdan sonra, Azərbaycanın milli haqlarının alınmasında daha böyük imkan sahibi olacaqlarını söyliyənlərin tarixi xəta içində olduqlarıda milli fəallar tərəfindən irəli sürülməkdədir. Buda aydındır ki, İranda fars mərkəzli düşüncə sistəminə qoşulan azərbaycanlı qüvvələrin, İran alternativləri tərəfindən güclənəcəkləri inkar edilməzdir. 1 Ancaq , İranda rejim deyişikliyi, Müstəqil Azərbaycan milli hərəkatının yetəri qədər güclənməmiş durumunda bizə nə vereceyi də sual altındadır. Bütün bunların yanında, İran mərkəzli düşüncə sistəminə daxil olan azərbaycanlı qüvvələrin böyük əksəriyətinin, geçmişində, saxta Rus kominizmi təfəkkürü durduğuna görə, bugünkü gəncliyimizin onlara inamı aşağı səviyədə qalmaqdadır. Şübhə yoxdur ki, biz heç bir Azərbaycan milli fəalını vəya qurumunu qaralamaq və ya ona nadan demək fikrində deyilik. Ancaq siyasi xətaların ağır nəticələri, bəzi səmimi tanınmış federalçı şəxsiyətlərində ağzından eşidilmişdir. İstiqlal, hər bir milli düşünürün beynində olan xoşbaxtlıq rəmzi kimi qəbul edilməkdədir. Ancaq, zaman və məkan şərtlərini nəzərdə alaraq bu istəyin yerinə yetirilməsində gediləcək yol xəritəsinin mühtəvası haqlı olaraq bəzi soydaşlarımız tərəfindən sual altına girməkdədir. Federlaizmə inanaların, istər İran mərkəzli farsçı bölməsinin, istərsə də, nisbi olaraq Azərbaycan mərkəzli düşüncə sistəminə daxil olanlarının əlinə böyük bəhanə verən bu zaman və məkan fəlsəfəsinin düzgün dəyəlrəndirilməsi vacib məsələlərdəndir. Başqa ifadə ilə, bu məsələni qaldıraraq, istiqlalçıları ağılsız, savadsız, siyasətdən anlamıyan ifadələrlə təxribi, məntiq dayrəsinə sığmasa da, milli hərəkatımızın mahiyətindən xəbərsiz, siyası görüş, davranış vəv sözlərdən çox anlamıyan soydaşlarımıza mənfi təsir göstərməkdədir. Bugünkü şərtlər altında, istiqlal vəya bütövlük əleyhinə yazan, danışan, çalışan və təhrif məqsədi güdənlərin bəzi iradlarının doğruluğunda şübhə edilməsə də, hərəkatımızın motorunu söndürmə vəya heç olmasa zəyiflətmə doğrultusunda olduğu da inkar edilməzdir. Başqa sözlə milli hərəkatımızın modern, demokratik, beynalxalq qaydalara söykənərək dəvam etməsini bəyənən bütün hərəkətçilərimiz tərəfindən, ifadə edilən istiqlal yolunun buna tərs düşdüyü vurqulanmaqdadı r. Bütün bu çatışmamazlıqları göz önündə alanda, istiqlalçı- federalçı savaşının həmişəlik qarşısını almaq, daxil və xaricdə şəraitə uygun çabaların aparılması üçün “Güney Azərbaycan Milli Birlik Şurasi” əsas hədəfin “ Milli Müqəddəratın Təyini” olduğunu əsasnaməsinin birinci cümləsində və birinci bəndində elam etmişdir. Çünki legetim olan bu bəyannaməyə görə, bir millətin, müstəqil, federal vəya başqa dövlətlə birləşmə haqqı mövcutdur. Oraya çatınca, milli fəallarımızın borcu, millətimizin siyası düşüncəsi, tarix bilgisi, dil və mədəniyətimizin təlim və təqdimi, milli haqlarımızın tanıtdırılması bəyan edimişdir. Çünki millət özünə qayıdaraq oyanırsa, bütün probləmlərinin necə həll edəcəyini hamıdan yaxşı başa düşər. Bu oyanışdan sonra, millətimizin verəcəyi səsə hamının boyun əyməsi vacibliyi inkar ediləməzdir. Ancaq, bütün fikir sahiblərinin və təşkilatların da çatışmadan öz hədəflərinə çatması üçün uygun fəaliyət göstərməsi danılmaz bir demokratik haqdır. Hətta refrandom sonrası şəraitdə də bu haqqın demokratlığına şübhə yoxdur. Bu sistemin yaranması və onun fəaliyət məkanızması, Milli Şura – nı yaratmağa çalışanların təqdim etdiyi sənədlər, yol xəritəsi və təşkilati modeli, əsasnaməməzdə millətimizin huzurlarına təqdim edilmişdir.Biz poloralizmə söykənərək Azərbaycan Milli Hərəkatının modern 2 düşüncə meydanında demokratik qaydalarla irəliləməsinə dərindən inanırıq. Bunuda anlayırıq ki, tikələrə bölünmüş bir ölkənin xoşbaxtlığı, Azərbaycan Türk millətinin geçən 200 ildə çəkdiyi əzablardan qurtuluşunun ən doğru istqaməti bütövlükdür. Onun üçün də milli hərəkatımızın geniş meydanında ana dilimizi tələb edəndən- mədəni haqlara, milli müxtariyətdən-federalçısına, istiqlalçısından- bütöv Azərbaycana inanalarına qədər olan fikirlərə eyni gözlə baxmasaqda haq veririk. Yetərki, Azərbaycan Mərkəzli Düşüncə sistəmindən caymıyaraq, milli hərəkatımızı təhrifə yönəltməsinlər. Şübhə yoxdur ki, daxildə fəaliyət göstərənlərlə hərəkatımızın xaric qolunun, sözü, davranışı, şuarı, istəyi və görəvi eyni ölçəklə dartıla biməz. Daxildəkilərin, dil, mədəniyət, federal kimi düşüncələri yeritmələri, özəlliklə beynalxalq hüquq normalarına daha çox önəm vermələri daha çox qaçınılmazdır. Bütün bunlara baxmıyaraq “Güney Azərbaycan Milli Birlik Şurası” bugünkü durumda, istiqlal- federal davasını millətimizin xeyrinə görməməkdədir. Ona görə əsas hədəfimizin BMT-nin 1966-da 1541 sayılı “millətlərin öz müqəddəratını təyin etmə” bəyannaməsi çərçivəsində, refrandom üçün fəaliyət təşkil etməkdədir. Bu siyasət, platforma, məramnamə və nizamnaməmizdə, geniş surətdə təşrih olduğuna görə burada zaman almaq niyətində deyilik. Ancaq, refrandoma hazırlıq mərhələsində: 1- Azərbaycanın tarixi topraqlarında ana dilimizin rəsmi olması, 2- Azərbaycanın tarixi topraqlarında anadilimizdə azad və demokratik mətbuat, radyo və televizyon olması, 3- Azərbaycanın tarixi topraqlarında, iqtisadi inkişafın bərpası, 4- Azərbaycanın tarixi topraqlarında, BMT insan haqları bəynnaməsi gərəyi, qadın, uşaq, işçi haqlarının qorunması və bağımsız sendikaların qurulması, 5- Azərbaycanın tarixi topraqlarının xaricində yaşayan Türklər, ana yasanın 15-ci maddəsinin tətbiqi ilə anadillərinin öğrənilməsi, BMT paktları əsasında beynalxalq hüquq normları daxilindədir və yerinə yetirilməılidir. Refrandom öncəsi bu istəklərə çatmaq uğrunda milli şura platforması çərçivəsində birlikdə addımlamaq arzu ediləndir. Aydındır ki, hazırlıq mərhələsində hər kəs vəya qurumun öz təfəkkür dayrəsində fəaliyəti demokratik haq sayılmaqdadır.

Güney Azərbaycan Milli birlik Şurası Təbliqat komitəsi

Tarix: 23.12.2009

Qənirə Paşayeva, Cənubi Azərbaycanda yaşayan soydaşlarımızın, azərbaycanlıların problemləri hamımızı narahat edən məqamlardan biridir.

2009-12-24T04:33:00.000-08:00

GÜNAZ.TV mətbuat mərkəzi,

Azərbaycanın millət vəkili Qənirə Paşayevanın "Haray" proqramına verdiyi müsahibəni olduğu kimi təqdim edir.Harayin bugünkü qonağı Azərbaycanın millət vəkili Qənirə Paşayevadır. Milli Məclisdə bir çox ölkə ilə dostluq qrupunun üzvü olan xanın Paşayeva həm də Azərbaycanın Avropa Şurası Parlament Asambleyasındakı nümayəndə heyətinin üzvüdür. Onun sözlərinə görə, İrandakı azərbaycanlıların durumu məsələsi təkcə Avropa Şurasının deyil, bütün dünyanın gündəminə çıraxılmalıdır. Pənirə Paşayeva ilə müsahibəni sizə təqdim edirik.

Sual: Avropa Şurasında İranda yaşayan azərbaycanlıların hüquqları ilə bağlı məsələ qaldırılırmı, onların hüquqlarının indiki vəziyyətinə sizin baxışınız necədir?
Cavab: İranda, Cənubi Azərbaycanda yaşayan soydaşlarımızın, azərbaycanlıların problemləri hamımızı narahat edən məqamlardan biridir. Baxmayaraq ki, 30 milyon azərbaycanlı bu gün İranda, əsasən cənubi Azərbaycanda və İranın digər bölgələrində yaşayırlar, amma çox təəssüf ki, onların ana dilində məktəbləri yoxdur. Bu, ümumiyyətlə dünyada absurt bir hadisədir ki, 30 milyona yaxın insanın oxuması üçün məktəbi, universiteti olmasın, mətbuatı olmasın. Bu bir millətə qarşı edilən ən böyük haqsızlıqlardan biridir. Hamımız bilirik ki, bu assimilyasiya siyasətinin bir tərkib hissəsidir. O baxımdan da bunu çeşitli platformalarda qaldırırıq. Söhbət təkcə Avropa Şurasından getmir. Hesab edirəm ki, bu problemi ümumiyyətlə dünyanın gündəminə çıxartmaq lazımdır.

Sual: Təbii ki, başa düşüləndir ki, dövlətləri təmsil edən deputatlar İranda yaşayan insanların hüquqları ilə bağlı məsələ qaldıranda bu onların dövlətlərinə qarşı İran tərəfindən müəyyən təhdidlərə səbəb olur. Amma Avropa Şurası Parlament Assambleyasında müxtəlif deputat qrupları var. Siz də bir deputat qrupunun üzvüsünüz. Bu deputat qrupları səviyyəsində İranda yaşayan azərbaycanlıların hüquqları ilə bağlı – mədəni hüquqları ilə bağlı məsələlərin qaldırılması mümkündürmü?
Cavab: Biz öz çıxışlarımızda bu məsələni qaldırmışıq. Amma İran Avropa Şurasının üzvü olmadığına görə, çox təəssüf ki, Avropa Şurası öz məkanından kənarda baş verən hadisələrlə bağlı o qədər da yaxından fəaliyyət göstərmək istəmir. Ona görə də, bu məsələ davamlı gündəmdə olmalıdır, beynəlxalq təşkilatlarla işin səviyyəsi də artmalıdır. Həm BMT, həm İslam Konfransı təşkilatı olsun, bütün beynəlxalq təşkilatlara müraciət etmək lazımdır ki, İranda bu qədər azərbaycanlı öz hüquqlarını əldə edə bilmir.

Sual: Hazırda İranda çoxsaylı insan öz mədəni hüquqları uğrunda mübarizə apardığına görə həbsdədir. Azərbaycan deputat qrupu onların azadlığa çıxması ilə bağlı Avropa Şurasına müraciət etmək fikrindədirmi?
Cavab: Təbii ki, bu məsələnin həm Avropa Şurasına daxil olan deputatların diqqətinə çatdırılması, komitələrdə diqqətə çatdırılması məsələsi – biz bunu demək olar ki edirik. İrandakı azərbaycanlılarla bağlı məsələləri daim gündəmdə tuturuq. Xüsusilə də həmkarlarımızla söhbətlərdə onlara geniş məlumatlar verməyə çalışırıq. Bu məsələ daha effektli onda olardı ki, bizim İranda yaşayan mədəni hüquqları taptalanan soydaşlarımızın hüquqlarının müdafiəsi ilə məşğul olan təşkilatlar, onların özləri birbaşa Avropa Şurasının millət vəkillərinə, komitələrinə, rəhbərliyinə müraciət etsinlər

21 Azer-12 Aralık 2009 Güney Azerbaycan milli faallerinin Amsterdam Dialoq Toplantısı

2009-12-23T00:36:00.000-08:00

Güney Azərbaycanda 1945-46-ci il Milli hökümətin 64-ci il dönümü munasibətilə Güney Azərbaycan milli hərəkatının xaricdə olan təşkilat və fəalları işbirliyi və dialoq amacı ilə Hollondiyanın Amesterdam şəhərində bir araya gəldilər. Dünyanın dörd bir guşəsindən gələn, 263 nəfərin iştirakı ilə keçirilən Konfrans 12 Dekabr 2009-ci il tarixində Amesterdam Kollecinin binasinda saat 10.00-da öz işinə başladı.(Ünvan: Junior Gollege West. Schipluidenlaan 12. 1062 HE Amsterdam , Nederland)Günün birinci yarısında toplantı iştirakçıları Güney Azərbaycan Milli hərəkatında aktiv olan təşkilat və quvvələri necə, hansı platforma əsasında iş birliyinə cəlb etməyə nail ola bilmələri mövzusunda təkliflər irəli sürüldü.Günün ikinci hissəsində iştirakçılar birliyə mane olan məsələ və problemləri dialoq yolu ilə həll etməyi qərara aldılar.Daha sonra qarşıya qoyulan məsəllərin həlli məqsədi ilə 20 nəfərdən ibarət Divan üzvü və Koordinasiya Şurası seçildi. Təşkilat nümayəndələri, iştirakçılar və o cümlədən prof. G. Səbri Təbrizi, Maşallah Rəzmi, Əhməd Obalı, Mahmud Bilgin, Məhəmməd Azadgər , Siddiqə Ədaləti, Hidayət Sultanzadə, və digər soydaşlarımız 21 Azər hərəkatı və günümüzdəki milli hərəkatın durumu haqda öz fikirlərini iştirakçılarla birlikdə müzakirə etdilər.Sonunda Hollandiya Icra heyyəti tərəfindən hazırlanmış gözəl musiqi konserti keçirildi. Xatirladaq ki, son musiqi ifası Güney Azərbaycanın taninmış ozanı Araz Elsəs tərəfindən səsləndirildi və tədbir iştirakçılarının böyük marağına səbəb oldu. Amsterdam Konfrasının davamı 13-14 dekabr 2009-ci il tarixində də davam etmişdir.Konfransda aşağıdakı 12 maddədən ibarət fəaliyyət proqramı qəbul edilmişdir.21 Azər, Güney Azərbaycan milli hərəkatının lideri Seyid Cəfər Pişəvərinin öz millətinə güvənərək, tarix yaratdığı doğma milli bir günüdür. Bu tarixi gün münasibəti ilə vətənimizin qurtuluşu ilə bağlı qərara gəlmək, milli birlik nümunəsi göstərmək heç də təsadüfi deyildir.Milli hərəkatın geniş miqyaslı olduğunu qəbul edən 21 Azər Amsterdam Dialoq Konfransı bütün fərqli görüşləri nəzərə alaraq, aşağıdakı maddələri ortaq prinsiplər olaraq qəbul edir:1. Toplantı, Güney Azərbaycan türk millətinin milli azadlığı yolunda mübarizədə bu günkü fars rasizmini təmsil edən İran İslam Cümhuriyətini əsas maneə kimi görür. Çünkü bu rejim hər növ demokratik dəyişikliyə qarşıdır.2. Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatının amalı Güney Azərbaycanda milli – demokratik dövlət qurmaqdır. Ayrıca, Güney Azərbayanın hüdudları xaricində yaşayan digər türk xalqlarının milli haqlarını da qorumaq lazımdır. Azərbaycan Milli Hərəkatı öz müqəddəratını təyin etməkdə son söz sahibi olmalıdır.3. Azərbaycan Milli Hərəkatı sekular dövlət qurulmasının tərəfdarıdır və bu yolda mübarizə aparır.4. Türk dili (Azərbaycan türkçəsi) rəsmi dövlət dili olmalıdır. Bütün ölkədə yaşayan türklər üçün türk dilli media şəbəkələri qurulmalıdır. Azərbaycanın elmi, texniki və iqtisadi inkişafı təmin edilməlı, millətimizin yaşayış səviyəsi dünyanın inkişaf etmiş millətləri səviyəsinə yüksəlməlidir.5. Azərbaycan Milli Hərəkatı bütün sahələrdə qadın- kişi hüquq bərabər yolunda mübarizə aparır.6. Din, məzhəb, məslək, inanc, söz, mətbuat, sendikalar, siyasi partiyalar, geyim və yaşam tərzi kimi, bütün mədəni azadlıqlar qeydsiz-şərtsiz təmin edilməlidir.7. Azərbaycan Milli Hərəkatı edama və hər növ işgəncəyə qəti şəkildə qarşıdır.8. Milli Hərəkat Aria rasizm sisteminin təmsilçisi olan İran İslam Cümhuriyətinənin Azərbaycanda demoqrafik yapını dəyişdirmə siyasətinə qarşı çıxır və bu rejimə qarşı milli zülm altında yaşayan digər millətlərlə işbirliyi aparmalıdır.9. Yuxarıda qeyd edilən hədəflərə çatmaq üçün xaricdə fəaliyət göstərən azərbaycanlı qüvvələr, daxildə gedən milli mübarizəni diqqətlə təqib etməli və ona uluslar arası insan haqları mərkəzlərindən dəstək qazanmalı, Azərbaycana qarşı informasiya blokadasını qırmalı və bütün dünyada Azərbaycanın milli mənafeyi üçün lobbiçilik fəaliyətlərini təşkilatlandırmalıdır.10. Güney Azərbaycan Milli Hərəkəti müstəqil, demokratik və moderndir.11. Güney Azərbayan Milli Hərəkatı Dünya İnsan Haqları Bəyannaməsinin və ona bağlı konvensiyaların Azərbaycanda həyata keçirilməsi üçün mübarizə aparır.12. Amsterdam Dialoq Konfransı yuxarıdakı prinsiplərə dayanaraq Güney Azərbaycan Milli Hərəkatında fəaliyyət göstərən bütün təşkilatlar və şəxsləri davamlı işbirliyinin qurulmasına çağırır.Yaşasın AzərbaycanYaşasın Milli BirliyimizAmsterdam 21 Azər (12 Dekabr 2009)

Amesterdam Dialoq Toplantısının Qadınlar haqqında bildirişi

2009-12-23T00:32:00.000-08:00

1945-ci ildə Güney Azərbaycan Milli Hüküməti qurulanda, birinci dəfə olaraq qadınlarımız kişilərlə bərabər huquqa sahib olmuşlar və böyük məqamlara əl çatıb, siyasi mübarizədə öz təşkilatları ilə iştirak etmishlər. Təəssüf ki xarici ölkələrin yardımı və fars faşizminin hücumilə Azərbaycan Milli Hüküməti bir ildən artıq dəvam gətirmədi və əldə edilən bütün milli nailiyyətlər aradan qaldırıldı. Pəhləvi rejiminin hakimiyyət illərində Azərbaycan Türk qadını daha da öz sosial yerini itirdi.Faşist İslam rejiminin qurulmasilə qadın haqqları daha artıq aradan aparıldı. Bir sıra orta əsrin irticai qanunları qadınların yaşamına kölgə saldı. Ancaq , buna baxmayaraq Güney Azərbaycan türk qadını ayaqdan düşməyib, həbsdən və ölümdən qorxmayır və bugünki özgürlük mübarizəsində şirket edir.Mərkəzi pan-iranist rejimin tərəfindən milli zülmə məruz qalan qadınların aynı zamanda patrialkal zülmlərdən de qurtulmaları gərəkir.Gənəl olaraq İran İslam cümhuriyyətinin anayasasında açıqcasına cinsi apartayda rəsmiyyət və qanuniyyət verilir. Cinsi apartayd və qadınların təhqir edilməsi İran İslam cumhuriyyetinin dünya görüşünün təməlidir. Bununla birlikdə Türk qadınları milli kimliklərinə görə iki qat daha artıq zülmə və şiddətə məruz qalıb və toplumda 4-cü derece vətəndaş hesab olurlar.
Amesterdam Dialog Toplantısı Aşağıdakı Prənsiplərə Dayanmaqdadır:
- Qadınların əleyhinə olan bütün yazılı və şəfahi qanunların qaldırılması gərəkir. Bu qanunlar toplumun bütün sahələrində öz əkslərini tapmalılar.- Qadın-kişi bərabərliyi toplumun bütün sahələrində qanuniləşməlidir.- Azərbaycan türk qadınları öz müsteqil təşkilatlarını qurmaq haqqına malik olmalılar.-Azerbaycan türk qadınlarının toplumun bütün sahələrində aktiv və qərar verici bir şəkildə qatılmaları dəstəklənməlidir.- Azərbaycan türk qadınlarının öz milli kimliklərini qoruyaraq yurd içi və yurd dışı təşkilatlarla iş birliyi etmələri dəstəklənməlidir.- Yurd içində və uluslararası sahədə Azərbaycanlı türk ictimai-siyasi fəal, sənətçi, yazar vb.qadınlar tanıtılmalı, məruz qaldıqları eşitsizliklər ifşa olunmalıdır.
Yaşasın Azərabaycan!Yaşasın Azərbaycan türk qadınları.
Amsterdam21 Azər 1388/12 dekabr 2009/

Babək Azəri hüquqçu, Milli Azadlıq Hərəkatımızda düşüncə tərzi əsasdır, yaş yox!

2009-12-23T00:27:00.000-08:00

Doktor Ziya Sədr-ül-Əşrafinin Günaz Tv - dəki son çıxışı ilə bağlı bəzi mülahizələr

Biz diqqət etsək görərik ki, hər bir xalqın mədəni normalarında ümumi halda yaşlı adamlara xüsusi sayğı var. Alimlərin nəzərinə görə, yaşlı adamların həyat təcrübəsinin artıq olması səbəb olur toplumda məlumat baxımdan üstün sayılalar. Elə buna görə, ağsaqqallarla məşvərət etmə və onların məsləhətinə əhəmiyyət vermə yaxşı bir hal sayılır. Amma bildiyiniz kimi, hal - hazırda əlaqə texnikası çox tərəqqi tapıb və bir fərd az yaşda da çox məlumata malik ola bilir. Ümumi halda bir ziyalı üçün 3 əsas xüsusiyyət vacibdir:
1.Təxəssüs
Məlumatın çox olmağı tələb edir ki, insan bir müəyyən zəmində təxəssüs tapsın.
2.Qlobal səviyyədə iş birliyi.
Hal - hazırda Qərb ölkələrində müxtəlif mövzularla bağlı, xüsusən, iqtisadiyyat, siayasət və təlim - tərbiyə ilə əlaqədar müəyyən araşdırma mərkəzləri var. Və bu araşdırma mərkəzləri qlobal səviyyədə bir - birləri ilə əməkdaşlıq aparıb, müəyyən layihələri həyata keçirmək üçün müştərək fəaliyyət göstərirlər.
3.Bir neçə dil bilmə
Hal - hazırda üstə qeyd etdiyim kimi, iqtisadi, siayasi və elmi araşdırmalar qlobal səviyyədə həyata keçir, elə buna görə də, müasir mənada ziyalı olmaq tələb edir bir ziyalı bir neçə dili bilsin.
Amma yaşlı adamlarla bağlı bir insani cəhətdə var. Onlar yaşadığı toplumda ömrüboyu zəhmət çəkib və qocalıq səbəb olub cismi baxımdan zəifləsinlər. Bu bir gerçək haldı ki, hamını gözləyir. Elə buna görə, yaşlı adamların çəkdiyi zəhmətə dəyər verib və onların rahatlığına üstünlük verməliyik. Amma çox diqqətli olmalıyıq ki, bu insani cəhət səbəb olmaya ki, yaşlı adamların hər sözün onların yaşlı olduqları üçün mütləq həqiqət sayıb və ona əməl etməyi özümüzə əxlaqi borc bilək. Məsələyə bu cür yanaşmaq feodal baxışdır və öz yerində milli hərəkatımıza çoxlu ciddi zərbələr vura bilər. Məsələyə digər bir yöndən də yanaşmaq istəyirəm. Bizim cəmiyyətə böyüyə, yaşlıya, ağsaqqala hörmət, ehtiram atalar sözlərimizdə də özünə yer tapıb və elə atalarımızın sözü ilə bizi tərbiyə edib, beynimizə yeridiblər ki:"Böyük danışanda kiçik ağzına su alar!" Yəni, böyük danışan yerdə, kiçik susar. Bu, o baxımdan işlənir ki, böyüklər bütün həqiqətləri bilirlər və heç zaman onlar çaşmırlar. Belə olan bir halda balacaya da ehtiyac olmur ki, böyüyün sözünün qabağında söz desin və ya, o, danışandan sonra onun səhvini düzəltsin. Bu fikir bizdə özünə o qədər yer tapıb ki, böyüklər olan yerdə az qala düşünməyi özümüzə əziyyət bilmişik. Elə isə mən sual edirəm: Əgər böyüklər hər şeyi bilirsə, bəs onda niyə bu qədər səhvlərimiz olur? Bu sualımla heç də elə çıxmasın ki, cəmiyyətdə yaşlılara ehtiramın əksinə gedirəm. Mən heç zaman belə bir fikirdə olmamışam. Amma söhbət siyasətdən gedəndə və əsasən də Milli Hərəkatımızla bağlı olanda, gərək hər bir kəsimiz, böyüyümüz də, balacamız da düşünə və öz düşüncəsini ortalığa qoymaqdan çəkinməyə. Həm də sözümə əlavə edirəm ki, heç nəyə dini ehkam şəklində yanaşmaq olmaz. Bütün bu izahımdan sonra keçirəm sözümün canına. Əgər hörmətli ağsaqqalımız Ziya Sədr-ül-Əşrafi
Günaz Tv - də 2009 - cu il 17 dekabrdakı çıxışına diqqət etsəniz, görərsiniz ki, o, Amısterdamdakı Dialoq Konfransına belə münasibət bildirir: "Bu toplumdan bizim əsas məqsədimiz bir təşkilat yaratmaq və o, təşkilatın təmsilçisi kimi müxtəlif yerlərə müraciət etməkdir. Bu təşəkkül də İran azərbaycanlılarının təşəkkülüdür. Burda gərək hər bir xətdən ola, yəni fərqli fikirlər ola. İranın vəliyi - fəqih rejimini əsas düşmən sayır və onu aradan qaldırmaq üçün demokrat farslar, kürdlər və s. gərək birləşək. Necə ki, bu işi məşrutə inqilabında əl - ələ verib, istibdadı həmişəlik soxduq gora. " ( Onun fikrinin məzmununu yazdım, yaxşı olar siz özünüz də ona diqqətlə qulaq asasınız. )
Bu yerdə özümə borc bilirəm, hörmətli ağsaqqalımızın çıxışı ilə bağlı bəzi mülahizələrimi sizə çatdırım.
1. Bu çox yanlış bir fikirdir ki, biz təsəvvür edək, məşrutə inqilabında kürd və fars demokratları ilə birləşib, istibdadı həmişəlik gora tapşırmışıq. Tarix ona görə əhəmiyyətlidir ki, biz ondan dərs alıb və mübarizəmizdə ondan faydalanırıq. Elə bu səbəbə görə, çox əhəmiyyəti var tarixlə bağlı yanlış məlumat verməyək. Məşrutə inqilabının nəticəsi türk sülaləsinin İranda yıxılması və 80 ildən artıq irqçi farsların İrana hakim olmağı ilə nəticələndi. Mənə çox gülünc gəlir ki, nə əsasla hörmətli ağsaqqal deyir ki, biz fars və kürd demokratları ilə birləşdik, istibdadı həmişəlik gora tapşırdıq. Mənim fikrimcə, doktor Ziya Sədr-ül-Əşrafi
bu sözlərlə istəyir azərbaycanlıları qane edə ki, qeydi - şərtsiz İranda olan yaşıl hərəkatın quyruğu olalar. O, İranda 10 - cu dövr prezident seçkilərindən sonra İranda baş verən etiraz aksiyalarında azərbaycanlıların aktiv surətdə iştirak etmələrin tələb edirdi. Hətta iş o yerə yetmişdi ki, bu etiraz aksiyalarında iştirak etməyənləri təhqiredici formada Şaban bimox ( Şaban bimox -- yəni, ağılsız Şaban deməkdir, o pəhləvi rejiminin tərəfdarı olub və çoxlu cinayətlər törətmişdi) adlandırırdı.
Mən hörmətli ağsaqqalımıza deməliyəm, necə ki, məşrutə inqilabında istibdadın yerinə, türk hakimiyyəti gora getdi, əgər indi də milli mənfəətlərimizi tanımasaq, onun - bunun quyruğu olsaq, vəliyi - fəqih rejimin yerinə, Milli Azadlıq Hərəkatımızın məğlubiyyətinə səbəb olarıq. Bizim əsas problemimiz İranda irqçi fars dövlətçiliyidir. Bizə Rza Pəhləvi, Mirhüseyn Musəvi, Əhməhnejad, Haşimiyi Rəfsəncani və Əliyi Xameneinin elə ciddi fərqləri yoxdur, hamısı da hakimiyyətdə və ya müxalifətdə fars iqrçiliyin siyasi təmsilçiləri kimi tanınırlar.
2. Doktor Ziya təkid edir azərbaycanlıların toplumunda hər bir xəttə, yəni gərək fərqli fikirlərə yer verilə. Adama gülünc gələn budur ki, bu fikirdən sonra, o, özü konkret, müəyyən xətlər qoyur. Misal üçün, təkid edir ki, bu təşəkkul gərək İran Azərbaycanlılarının adın daşıya. Əlbəttə, burda xatırlamalıyam ki, Milli Azadlıq Hərəkatının fəalları "Güney Azərbaycan" kəlməsin işlətməklə onun bir geniş coğrafi ərazi olduğun və bu coğrafiyada Azərbaycan millətinin yaşadığın dünyaya göstərmək istəyirlər. Amma "İranda yaşayan azərbaycanlılar" kəlməsi istər - istəməz bizi kiçildir və bizi İranda olan ermənilər kimi balaca bir qrup şəklində təqdim edir.
3. Çox təəssüf, doktor Ziya Günaz Tv - dəki son çıxışında da kəlmə seçimində diqqətli olmamışıdr və bəzi yurddaşlarımızla bağlı təhqiredici ifadələr işlətmişdir. Onun fikrinə görə, bəzi yurddaşlarımız gəlib, hay - küy salıb, cələsəni yanlış istiqamətə yönəltməklə vaxtı tələf ediblər. Elə bu səbəbə görə, o, təkilf verir, azərbaycanlıların hər hansı qlobal səviyyədə tədbiri keçirliməmişdən əvvəl, bir heyət yarana və hamı yazılı şəkildə fikrini o heyətə göndərə. Mənim fikrimə görə, bu o mənadadır ki,doktor Ziya fikir edir, bu vasitə ilə çıxışlara nəzarət oluna, vaxtın tələf olması, hay - küy salma və yanlış cəhətə getməyin qabağı alına. Bunun mənası odur ki, deyilən sözlər əvvəlcədən filtirdən keçirilə. Əsas sual bundan ibarətdir, o heyəti kim təyin edəcək, o heyətə kim səlahiyyət verir ki, azərbaycanlılarla bağlı qəyyum rolun oynaya. Bu nə deməkdir? Bu bir növ İranın Mədəniyyət və İslami İrşad Nazirliyinə oxşayan orqanı Milli Azadlıq Hərəkatımızda yaratmaq deyil? Ən gülüncü budur ki, o, öz çıxışında toplumların demokrat olmaları üstündə də təkid edir. Bu poradoksal hal ancaq bizim Milli Hərəkatımıza zərər yetirər.
4. Doktor Ziya Sədr-ül-Əşrafi fars və kürdlərin demokratlarına və İran kəlməsinə nə qədər öz təmayülün göstərsə də, bir o qədər Şimali Azərbaycana antipatiyasın nişan verir. O, öz çıxışında Qarabağ problemin Güney Azərbaycan mövzusuna aid olmadığını söyləyir. Onun fikrinə görə, Güney Azərbaycanlılar Amısterdamda toplanıb Güney Azərbaycanla bağlı təşkilat yaratmaq istəyirlər. Elə buna görə, Qarabağ probleminin bu mövzu ilə əlaqəsi yoxdur. Əlbəttə, bildiyiniz kimi, Amısterdam toplantısında Qarabağla bağlı bəyənat verilib. Əgər diqqət eləsəniz, görərsiniz ki, əksəriyyətin rəyi ilə təsdiq olunmuş bəyənata doktor Ziyanın sayğısı yoxdur. Mən bu hörmətli ağsaqqalımıza xatırlatmalıyam, bu sizin şəxsi fikrinizdir. Mənim fikrimcə, Güney Azərbaycan təşkilatlarının ən əsas problemlərindən biri Qarabağ sayılır.
5.Mən üstə qeyd etdiyim kimi, hal - hazırda ziyalıların arasında qlobal səviyyədə iş birliyi keçir. Elə buna görə, bir ziyalının bir neçə dil bilməsi çox əhəmiyyət daşıyır. Bu faktı nəzərə alaraq, mən başa düşmürəm, doktor Ziya nə üçün bəzi kəlmələrə dəhşətli dərəcədə antipatiya göstərir. Misal üçün, o toplantıda qadınlarla bağlı işlənən "qadın" kəlməsinin dilə gətirilməməsini tapşırıb, bunu böyük xəta sayır. Onun yerinə "xanım" kəlməsini işlətməyi məsləhət bilir. Xatirlatmaq istəyirəm ki, bütün dillərdə olduğu kimi, bizim dilimizin də özünəməxsus incəliyi var. Dilimizə hörmət edən insanlar kimi borcluyuq sözlərin incəliyin öyrənib, onu öz yerində işlədək. Söhbət "qadın" kəlməsindən gedirsə, bilməliyik ki, "qadın" cinsiyyət bildirir, "xanım" sözü isə müraciət formasıdır. Necə ki, başqa dillərdə olan müraciət forması kimi, "miss","madam", "bəyan", "fru və s. Bundan əlavə, kiçik bir məsələni böyüdüb problemə çevirmək lazım deyil. Yazıda hər hansı bir kəlmə yerinə düşməzsə və ya fikir dolaşıqlığı yaradarsa, sözün mənası oxucuya çatmazsa, bu zaman yazının altında balaca bir izahat yetər ki, məsələyə aydınlıq gəlsin. Şifahi çıxışda isə "yəni" kəlməsi deyib, yarım cümlə ilə dinləyiciyə çatmayan sözün qarışığın səsləndirmək olar.
İstəkli yuddaşlar, Ziya Sədr-ül-Əşrafinin Günaz Tv - də 10 dəqiqəlik çıxışı ilə bağlı çoxlu yanlış məqamlar var. Mən onların hamısına toxunsam, bir kitablıq söhbət olar. Mənim fikrimcə, bir neçə yanlış məqama işarə yetər ki, onun Milli Azadlıq Hərəkatımızda harada olduğunu və bu hərəkatın təməlini nə dərəcədə dərk etdiyini müəyyən edək. Bizim Milli Azadlıq Hərəkatımızda əsas olan düşüncə tərzi və fərdi qabiliyyətlərdir, nəinki yaşın çoxluğu.
Unutmayaq ki, insan danışdığı sözdə və etdiyi əməldə öz boyun nişan verir. Kimi isə o boydan yüksəyə qaldırmaq, sonrakı hadisələrdə peşmançılığa səbəb ola bilər və bizi məcbur edər, onu yenidən öz yerinə yendirək. Bu iş bir növ ifrat - təfrit sayılır və bizim enerjimizi boş yerə hədərə verib, bununla da Milli Azadlıq Hərəkatımıza ciddi zərbələr vura bilər. Bunlardan əlavə, bu iş nə insani baxımdan, nə də məntiq üsullarına uyğundur. Hər bir yaşlı insana kimliyindən asılı olmayaraq, sayğımız olmalıdır və bu sayğını da qoruyub saxlamalıyıq. Eyni zamanda qarşımızdakı böyük də öz yerinə sayğı göstərməlidir.
Stokholm, 21 dekabr, 2009 - cu il.

Əjdər Tağızadə, "Güneydə istiqlal olmayınca milləti sümürəcəklər"

2009-12-09T23:04:00.000-08:00

"Ayətullah Xamneyi ilə Mirhüseyn Musəvi ikisi də Xamnə kəndindəndi və ikisi də Azərbaycan türküdür. Amma bunlar hər şeyi düşünür, təkcə türkü və Azərbaycanı düşünmürlər"
“Xamneyi prezident olanda Mirhüseyn Musəvi baş nazir idi. Və eyni zamanda həmin illərdə 1980-ci illərin başlanğıcında ikisi də əl-ələ verib 10 minlərlə insanı qırğına veriblər...”
Güneyli soydaşlarımızın istiqlal mücadiləsi tarixin bütün dövrlərində müşahidə edilib. Bu mücadilənin bəzən qalibiyyət, bəzən məğlubiyyətlə nəticələnməsinə baxmayaraq, onun Azərbaycan türkünün şüurunda dərin izlər buraxdığı şəksizdir. Amma təəssüfləndirici hallar var. Dünya Azərbaycanlıları Konqresi (DAK) Daimi Şurasının sədri Əjdər Tağızadə bizimlə müsahibəsində Avropa ölkələrində yaşayan soydaşlarımızın bəzən öz milli kimliklərindən uzaqlaşdıqlarını və Azərbaycanın bütövləşməsi ideyasını sanki unutduqlarını təəssüflə qeyd etdi. Eyni zamanda DAK-ın fəaliyyətinə də toxundu.
- DAK siyasi təşkilat deyil. Burada çeşidli fikirlərə malik şəxslər də var. Dünyanın dörd bir yanında fəaliyyət göstərirlər. İstər mədəni, istər ictimai fəaliyyət. Yeri gəldikcə Qarabağ məsələsini beynəlxalq ictimaiyyətdə qaldırmaq bizim əsas işlərimizdən biridir. Şəxsən mənim fikrimcə, Güney məsələsi türk dünyasının ən əsas məsələsidir. Zaman-zaman söylənilib ki, Azərbaycan türk dünyasının altun körpüsüdür. Burada körpünün ancaq bir tərəfindən söhbət getmir, Bütöv Azərbaycandan söhbət gedir. Doğrudur, Azərbaycanın quzeyində cümhuriyyət yaranıb, ancaq 35 milyondan artıq azərbaycanlı Güneydə, İran adlanan dövlətdə yaşayır. Və heç bir hüquqa da malik deyil. Hətta Tehran rejimi də iddia edə bilməz ki, Azərbaycanın güneyində insanlar ictimai-mədəni və siyasi hüquqlara malikdirlər. İran adlanan dövlətdə başqa xalqlar da hüquqlara malik deyillər. Əgər malik olsaydılar, Bəlucistanda rejim hər ayda, hər həftədə bəlucları tutub asır, bir ay əvvəl 12 nəfər bir gündə asıldı. Ötən həftə bir partlayış törətdilər, 60 nəfər həlak oldu və Tehran rejiminin yüksəkçinli generallarını da öldürdülər. Yaxud Xuzistanda - İran Ərəbistanında görürsünüz ki, silahlı mücadilə gedir. Amma kənardan Tehran rejimi özünü elə göstərir, guya hər şey qaydasındadır. Əgər qaydasındaydısa, baş prokuror çıxıb deməzdi ki, "təkcə Tehranda 600 min qız-qadın özünü satışa çıxarıb". Əgər özünü islam dininin mərkəzi elan etmiş bir ölkədə, bir şəhərdə 600 min insan özünü satışa qoyursa, bu, rejimin çürüklüyüdü. İranda 24 faiz işsizlikdi. Ac-yalavaclıqdır. Amma danışanda deyirlər, İranda aclıq yoxdu. Bu, televiziyalarda belə deyilir və ona söykənirlər ki, informasiya qıtlığı var, baş verənlərdən onsuz da heç kəs xəbər tutmayacaq. Son aylarda bilirsiniz ki, İranda prezident seçkiləri keçirildi və bununla da qovğalar başladı. Tehran rejiminin daxilində gedən çəkişmələr əlavə, Azərbaycana qarşı da davamlı siyasət aparılır. Güneydə 3 il bundan qabaq may hərəkatında həbs edilənlər və zaminə buraxılanların hələ də məhkəmələri gedir. Ərdəbildən, Urmiyədən, Təbrizdən soydaşlarımız hələ də zindanlardadır. Görürsən ki, hakimiyyət uğrunda dava aparıb biri-birini yeyənlər evlərinin xəlvət guşəsində Azərbaycan davasını da aparırlar. İşgəncə də davam edir, hüquqlar da pozulur. İranın daxildəki və xaricdəki müxalifət qüvvələri də indi birləşməyə başlayıb. Bu günlərdə Kölndə bir toplantı keçirilib. O toplantıdakı çıxışlara baxanda görürsən ki, xarici ölkələrdə yaşayan müxalifət nümayəndələri daxildəki müxalifət qüvvələri ilə birgə hərəkət edirlər. Bunun mahiyyəti, baxanda, bütün səyləri ona yönəlib ki, İran adlanan dövlətin bütövlüyü qorunsun. Yəni əstəğfürullah, bu, sanki Quran ayəsidir, İran bölünə bilməz. O boyda Yuqoslaviya bölündü, nə oldu?! O insanlar, o xalqlar bədbəxt oldular? Yox, hamısı bu gün xoşbəxt yaşayır. İllik gəliri 300-400 dollar olanların indi illik gəliri 15-20 min dollardı. Azad yaşayırlar və dünyaya inteqrasiya olunublar. Amma istər daxildəkilər, istərsə də xaricdəkilər hər nəyin bahasına olursa-olsun İranın bütövlüyünü saxlamağa çalışır. Bu, bir xülyadır, uşaqlıqda onlara belə deyiblər, belə öyrədiblər, başlarında belə qalıb ki, xalqlar əzilsələr də qoy əzilsinlər, insanların hüquqları pozulsun, ancaq hamısı İrana bağlı olsun, İran da hər hansı adla - ya islam, ya şahlıq adıyla. Nə olur-olsun, İranın bütövlüyünü saxlasınlar. Son 90 ilin içində, istər Pəhləvi sülaləsindən olan iki padşah, istər Xomeyni, istərsə də ondan sonrakı Xamneyi rejimi bütün xalqları hər zaman basqı altında saxlayıblar və başını qaldıranı məhv ediblər. Dilini kəsiblər, kitablarını əllərindən alıblar, bütün hüquqlarını da əllərindən alıblar. İran adlanan yerdə olan məşrutə hərəkatı sayəsindəki Konstitusiyada hüquqlar var idi, həm Pəhləvi sülaləsi onu tam pozdu, həm də hazırkı rejim onu ümmət halına gətirdi. Yəni bir nəfər oturacaq başda, o hər nə desə, odur. Deməli, dünyanın bugünkü günündə baş molla nə deyirsə, o cür də olmalıdır. Ayətullah Xamneyi ilə Mirhüseyn Musəvi ikisi də Xamnə kəndindəndi və ikisi də Azərbaycan türküdür. Amma bunlar hər şeyi düşünür, təkcə türkü və Azərbaycanı düşünmürlər. Gör nə qədər bunlar özlərindən və mənliklərindən uzaqlaşıblar?! Stalinlə bunların nə fərqi var?...

Yazının devamı:

http://www.d-a-k.org/index.php?option=com_content&task=view&id=2833&Itemid=71

DAK 21 Azer ile ilgili komfirans kecirdi “İran adlanan yer daglir”

2009-12-09T22:57:00.000-08:00

Əlyar Səfərli: “Pişəvəri yeni partizan müharibəsi başlamaq üçün Gəncə və Şəkidəki fədailərlə görüşmək niyyətindəydi. Ona görə də onu avtomobil qəzasına salıb öldürdülər”

Qüdrət Həsənquliyev: “Bu gün Avropa və Amerika ictimaiyyətinə Güney Azərbaycan problemini çatdırmağa çalışmalıyıq”
Baba Tağıyev: “Azərbaycan türklərinin böyük əksəriyyəti öz azadlığını, istiqlalını istəyir”
Fazil Qəzənfəroğlu: “21 Azər tarixi müstəqillik günü kimi Azərbaycan Konstitusiyasında təsbit olunmalıdır”

Yazının devamı:

http://www.d-a-k.org/index.php?option=com_content&task=view&id=3075&Itemid=1

Güney Azərbaycan Milli Birlik Şurasının, 21 Azər il dönümü ilə bağlı münasibəti

2009-12-09T22:53:00.000-08:00

1324-ün Azər ayının 21-də (1945) Güney Azərbaycanda formalaşan milli hökümətimizin yüksəlişini alqışla qarşılarkən, düz bir il sonra həmin gün Pəhləvi rejiminin fars ırqçılığına dayanan siayətləri nəticəsində vəhşicəsinə qanına boğulmasını kədərlə anmaqdayıq.

Bir illik milli hökümətimizin bütün çətinliklərə baxmıyaraq böyük başarıları bütün əzilən xalqlara nəcat yolunu göstərdiyi kimi azərbaycanlılarında tarixində önəmli rol oynamışdır. 30 min şəhid, 100 min didərgin, bir o qədərdə sürgünlə nəticələnən Tehran rasistlərinin atalarımıza etdiyi o zülmlər və yurdumuza qıydıqları fəlakətləri unutmaöın mümkün olmadığı kimi yenidən dirçəlib, bütün milli haqlarımızı almaq üçün mübrizəmizində dəvam etməsi danılmaz bir həqiqətdir.

Bugün, çağdaş “ Azərbaycan Milli Hərəkatı” o təcrübələrdən böyük dərs alaraq Türk mehvərli Azərbaycançılıq məfkürəsi ətrafında birələşərək, fars hakimiyətinin canına vəlvələ saldığı bütün dünyaya aydındır. Bu durumda, İstər azərbaycanlıların qatili Əhəmədinəjadın Təbrizdəki “ Azərbaycanın Şiəçiliyin mərkəzi aldatmacaları” istərsə də fars ırqçəlarının başqa qanatlarının çeşitli siyası ədəbiyatla, sözdə “ İranda demokrasi” şuarları altında gizlənən şovinist düşüncəlilərinin “yeşillərə qoşulma çağırışı” nın təsirsiz olduğu, bu iddeanın əyani sübutudur.

Artıq milli hərəkatımız öz müstəqilliyini qoruyaraq, heç bir xarici quvvəyə söykənmədən, heç bir başabaş təşkilata qoşulmadan tarixi topraqlarında apardığı düzgün fəaliyəti ilə öz müqəddəratını təyin edəcəyinə dərindən inanmışdır. Şübhə yoxdur ki, Azərbaycan Türk milləti, gücləndikcə, çox cəbhələrdən ona əllər uzanacaqdır. Millətimizin, özəliklə milli təfəkkürlü aydınlarının son zamanlarda apardığı düzgün siyasət göstərmişdir ki, milli hərəkatımıza uzanan əllər, o zaman sıxılacaqdır ki, bu quvvələr bizim tarixi topraqlarımızda bütün milli haqlarımızı tanısın.
Tarixi təcrübələrdən bəhrələnərək, heç bir aldatmacaya böyün əymiyəcək milli aydınlarımızı, siyası quvvələrimizi, igid gənclərimizi təbrik edirik.
Güney Azərbaycan Milli Birlik Şurası
Təbliqat komitəsi Taraix: 7/12/2009

GAİP Sadiq İsabəyli, Azərbaycan milli hərəkatının sistemli inkişafı milli mənafelərimiz uğrunda birgə fəaliyyətdən keçir

2009-12-08T12:23:00.000-08:00

Azәrbaycan Milli Dirәniş Tәşkilatı Mәrkәzi Şurası’nın Amsterdam Toplantısı ilә Bağlı Savı

2009-12-08T12:18:00.000-08:00

Güney Azәrbaycan Türk Millәti’nin Öz Müqqәddәratını Tәyin Etmә Haqqı uğrunda apardığı mücadilәnin elә bir hәssas günlәri içindәyik ki bu günlәr dünya vә bölgә diplomasisinin İran әleyhinә döndüyü bir zamana vә ölkә daxilindә İran’ın geriçi-şovenist hakimiyәtini yıxılma aşamasına gәtirәn siyasi, toplumsal vә ekonomik dәrin dәyişimlәrә rastlamaqdadı r. Heç şübhәsiz bu durumda Azәrbaycan’ın yurd içi vә dışındaki şәxsiyәt vә quruluşlarının hәr çeşid yaxınlaşma vә bir araya gәlmәsi vә Azәrbaycan’ın әn tәsirli siyasi qüvvәsi olan Azәrbaycan Milli Hәrәkәti’nin siyasi-milli çıxarları üzәrindә odaqlanmaları Azәrbaycan Milli Hәrәkәti’nin başarı vә zәfәr rәmzi sayılacaqdır.
Azәrbaycan’ımızın vәtәndәn uzaq qalmaya mәcbur buraxılan övladlarının 21 Azer 1324 (11 Dekabr 1945- milli dövlәtçilik vә Türk dilinin Güney Azәrbaycan’da rәsmi olduğu gün) kimi qutlu bir gündә Amsterdam şәhәrindә bir araya toplanaraq fikir alışverişi vә milli hәrәkәtin sorunlarına çıxış yollarlı axtarmaqla birlikdә vәtәndә әsarәtdә olan bacı qardaşları vә Güney Azәrbaycan’da dәvam edәn milli mücadilә ilә birgәliklәrini vә dәstәklәrini bildirmәklәrini görmәk vә eşidmәk son dәrәcә sevindirici bir haldır.
Ardi :
http://diranish. org/turkce/ index.php? option=com_ content&task=view&id=301&Itemid=2

Güney Azərbaycan Birlik Komitəsi (BİRKOM)’un Amsterdam Diyloq Toplantısı Haqqında Bildirisi

2009-12-08T12:17:00.000-08:00

Bu həssas siyasi çalxantılarla dolu dönəmdə 2008 ilində Türkiyə’də Güney Azərbaycan Milli Hərəkəti’nə bağlı bütün siyasi görüş təmsilçiləri və dəyişik siyasi örgütlərə mənsub ya da bağımsız soydaşların oluşdurduğu Güney Azərbaycan Birlik Кomitəsi (İstanbul) olaraq 12 Aralıq 2009 günü Amsterdam’da qurulması planlanan “Diyaloq Toplantısı” təşəbbüsünə uğurlar diləyərək bununla bağlı birneçə önəmli nüktəyə diqqət çəkmək istərdik:
1. Hərəkətimizin gedərək kütləsəlləşmənin doruğuna çatdığı və bölgəmizin də ciddi siyasi dəyişimlərə gəbə olduğu bir sırada ulusal, siyasi və sivil birləşmənin günümüzdə həyati bir zərurət olduğu daha da bəlirginləşmişdir. Komitəmiz də bu gərəklik üzərinə qurulmuşdur və bu uğurda hər hansı xoş niyətli və yararlı girişimi dəstəkləməkdədir.
2. Yaxın siyasi tariximizə baxıldığında Azərbaycan’ın həmişə bölgədə gerçək demokrasinin önçüsü olduğuna və mərkəzi dəyişdirməyə çalışmasına baxmayaraq mərkəzçi irticanın bu sürəcə əngəl olması və gərgin keçiş dönəmlərində İran deyilən yeni qurğunun qurtulmasıyla Azəraycan Türk varlığına daha da güclü saldırmları və yerli demokratik düzənimizi də nütfədə boğması təcrübəsi və Qəvâmuddövlə sayağı saxta demokratlıq sloqanlarıyla hərəkətimizi caydırması bizi diqqətli olmağa çağırır. Sosyal səfərbərlik açısından güclü olduğumuz sırada güc mərkəzinin sözlərinə və ‘baş’ olma iddialarına uymaqla həmişə uduzmuş olmamız və bütün devrimlər ve sosyal hərəkətlərdəki qatılımımıza rəğmən haqqetdiyimiz payı alabilməməmiz dolayısıyla bizdə eyni məğduriyətə uğramamaq üçün nə millətin taqəti nə də hərəkətin öndə gələnlər mərkəziyətçi yaxlaşım içinde olmanın zərurət olmadığı sonucuna varmışdırlar.
3. Belənçi bir diyaloq toplantısında siyasi yelpâzədə yer alan dəyişik kəsim, çevrə və axımların gərəyincə təmsil olunması və daha geniş qatılımlarının sağlanması üçün projələr gəlişdirilməlidir.
4. Federalçı ve İstiqlalçıların ikisinin də varlığı Milli Hərəkət’də önəmli, gərəkli və fonksiyoneldir. Azərbaycan məsələsinin bu və bənzəri siyasi axımlarının bir-birinə qarşı güc tükətmək yerinə tək yöndə istiqamətlənməsi və eyni çatı altında mümkün olmasa da istişarə və söz ve iş birliyi aparmalarına zəmin oluşdurulmalıdır. BİRKOM olaraq bu siyasi əyilimlərin fərqli stratejilərə sahib olsalar da minimum milli çıxarlarda ortaq çalışmalar yeridəbilmələrini olumlu dəyərləndirir, sürəkli diyaloq içində olmaları gərəkliyini vurğulayırıq.
5. Haziran 2009 seçkilərindən sonra İran’da ortaya çıxan Yaşıl Hərəkət’ə qarşı Azərbaycan Türk milləti və Azərbaycan Milli Hərəkəti öz tavrını net olaraq ortaya qoymuş, bundan öncə də 2006’da tutumunu bəlirləmişdir; dolayısıyla bu qonuda Güney Azərbaycan mehvərində içəridəki milli mücadələ yaxlaşımı göz önündə tutularaq dəyərləndirmə aparılmalıdır. Yaşıl Hərəkət’in gəldiyi son nöqtə və İrançı-İrqçi söyləmə yönəlməsi, Güney Azərbaycan Türk ulusunun bu haqdakı haqlılığını və nə qədər doğru bir çizgidə olduğunu isbatlamış, İrançılıq söyləmiylə ortaya çıxan qara-yaşıl, taclı-tacsız hərhansi sözdə qapsayıcı axımın gerçəkdən ploral və demokrasi yanlı olmayacağını bir daha sərgiləmişdir.
Hərəkətimizin kiçik ölçüdə də olsa çoxluqda birlik ilkəsini mənimsəyən Güney Azərbaycan Birlik Кomitəsi bu toplantının girişimini olumlu dəyərləndirərək yuxarıda bəlirtdiyimz içəriyi daşıdığı təqdirdə, təqdirlə qarşılayır. Bununla birlikdə gerçək və qalıcı çoxulçu (ploral) bir birliyin yaradılması adına bəzi əskik nöqtələrə də toxunmaqda yarar vardır:
Diyaloq Toplantısı’nın içəriyi və qapsamı Azərbaycan fəallarına tam yansıdılmamış, net bir çalışma platformu oluşdurabilmək üçün sanki yetərli bir orqanizasyon yapılmamışdır. Düzənləme şəkli və icra yöndəmi baxımından da birtaxım axsaqlıqlar sezilməkdədir. Anlaşıldığı üzərə ya etkinliyin bütünündə bir bəlirsizlik var, ya da bu qonuda yetərincə bilgiləndirmə yoluna gedilməmişdir. Bu qədər əmək veriləcəyinə görə daha verimli, daha hazırlıqlı və geniş qatılımlı bir yığıncağın oluşumu üçün ən azından ana başlıqların bəlirlənməsi və çalışma alanının bəlirginləşməsi yerində olardı deyə düşünürük.
Dolayısıyla bu və bənzəri olası axsaqlıqların qaldırılması üçün önərimiz: Bütün siyasi çevrələrin və fəaliyət göstərən təşkilatların qatılımı və təmsilinin sağlanmadığı durumunda bağlayıcı umummilli qərarların alınmaması; Güney Azərbaycan’da hər yönlü məsələlərin qaydasınca çalışılması üçün girişim qruplarının oluşdıurulması ilə gələcəkdə daha qapsamlı platformlarla qəraralma mexanizminin oluşmasına önayaq olunması; geniş səviyəli qatılım planlandığı və nə üzərinə danışılacağı bilinmədiyi üçün düşmən qüvvələrcə içimizə sızdırılabiləcək təhlikəli qrup və şəxslərə və təhriklərə qarşı oyaq davranılması.
İndiki durumda gərəkliyi hər zamandan daha çox anlaşılan tam zamanında və hətta gec qalındığı düşünülən bir təşəbbüs olaraq birliyimiz uğrunda yararlı bir addım olmasını umduğumuz bu etkinliyi təqdir edir və yenə xatırlatmaq istərdik ki, Azərbaycan Milli Hərəkəti Güney Azərbaycan’ın içində cərəyan etməkdədir və dolayısıyla eşikdə olan fəaliyətlər içəridəki hərəkəti dəstəkləyir mahiyətdə olmalıdr. Bu və örnək oluşduracaq hər hansı bir toplantıda içəriyə yönəlik bağlayıcı qərarlar almağa çalışılmasından qabaq buna zəmin hazırlamağa çalışılması uyğun görünməkdədir. Gerçək sonuca çatması üçün bu və bənzəri girişimlərdə minimum istəklər üzərində Azərbaycan Milli Hərəkətin’də qatqısı olan tüm kəsimlərin ortaqlığı və çoxulçu anlayışla təmsili olmazsa olmaz bir gərəklikdir.
Doğal olaraq bu toplantı nə ilkdir nə də bəzi iddiaların əksinə son girişim olacaqdır. BİRKOM olaraq bu etkinliyin irəliyə doğru, doğru bir addım olmasını diləyir, ən yaxşı biçimdə keçirilməsi, uğurlu sonuclar əldə edilməsi, sürdüləbilir qâbiliyətə sahiblənməsi və Güney Azərbaycan Milli Hərəkəti’nin dinamizminin artmasına yardımçı olmasını umarıq.

Güney Azərbaycan Birlik Кomitəsi (BİRKOM)
İstanbul
06 Aralıq 2009

Azərbaycan Mıllı Hərəkət Birliyi, Amesterdam konfransına dəstək bıldırışı

2009-12-08T12:16:00.000-08:00

İranda seçgi ‏lərdən yaranan çaxnaşmalarla hakimıyyətın içə ‏risində ‏ki gərginlik və kütlə ‏lərin qarşı durması, növə programında çatışmazlığın yaranmasına və daxili və beyn‏alxalq səviyə‏də etəgi buraxmasına səbəb oldu. Bu durum hakmıtı iç və dış polıtıkalarda cıddı çalışa çəkib naməlum gəlhəcəklə uz – uzə qoyubdur. Bu probelem‏lər istər- istəməz Azərbaycanın siyasi gəl‏əcəyini də etəgi‏ləyə‏cəkdir.

Buna görə Azərbaycan mıllı hərkəti həmin həssas tarixi dönəm‏də kökü tarixdən su içən mıllı və demokratık istəklərinə çatmaq üçün ayiqlıqla bəlli programlar əsasında özunu göstərmə‏lidir. Mıllı hərəkətin fəalları bugun keçəmişə incəliklə baxmaqla onu gəl‏əcəyin işıq tutan çırağı edib tam ölçüb bıçməklə, dəqiq və bılım‏səl istrategı və taktık üzrə yola çıxmazsa, heç bir zaman öz istəklərinə çata bılməyə‏cəkdir. Azərbaycan yeni mıllı hərkəti son 20 il içındə öz ulusal yerini tutub və bütün kütlə‏ləri özü ilə birgə qabağa aparmağı bacara bilmişdir. 1385-ci ildə 25 şəhərdə xəsüsilə böyük şəhərlərdə mılyonluq kütlə hərkatı, bunun aydın göstərgə‏sidir. Lakın bu gün Azərbaycanın mıllı mənafı uzərə içə‏ridə və ölkə xarıcındə olan quruluşların hamısının birləşəmə‏ləri ən önmlı və lazımlı sayilir. Bu boğunaq duruma baxmayaraq içə‏ridə‏ki mıllı çalışqanlar əldə ediln hər kıçık imkan və fərsətdən mıllı qazanclar uğründa faydalanıb və hərəkətin gəlişəməhsində özlərindən bacarıq göstərirlər. Bunun bir hisəhsi isə ölkə‏nin xarıcındə‏kı millətçilərə ayid dır. Ölkə‏ və bölgə‏də ‏ki eəl‏cə də millət‏lər arası durumu göz önundə tutarsaq, ölkə xarıcındə yaşayan fəallar yaşadıqları yerlərin azad atomosferın dən faydalanmaqla mıllı fəal guclərin formalaşdirmasina çalışıb və əməl birliyi ilə öz mıllı mənafeımızı və demokratık haqlarımızı hamiya eşitdirmək üçün benəlxalq səviyə‏də güclü lobbi (labı) yaratmalıdırlar. Belə‏liklə ben‏alxalq təşkilatlarda insan haqlarından mudafiə edən quruluşlara muraciət etməklə avropa parlomentları və dunyanın başqa azad ölkə‏ləri ilə ilişəgiyyə gırıb məhartlı səfirlər kimi əməl etməklə baykot sinirlarin pozub Azərbaycan xalqının haq səsini onların qulaqlarına çatdıra bılrlər.

21 Azər-ın 64-ci il dönümü munasibətilə Amesterdam şəhərində‏ki keçiriləcək anım mərasımı bu istəyiə çatmaq üçün bir başlanqıc nöqtə‏si olaraq Azərbaycan mıllı quruluşlarının birləşib, yaxınlaşmasında böyük rol oynamalıdır.

Elə belənçi bir gündə, Azərbaycan aydınlarından olan böyük öndər və mıllı qəhrəmanımız seyid Cəfər Pişəvəri də aydınları bir araya toplamaqla mıllı hökümətin əsaslarını qurur və Azərbaycan tarixinə əbədi parlaq bir damğa vurur. Əlbətə bir ildən sonra Tehranın rasızm hakmıyyətı beynəlxalq güclərlə danışığa gırıb və imzalanan anlaşmalara baxmayaraq Azərbaycan ərazısını nızamı işğal altına alıb azadlıq istəyən inslanları soyqirim edərək on mınlərcə insanı yurd-yuvasından didərgin salır. Fars rasızmı Azərbaycanın mıllı hökümətini aradan qaldırandan sonra 1325-ci ildə kulturəl gənosayd etədi.

Bu gün həmin tarixi gündən 63 il keçəmə‏sinə baxmayaraq xalqımız bütün əslamçı – aryaçı rasızmın iki qat zulmlərilə üz- üzə durub, sarsilmaz iradə ilə öz mıllı haqlarını ələ gətirmək üçün döyüşür.

Elə həmin mubarizə‏lərlə Azərbaycan mıllı hərkəti özünü bir siyasi hərkət kimi hakım nızam və farsçı opozisiyon qarşısında və uluslar arasında bir etgili siyasi güc olaraq göstərir. Muvcud həssas zamanda belənçi konfransların qurulması ən vacıb və alqışa layiq bir olaydir və bütün quruluşlar tərfindən dəstəkələnəmə‏lidir.

Bu əsasda ‹Azrbaycan Mıllı Hərəkət Bırlıgı› bu konfransı dəstəkəlhyib və bütün mıllı fəal və grüpların geniş iştirakını istə‏yir. Onlar türk xalqının mıllı mənafı Üzrə gerçəkçilik əsasında Olan fıkırlərini bəyan edib onunla bərabər fıkır azadlığını nəzərə alaraq, pan farsızm cəryanlara çəkilmə‏mədən hərkətin daha da geniş‏lənib güclənəmə‏si üçün tarixi rullarını ədaء etmə‏lidirlər.

Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyası (GAİP), 21 Azər milli hökumətimizin 64-ci ildönümü

2009-11-30T22:52:00.000-08:00

21 Azər milli hökumətimizin 64-ci ildönümü
Qeyrətli Azərbaycan Türk Milləti:
Fars işqalçılarına qarşı qurtuluş savaşımızın parlaq nümunəsi 21 Azər 1324-cü il milli hökumətimizin qurulduğu günüdür. 64 il öncə şəhid Seyid Cəfər Pişəvərinin rəhbərliyi və millətimizin iradəsilə milli hökumətimiz quruldu. Bir il içində ölkəmiz Azərbaycan öz millətimizin əlilə idarə olundu və bu müddətdə Azərbaycanda Universitet, radio, xəstəxana, flarmoniya açıldı və bir çox fabrikalar tikilib, işsizliyə son qoyularaq hərtərəfli inkişaf etdirilməyə başladı.
İran adlanan ölkədə xarici dövlətlərin yardımı ilə hakimiyyəti ələ keçirən, millətlərə qarşı əritmə siyasəti aparan Pəhləvi rejiminin Azərbaycanda öz ana dilimizdə mədrəsələrə getmək və yazıb-oxumağa qoyduğu yasaqlar yalnız milli hökumətimiz qurulduqdan sonra aradan qaldırıldı və azərbaycan türkləri öz dilində açılmış məktəblərə getmək imkanı qazandılar. Artıq millətimiz ilk okuldan başlayaraq ali təhsilə qədər öz ana dilində təhsil ala bilirdi. Milli hökumətin çabası ilə şəhərlərimiz abadlaşdı və yeni yollar çəkilərək asfalt olundu. O, zamanlar iran adlanan ölkənin bir çox yerlərində asfalt yollar olmadığı halda Azərbaycanda bu işlər milli hökümətin ardıcıl fəaliyyətilə gerçəkləşdi. Bütün Azərbaycan ərazisində tayı görünməyən əmniyyət və rifah yaradıldı. Ancaq, fars şovinistləri azərbaycan türkünün bu uğurlarına dözməyərək bir ildən sonra bütün ordu və gücünü toplayıb ən modern silahlarla vətənimiz Azərbaycana qoşun çəkdi və millətimizə qarşı kütləvi qətliam həyata keçirildi. Bununla da müqəddəs toprağımız işğal edildi və milli dövlətçiliyimiz millətimizin əlindən alındı. Artıq 64 ildir ki, toprağımız fars işğalçı quvvələri tərəfindən işğal edilib, dilimiz yasaqlanıb və özgə dili “əcnəbi fars dilini” bizə zorla təhmil etdiriblər. 1 Xordad 1385- də (22 may 2006) millətimiz bir daha fars işğalçılarına etiraz edərək “Haray, haray, mən türkəm!” şüarları ilə fars işğalçı qüvvələrinə qarşı yeni qurtuluş savaşını başlatdı. Fars işğalçı hökuməti millətimizə atəş açıb, bir çox soydaşımızı şəhid etdi, yaraladı və minlərlə insanımızı ağır işgəncələr altında həbsxanalarda saxlamaqla faşist pəhləvi rejiminin davamçısı olduğunu bir daha sübut etdi. Heç şübhəsiz ki, fars faşizmi bu kimi basqı və həbslərlə qəhrəman millətimizi əsarətdə saxlaya bilməyəcəkdir. Əmin edirik ki, biz son nəfəsimizə qədər müstəqil Azərbaycan uğrunda savaşacağıq. Bu kutsal dövlətçilik günümüzdə şadlıq törənlərini hər ildə olduğu kimi rəngli balon və tərəqqələrlə davam etdirib, 21 Azər gecəsi saat 8 -dən başlayaraq bütün şəhərlərimizdə, evlərimizin damlarda bu şuarlari səsləndirəcəyik:
Yaşasın Azərbaycan!
Haray, haray, mən Türkəm !
Türk dilində mədrəsə, mədrəsə!
Biz qəhraman Türklərik, farslar baş əymərik!
Rədd olsun işqalçi fars!
Bu müqəddəs savaşda səsimizə səs verməklə yardımınızı arzu edirik.
Yaşasın azad və müstəqil Güney Azərbaycan!
Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyası (GAİP)

05 Azər 1388 (26 noyabr 2009)

Ersan Erel, GÜNEY AZƏRBAYCANIN ULUSAL HƏRƏKƏTİNİN DURĞUNLUĞA NƏDƏN OLAN SORUNLARI

2009-11-30T03:09:00.000-08:00

Bir hərəkət başlanırkən qurmlaşmaya gərksim duyar. Bu qurumlaşma hərəkət alanının sınırlarının bəlirlənməsiylə ilklələrini bəlirtər. İlkələr bəlirlənəndən sonra,öngörülən işlər yetgili insanların aracılığıyla aşama-aşama yürürlüyə qoyular. Nə yazıq Güney Azərbaycanda olan ulusal hərəkət indiyə kimi doğru düzgün ilkələrini bəlirtməmişdir. Bu ilkələr bəlli olmadığı üçün də, hərəkət umulduğu kimi irəliləməməkdədir. Əskidən də ulusal hərəkətlərin ayaqtakımı(Lümpən) qaynağı olduğu deyilmişdir. Nədəni siə bu hərəkətlərin saydam ilkələrinin olmamasından qaynaqlanır. İlkələr bəlli olmadığı sürəcə, qonularla ilgili yetgili insanların hərəkət edəcəyi alanlar da bəlli deyildir. Bu nədənlə qonularla ilgili uzman yetgililərin, ayaqtakımlarıyla işləmələri olanaqsızdır. Güney Azərbaycan hərkəti də illərdir özünün hərəkət alanının ilkələrini bəlirtməkdə çətinlik çəkməkdədir. Bunların bir neçə nədəni vardır. Birincisi; Geçmiş İran anlayışlı siyasal qurumlardan axınıb gələnlər. Solun çöküşüylə(SSSRinin dağılmasından sonra) illərini siyasət yolunda qoyanlar, bir anda özlərinə Güney Azərbaycanın ulusal hərəkətində yer edindilər. Bu kəsim insanlar geçmişdə ulusallığı gerici gördükləri üçün, ulusal hərəkətə içdənliklərini deyil, saiyasətlərini gətirdilər. Sol hərkətlərdə sıravı bir çalışqan olan bu insanlar, boşluqla dəneyimisizlikdən yararlanaraq, özlərini ön cərkədə gördülər. Ancaq onların siyasal dəneyimləriylə bilgiləri ulusal istəklərin dışında olduğundan, bu hərkətə doğru yön vermək yerinə yalnışlıqlara nədən oldu. İranda olan solun siyasal yazını(ədəbiyatı) bütünüylə Güney Azərbaycan Türklüyünün qarışsında olduğundan, onlar sömürgəci güclərin yardımıyla hörülən torların içindən çıxamadılar. İranda sol axını, bir yenilikçi axın görünümündə olduğu kimi, bir gerici, sömürücü axın durumuna gətirilmişdir. Nədəni isə bu axının yazını gənəldə iranın siyasal, toplumsal, ruhsal qoşullarını(şərtlərini) içərməməsindədir. Onlar dışdan biçimlənmiş biçimdə gələn , yersiz, çağsız quramları(teoriləri) topluma çənə yardımıyla aşılamağa çalışırdılar. Toplum bu yersiz quramları beyin yıxamaqdan başqa anlam verəmədiyi üçün, onları mənimsəməkdə çətinlik çəkirdi. Bu nədənlərlə də solun axınında Güney Azərbaycanlının ulusal istəkləri görünməzlikdən gəlinirdi. Bu gün belə bu hərəkətdən Güney Azərbaycanın ulusal hərəkətinə qatılanlar, bir söz danışanda öncə geçmiş yoldaşları olan Farslarla hesablaşmanı düşünərək adım atırlar. Onlar birincisi öncə farslarla(oxu irançılıq) sonra Azərbaycanlılarla düşüncə paylaşımındadılar. Onlar Azərbaycanın ulusal hərəkətində özlərini söz yiyəsi gördüklərində belə, Farsların siyasal qurumlarında özlərini bir sıravı məmur dürümünda görürlər. Çün, siyasal yazınlarında kiracı bir işçidilər. Onlar gənəldə Güney Azərbaycana uydurma yazılmış Farsçılıq tarixləriylə barışar, tərsinə orada əski Türk izlərini görməkdən ürkərlər. Bu nədənlə siyasal, tarixsəl qaynaqlarında Türkiyənin bilimsəl araşdırmalarını az da olsun önəmsəməzlər. İranda son neçə ayda baş verən olaylar, bunların nəyin özləmini çəkdiklərini aydınca göstərdi. Onlar illərdir bağımsız yürüdülən Azərbaycanın ulusal hərəkətini, İranın gənəl siyasal hərəkətinə bağlamaqadan belə çəkinmədilər. Uzun bir sürə içində bağımsız yürüdülən Güney Azərbaycanın ulusal hərəkətini, gənəl İrançılıq hərəkəti kimi adlandırmaq, ən azından çağdaş gerçəkləri görməməkdir. İranda yeni baş verən olaylar, bir anda yenə onları tutuquşu kimi üzdənçi(əzbərçi) yollarına götürdü. Onlar yenə üzdənçilik görəvlərini yerinə yetirmək üçün, çağaşımına uğramış düşüncələrini farscayla sapa düzməyə başladılar. Kimsə bunlara, “ Azərbacanın birinci sancısı dil sancısıdır”dedisə də, “ Elimin farsıca da dərdini söylər diliyəm mən”deyərək özlərini savanmağa qalxdılar. Bunların bir çoxu bu neçə ilin içində belə Türkcə yazıb öyrənməyi istəmədilər. Ancaq siyasal, toplumsal bilgiləri, üzdənçi biçimlənmiş Farsca olduğundan, “Mən də varam” demək üçün suları bulandırmağa çalışırlar. Yüz illər boyu Farscanın boynunu yoğunladan, sonra ona özləm duyan Türk bilgini, Türkcənin varoluşuna necə inana bilər? Siyasal,fəlsəfi,toplumsal... görüşləri qarşılamıyacaq bir dili, hansı məntiqlə gələcək quşaqlara qalıt(irs) olaraq qoymaq olar. Dili vətən olaraq görən bilginlər, onun gəlişməsi, yeniləşməsi üçün, onun çeşitlı alanlarda yazınının varsıl, çağa ayaq uydurmasını söyləmişdilər. Bir dili ölümə götürəcək nədənlərin başında söz yoxsulluğu durar. Birinin dilinə güvəni yoxsa, hansı nədənlərlə onu qorumaq məntiqlidir? Güney Azərbaycanda 85 ildir bir egəmən Fars dili, bir də məhkum Türkcə vardır. Egemən dilin arxasında devlətin geniş izləncələri sınırsız olanaqlarla vardır. Məhkum dilin isə heç bir dil izləncəsi yoxkən, devlətin ağır basqısını da arxasında görür. İndi belə ikili uyğulama qarşısında egəmən dildə yazmaq, o dilin ağacının kötüklənməsinə nədən olmurmu? Bu gün Türkcə çox yanlış, çox yalın(sadə) yazmaq, Farsca yazılan böyük yapıtlardan daha önəmlidir. Şəhriyarın, Saidinin, Bərahəninin yüksək Farscaları Türkə qarşı sapı özümüzdən olan qılınclarıdır. Ancaq H. Tərlanın, Qaflantının, Türkoğlunun, Alovun, B.Nüsrətin, Barizin, Şeydanın ... yalın Türkcələri, Türkü dil savaşında qoruyacaq bir qalxanıdır. İllərdir ,“Tütkcə bilimsəl dil deyildir” deyə iranda Türk toplumuna aşılanmışdır. Indi bu dilin bilimsəl olduğunu topluma aydınlatmaq , aydınların işi deyilmidir? Məncə hansı məntiqlə olursa olsun, Farsca bir Tümcə yazmaq, o dilin qoşununa güc qatmaqdır. Nə yazıq, soldan gələnlər bu yanlış işlərini çeşitli bəhanələrlə ağa yormaq istəyirlər. Ancaq Türkcəni qoruyacaq güc, Türkcə düşünüb, Türkcə yazmaqdadır. İkincisi; İlişgilərin ilkələrə(rabitələrin zabitələrə) üsütn tutulması. Güney Azərbaycanın ulusal hərəkətində bu qonu olduqca güncəldir. Hərəkətin ana ilkələri doğru bəlirtilmədiyindən dolayı, özəl ilişgilər ilkələrin bəlirtəcisi olmuşdur. Kimisi yaxınını, kimsi özünün düşüncə işçisini (oxu çirkinini ) yanına alaraq öz istəkləri doğrultusunda hərəkətdə yetgili etmişdir. Bu kiracı işçilərdən arasıra hərəkətdə yetgili olanlara qarşı yararlanmışdılar. Bununla da olanaqlı yetgili insanları hərkətdən dışlamışdılar. Bu çağdışı anlayışla hərəkəti təkəlləştirməyə çalışmışdılar. Bu gün Güney Azərbaycanın ulusal hərkətində, quruplaşmalarda ilkələrin yerinə ilişgilər oturduğundan,hərəkət olduqca durğundur. “Kim mənimlə deyil qırımdır(düşməndır)” kimi qavramalar, hərəkəti doğru yolundan azdırmaqdadır. Bu nədənlə olumlu ilkələrə dayalı bir qurum yaranan kimi, onu dağıtmağa yönəlik ilişgilərin çirkinləri ona bastırırlar. Son 10 ildə deyindiyim qonunun DAK kimi bir çox örnəkləri vardır. Bu qurumun ilkələrini özəl ilşgilər sarsdı. Qurumu özlləşdirmək üçün hər kəs öz çirkinini yanına alıb, oradan özəl çıxarları üçün yararlanmaq istədi. Ancaq qazanda çoxlu qoçun başı olduğundan, başqalarını vurmaq üçün ayaqtakımları yetgili duruma gəldılər. Çün, yetgili insanlar sayqınlıq çuxasına bürünərək oradan səsizcə çəkindilər. Ancaq çirkinlər “ Anam mənə kor deyib, hər gələni vur deyib” , məntiqini çomaq edərək, öncə yetgililəri qovdular, sonra da özlərinin düşüncə ağalarını kiraladılar. Bu şaşılacası durum DAKın ilkələrinin bəlli olmamasından qaynaqlanırdı. DAKın tüzüyündə Güney Azərbaycanın ulusal hərkətiylə bağlı hansısa bir yürürlüyə qoyulacaq taktiksəl anlayış vurğulanmamışdır . Vurğulansaydı bu taktiklərin başında özdəksəl (madi) tinsəl(mənəvi) olanaqları olan Azərbaycanlıların gücünə inanaraq, bir yayınevi, bir inistut yaradılardı. Bu yayın eviylə inistudun gideri (mesrəfi), ildə geçiilən qurultayların gedərlərinin yüzdə əllisi belə etməzdi. Görünür qurumda olan yetgililərin ağrılaı, Güney Azərbaycanın ulusal ağrıları deyilmişdir. Bir yayınevi yaradılsaydı, düzənli olaraq Güneylə bağlı dillə yazınla tarıxlə siyasətlə bağlı bitiklər basılar, topluma ulaşdırılardı. Bununla da Güneylə bağlı yazanlarda, araşdıranlarda bir istək doğardı. Nə yazıq, bu çox yalın iş belə görülməmişdir. Bu gün Güneylə bağlı neçə sitəylə bir TV dışında sürəkli olaraq toplumla ilişgi quracaq doğru düzgün bir arac yoxdur. Bu sitələrər də öz çevrələrinin dışında hansısa özgür düşüncələri içlərinə almaqda çətinlik çəkirlər. Çağdışı təkəlləşdirmə anlayışı Güney Azərbaycanın ulusal hərəkətində sürdüyü sürəcə, bu hərəkət duruğunluğunu qoruyacaqdır. Bu durğunluq sürdüyü sürəcdə İranda hansısa yeni bir güclü saiyasal hərəkət oldusa, onu öz axarından döndərəcəkdir. Çün, doğa yasaları doğrultusunda gücsüzlər güclülərə yem olar. Yazıqlar olsun Güneydə bu gün əkinsəl alanda da ilişgilər ilkələrin başında dururlar. Bu gün orada yazınsal alanda belə quruplaşmalar acınacaqlı durumdadılar. Üçüncüsü; Quzey Azərbaycanın Güneyə örnək alınması. Quzey Azərbaycanda 1875.ci ildən (əkinci dərgisindən sonra) Azərbaycan Türkçülüyü adına bir ulusal hərəkt başladılmışdır. Ondan sonra bütün Azərbaycan aydınları, Azərbaycançılıq üçün gərəkən içləri görməyə çalışmışdılar. Demək olar 1918.ci il mayın 28 ində millətçilik aşaması sona ermiş, devlətçilik aşaması başlamışdır. O dönəm qurulan devlətin yaşamı az olsa da, toplumda bağımsız devlət anlayışını biçimləndirmişdir. SSSR i dönəmində belə toplumda Azərbaycan devlətçilik anlayışı vardı. Artıq Azərbaycanlıda bir vətən, vətənin sınırlarını bəlirtəcək özəl bir dil vardı. Bu nədənlə biri mən Azərbaycanlıyam deyəndə, mənim vətənim, özəl dilim vardır, demək istirdi. Buna görə sürəkli olaraq özünü Azərbaycanlı bilən kimsələr, onun gəlişməsi üçün çalışırdılar. Bu nədənlə SSSR də sorun çıxan kimi özlərini bağımsız görmək istədilər. SSSR dönəmində nisgil yazını(həsrət ədəbiyatı) quzeyin ən bəlirgin qoluydu. Bu qolun etgisində bağımsızlqdan sonra, orada olan ulsçuları Güneyin gələcəyi düşndürürdü. Ancaq onlar egemən olan Ruslarla sorunların, Farslarla bir olduğunu düşünərək, Güneyə yönəlik izləncələri yürütmək istədilər. Nə yazıq, onlar yüz ildən çox Farslarla inanc, əkin(kültür) ilişgilərinin olmamsını unudaraq, Güneydə ulusal hərəkətə yön vermək istədilər. Güneyin köklü ağrılarını düşünmədən ora izləncələr uyğulamaq istəyən quzey yetgililəri, özlərinin yanlarında üzdənçiliyə özənən bir neçə insandan başqa kimsəni görmədilər. Bir sözlə, Güneyin sayrılığına tanı(tanı) qoyulmadan toxtammasını önərdilər. Bu nədənlə də işlər olumlu yolunda getmədi. Çün, quzeydə olan siyasal dəneyimsizlik, Güneydə olan ulusal düşüncə yoxsulluğunu olduğu kimi etgiliyəmədi. Bu gün Quzeylə Güney arasında ulusla alanda işbirliyi yalnız bireylər arsında azacıq sürdürülməkdədir. Türkiyə qonusunu da bu alana almaq olar. Türkiyənin devlət siyasətində yüzillərin yalnış uyğulamaları, Güneyi oranın toplumundan uzaq tutmuşdur. Türkiyədə çox az bəlli bir oxumuş kəsim dışında, Güneyin ulusal ağrıları tanınmaz. Orada Güneylini bir Türk toplumu olaraq görməzlər. Bu nədənlə Güneyli özünü Türkiyədə bir Avropalıdan daha çox qərib görər. Oranın ulusçuları belə, Güneydə olan çalışqanları Avrupada olan bir siyasətçidən daha çox özünə uzaq görər. Bu nədənlə Güneyin ulusal kəsiminin umacaqları bütünüylə yersiz görünər. Son 15 ildə ora gedən coşqulu Güney ulusçularının çoxu oradan boynu bükük dönmüşlərdir. Bunun çoxlu nədənləri çoxlarına bəlli olduğundan sözü uzadmağa gərəksim duymuram. Dördüncüsü; Uluslararası siyasətlərin uyduruqlarına uyulması. Güney Azərbaycanın ulusal hərəkəti onun coğrafiyası sınırları içində biçimlənmədən eləcə də toplumu aydınlanmadan, doğru sayasal qurumlaşmadan uluslararası masalara götürülməyə çalışılmışdır. Ancaq toplumun istəncini (iradəsini) doğru yansıtmadığından, olumlu yanıtlar alamamışdır. Bu nədənlə də arasıra uyduruq yabancı siyasətlər, Güney Azərbaycanın ulusal hərəkətini özlərinin siyasal çıxarları üçün bir arac görmüşlərdir. Öncə Güney Azərbaycanın ulusal hərəkəti uluslararası tanıtmanı ərəkləmiş olsaydı, bu gün uluslararası masalarda özünə yer edinmiş olardı. Ancaq ilətişim dönəmində özünü acuna(dünyada) tanıtmayan bir ulusal hərəkət, siyasal masalarda özünə yer edəməz. Çün, artıq çağımızda ölkələrin yönətimi öz toplumlarına hesab verməlidirlər. Nə yazıq Güney Azərbaycanın ulusal hərəkəti, özünü öz soydaşları olan Quzeylə Türkiyəyə belə mənimsədə bilməmişdir. Bu gün Güney Azərbaycanın ulusal hərəkətinin ana ilkələri, bilimsəl olaraq gündəmə gətirilmədiyindən, irəliləməkdə çətinlik çəkməkdədir. Yürürlüyə qoyulacaq taktiksəl ərəklər(hədəflər) öncə bəlirlənməlidir. Bu gün Güneylə bağlı sitələrin bütünü bitbazarını andırır. Onlarda olan dəyişik əlifbalar, dəyişik dil yazıları bunun kiçik örnəkləridirlər. Bir çoxları yazılarının Quzeydə , Türkiyədə oxunub ələşdirilməsindən qorxaraq, ərəb əlifbasında yazmağa dirənirlər. Bu Ərəb Əifbasında yazılan yazıları hansı soydaşı olan Quzeyliylə Türkiyəli oxuya bilər? Mən yaşlı tanıdıq bir qoşuqçunun ərəb əlifbasında yalnız ələşdirilməsin deyə yazdığını bilirəm. Özünü, öz dilində yazıb oxumayan Güneyliyə ayətullahla Papaz görən bu qoşuqçuların, siyasətçilərin çılpaqlıqlarını bir uşaq görərsə, bağırıb; “ Kıral çılpaqdır” dersə acunun sonumu gələcək? Məncə yox, çirkinliyini qardaş gözgüsündə (güzgü) görüb, özünə çəki düzən verəcəkdir. Mən burada Güney Azərbaycanın ulusal hərəkətinin ilkəsizlikdən qaynaqlanan önəmli qonularına özət olaraq deyindim. Ancaq bunların dışında da çoxlu yan sorunların olduğunu bildirməm gərəkir.

Eldar Qaradağlı, Yaşasın Qırmızı Azərbaycan, Yaşasın Traxtur

2009-11-28T22:51:00.000-08:00

Bu günlərdə heç şübhəsiz Azərbaycanın ən başarılı kütləvi internet sitəsi www.tractorfans.com –dır. Bu haqda şübhəsi olan soydaşların sitəyə baş çəkməkləri rica olunur. Bu, sitənin işi futbol reklamıdır. Dili, hələlik farsca olsa da, içində get-gedə artan tempolu türkcənin əski və latin alfabetli yazılarını da görmək mümkündür. Gündəlik statistiklərə görə, hər gün bu sitədən 10,000-lərcə vətəndaş görüş edir və anlayn (online) olaraq 100-lərcə çatlaşır. Bütün Qırmızıya boyanmış bu sitənin sağ əlində bir çox zaman bu sloğan flaş olaraq gözə çarpır “Azərbaycan Dərd içində boğulmuş!” Azərbaycan ədəbiyyatıyla tanış olan hərkəs bu sözün, sürgün şairimiz Almaz İldırıma aid olduğunu bilər. Sitə yalnız idmanla uğraşdığına görə, siyasətlə işi yoxdur. Sadə sözlə desək bu sitəni yönəldənlərin heç biri siyasal oyunçuluq sərgisilə uğraşmayırlar. Onların təkcə amacı Azərbaycan varlığının insan toplumundaki ulusal yerini yüksəltməkdir. Bu sitənin həm də, yönləndirici rolu vardır. Belə ki, Traxtur (Tractor) Futbol Taxımının fanatiklərinin verdiyi şüarları doğru yöntəmə yönətmək, onların geyimlərini taxım halinə gətirmək və birgələşmiş ulusal davranış axlağının kimliyini ulusumuza qazandırmaqdır. Bu doğru tutumun ən aydın görüntüsünü futbol alenalarında görürük. İstər Təbriz, istər başqa şəhərlərdə Qırmızı Geyimli futbol fanatlarının “Yaşasın Azərbaycan” yazılı bayraqlarının bir ilk olaraq görüntüsü bu iddianın ən danılmaz tanığıdır. Demək Traxtur fanatlarının ortaya qoyduğu bir milli simgə hər gün geçdikcə aydınlıq qazanır. Bu simgənin siyasal çarpışması yoxdur. Bu simgə Azərbaycanın milli örgütləri tərəfindən ortaya qoyulmadığına görə, mənimsəmə davasını aradan qaldırılır və ona ulusal mənimsəmə biçimi yaradır. Bu simgə bir yandan isə, bu qurumların milli ölçülərini ortaya qoyan bir sınaq aparatı kimi əməl edir. Belə ki, hansı qurum millətin seçənəyinə baş əyir və hansı qurum kütlənin seçənəyinə xor baxır gərçəyi də az bir zamanda özünü göstərir. Bu simgənin yalnız və yalnız kütləmizə aid olduğunu kimsə dana bilməz. Dananlar çox tez bir anda milli geyimini əyinlərindən çıxarmağa məhküm olmalıdırlar. Ayrıca, bu, Azərbaycan Kütləsinin onun üzərində iddialı olan milli örgütlərə verdiyi qaçırılmaz bir əmirdir. Bu simgə özünü sevməyə başlayan, kimliyini akademiksəl deyil, kütlə bilincsəlliyində axtarmış olan sadə, inanclı, könüllü, heç bir siyasal gücə mal olmayan, düşmən cəbhəsini yaran dözümlü bir xalqın iradəsindən doğan bayraqdır. Katalan (Catalonia) İspanianın güzey doğusunu oluşduran bənzər örnəkdir. Bu bölgə tarix boyu İspanların dominantlığında yaşayan 8 milyonluq bir toplumdur. Zaman-zaman özgürlük və bağımsızlıq dirənişində olan, özümlü Katalan milləti gütləvi sürgünlərə də məruz qalmışdır. Bu üzdən Avrupada yerləşməsinə rəğmən toplumun ən azından 10%-i Fransa, Argentin, Kuba, Mekzik, Amerika, Almania, İtalia vb. ölkələrə səpələnmişdir. Barselona (Barcelona) İspaniya klonosunda olan bu bölgənin mərkəzidir. Barselonanın Futbol takımı 1890-uncu illərdə təməl atmış bir idman klubudur. Bu klubun ilk başdan qırmızılı-sarılı bayrağı olmuşdur. Lakin Katalanın avtonomi bölgə olmasından üzübəri bir neçə bayrağı olmuşdur. Bu bölgə, İspaniyadan ayrılıb müstəqil bir ölkə olmaq yolunda demokratik yöntəm alsa da, mərkəz hakimiyyətin sərt qarşı durmasıyla üz-üzədir. Mərkəz dövlətin propakantalarını etgisiz etmək üçün katalan yerli hakimiyyətinin ən böyük və sarsılmaz dirəniş meydanı Baselona maçlarıdır. Maraqlı burasıdır ki, Katalan yerli hakimiyyəti, ən son titiz bir davranışla öz milli bayrağını ləğv edərək Barselonanın bayrağını bölgə simgəsi elan edir. Və beləliklə, yerli hakimiyyətlə, millət arasında olan ikili bayraq sorununa son verərək istiqlal uğrunda böyük və çox incə bir uğura əl tapır. Yəni, hər bir Katalan Barselona futbol takımının fanatı və hər bir futbol fanatı, öz yurdunun fanatıdır! Demək, Barselona takımının meydanlarda dalğalanan bayrağı bir ulusun gələcəyə açılan pəncərəsinin özgürlük odağına çevrilmişdir. Qırmizi və sarıdan oluşan bu bayrağın üzərində Demokrasia və Barselona sözləri yazılaraq bölgə kimliyini sərgiləyən bir ulusal simgə ortaya qoyulmuş və bir milli-siyasi sürəcin anatomusunu çox net bir şəkildə anlatmışdır.Azərbaycanın Traxturu ilə Katalanın Barselona futbol taxımlarını düşünərkən ortaq nöqtələrin nə qədər çox olduğun göz önünə taxılır. Böyük Nəsiminin “Məndə sığar iki cahan, Mən bu cahana sığmazam!” fəlsəfi ruhunu biraz yumuşadarkən qonumuzu özəlləşdirməyə çalışıram. Traxtur takımının fanatlik sıralarında, Ərəb kökənli teknik direktorunun dediyinə görə, 30,000,000 Türk dayanmaqdadır. Bu rəqəmin İldırım xızıyla artması və daha böyük rəqəmlərə olaşması gün kimi aydındır. Bu, o deməkdir ki, bu takım millət ruhuna varmışdır. Bir çox hallarda gecə çörəyinə möhtac olan Təbrizli, Ərdəbilli, Urmulu vb. Qırmızı geyimli və Qırmızı bayraqlı gəncliyimizin minlər kilometrə vətəndən uzaqlarda (İsfəhan, Əhvaz ..) qucaqlaşmasının dərinliyinə getdikdə bu fəlsəfi anlamın da somut olan üzünü görmək mümkün olur. Barselona Katalanın birlik ruhudursa, nədən Traxtur Azərbaycanın birlik ruhuna çevrilməsin! Başqa bir gərçəyi dediklərimə əlavə edirəm: Tehranın Azadi Futbol Alenasında Azərbaycanın və Türkün yaşadığı bir çox bölgələrdən toplanan 30-minlik Türk vətəndaşın Bozqurd Salamlaşması dünyanın bir çox net sitələrində görüntülənir. Türkçülüyü içində barındıran bir millət oluşması bu dəfə futbol alenasında göstəriş yapır. Belədirsə, kim bu göstərinin Azərbaycan Milli Hərəkatından soyut (ayrı-mücərrəd) olmasını, Baybək Hərəkatının, Xurdad Ayaqlanmasının ardı olmadığını və yalnız bir futbol macərası olduğunu irəli sürə bilər? Bu, Ana Vətən, Azərbaycandan pöhrənmiş bir günəş işığıdır. Siyasilər, ya bu işığa bağlanar vəya dukan-bazarları bağlanar. Başqa yol yoxdur! Baybək Qurultaylarının qarşısını işğalçı ordusuyla kəsən farsçı rejiminə altirnativ olaraq milli-siyasi çalışqanların arzusunda “Artıq dağdan şəhərə üz tutmaq zamanıdır!” istəyi nəhəng bir əltapmaza çevrilmişdir. Xurdad Hərəkatı bu arzunun patlaması nöqtəsinə çevrilsə də, Milli Hərəkatın örgütlənmə zərfiyyətini də ortaya qoydu. Xurdad Hərəkatı rejim sarından vəhşicəsinə qarşılıqlıq gördü. Ona siyasal don geyindirən rejimin əlinə bahana düşdü. Ancaq, millətin ruhu heç də, Türk düşməninin ağılına qolayca sığmayan Traxtur Qırmızısından pöhrəndi. Rejim, Azərbaycanın Yaşıla burunməsini gözlərkən. Azərbaycan, rejimin hər iki qanadını xəyal qırıqlığına uğratdı. Azərbaycan Qırmizi seçdi! Bugün, Azərbaycanın ən sevdiyi boya qırmızıdır. Bu, özəl bir Qırmızıdır. Böyük hərflərlə yazılan bir QIRMIZIDIR. Bu Qırmızı bəzilərini sevindirməsin. Vətənin sevgisini qazanmış bu Qırmızı Vətənə aid olan Birlik, Çağdaşlıq və Dirilik simgəsidir. Eynilə 1200-il bundan öncə Ərəb İmperaturluğuna qarşı özgürlük dəlisi olan Qırmızı Baybəkilər kimi, bugünün də, türlü özgəliklərə sinəgərən “Azərbaycan Türk Millətinin” boyası Qırmızıdır. Ayrıca, bu seçim milli-siyasi örgütlərimizin içindəki bayraq dartışmasına da son qoyan bir gərəksimdir. Eynilə Katalanda olan siyasi yarışmaları öz içində yoğuran Barselona bayrağı kimi Traxtur bayrağı da, iddialı bayraqları millət birliyi xeyrinə ana bayraq dördgenində bir araya toplamaq gücünə sahibdir. Sözsüz ki, ana bayraq hükmündə qəbul olan Traxtur bayrağı, milli örgütlərimizin seçdikləri bayraqların aradan qaldırması anlamına gəlməməlidir. Hər örgüt öz bayrağıyla çıxış etmək haqqına malikdir. Ancaq, bunu da başa düşmək gərəkir ki, toplumu birliyə götürən bugünün futbol, yarının isə Ana Bayrağı bütün bayraqları öz ətrafında birləşdirməlidir. Bəzi Avrupa fasonlara görə, güya Güneydə milyonlar insanın sivimlisi olan Qırmızı boya, kommünizim simgəsidir. Bu soydaşlarımızın idialarına görə, qırmızı boya Azərbaycan Milli Hərəkatına aid olamaz! Bu dostlara demək gərəkir ki, gəlin, kiçik qapsamlı bataqlıqlarda boğulmayaq. Gəlin, öz malımızı özgələşdirməyək. Baybək babanızın Qırmızı geyimli və Qırmızı bayraqlı ordusunun Kommünizmilə nə işi ola bilərdi? Vəya 15-ci yüzillikdə İstanbulun M. Fatih sarından azad olmasıyla Qırmızı bayrağın dalğalanmasını necə kommünizmə bağlamaq mümkündür? Bu dostlara demək gərəkir ki, bəlli bir quruma fanatlıqdansa millətə fanatik olmaq lazimdir. Millətimizin seçiminin doğru olduğunun başqa yöntəmini, həm də Azərbaycan Milli Hərəkatının aydınlıq cizgisinin bilimyurdlardan kütlə dərinliyinə doğru yöntəm almasıdır. Sadə anlamla desək, üzərlərində “Yaşasın Azərbaycan”,“Yaşasın Traxtur” sloğanlarıla yan-yana düzülmuş Qırmızı Bayraqların anlamını aydınlıqla (Yaşasın Azərbaycanla), kütlənin (Yaşasın Traxturun) harmonik birgələşməsində görmək gərəkir. Bu da, o deməkdir ki, indiyənədək çeşidli örgütlərin sunduqları bayraqlar çatında birgələşə bilməyən Azərbaycan aydınıyla, Azərbaycan kütləsi Qırmızı Bayraq altında birləşməyə sarı yürüməkdədir. Sözsüz ki, Bu sürəc Azərbaycan milli Hərəkatı üçün bir dönüş nöqtəsidir. Çox maraqlıdır ki, bəzilərinə görə, Azərbaycanın Qırmızı seçimi mərkəzçi Yaşıl Hərəkatına qarşı ortaya atılmış bir siyasal davranışdır. Bu, olduqca boş və keyfiyyətsiz bir təsbitdir. Bu seçimin Yaşıllarla heç ilgisi yoxdur. Azərbaycan Milli Hərəkatının böyük amaclarıyla Yaşılların siyasal hədəflərini eyniləşdirmək kimlər vərindən olursa-olsun dərin cahilliyin aydın örnəyidir. Kimsə, farsların içində demokratiya savaşının ziddinə deyildir. Türk milləti bütün tarix boyu özünə özəl demokratiya yaşatan bir varlıq olmuş və özü də bu yöntəmin ən ağır qurbanısı olmuşdur. 100-illik tarixin şəhadətinə görə, İran adlanan dövlətin qurulmasında, qorunmasında və Türk dövlətçiliyini farslara ağa payı kimi hədiyə verməsində ən böyük suçlu türklər özləri olmuşdur. Bugün, babalarımızdan nəsilimizə pay qalan bu acının sonlanmasını istəyən bir böyük ayaqlanma ortadadır. Sözsüz ki, milli sorunu başqa sosial-siyasal ideolojilər dördgenində axtaranlar üçün ulusal ayaqlanmanın anlamı biraz idraksız ola bilər. Ancaq burada söz qonusu çox dərinlərdən getmir. Sadəcə bir millətin ölüm-dirim savaşı söz qonusudur. Bunu anlamağa nə var ki! Azərbaycan Türk Millətinın iradəsi şiəçi-farsçı rejimin iç davasından yana deyildir. Öz zülmə uğramış millətinin laik, çağdaş, müstəqil və özgürləşmiş milli inancını farsçı rejimin iç davasına sürükləməkdə dəridən-qabıqdan çıxanlara verilən mesaj olduqca aydın və tək anlamlıdır. Buna baxmayaraq bu soydaşlar, yenə də öz duyğusal və iran qəhrəmanlığı düşüncələrində əl üzmək istəməyirlər. Qırmızı geyimli millətimizi, Yaşıllar özgəliyinə rəd ol cəvabi verdiyinə görə, danlayan, təcrübəsiz, xəyalçı və pasiv adlandıran iran mərkəzli qardaşlarımızın bu inadları haçana qədər üzün sürsə də, yenə millətin qucağı açıqdır. Hər kəsin buna inanması gərəkir ki, millətimizin Qırmızı qucağı, şiəçi-farsçı irqçıların Yaşıl qucağından olduqca doğma, sıcaq və Özdür. Təki, birlik olsun. Mən diyən deyil, ulus diyən olsun.
Yaşasın Qırmızı Azərbaycan
Yaşasın Qırmızı Traxtur
Eldar Qaradağlı2009-11-11

Ejder Tağızade, İran'da Türk açılımı olmalıdır.

2009-11-25T22:40:00.000-08:00

DAK Daimi Şurasının sədri Əjdər Tağızadənin Almaniyadakı Azərbaycan və Türkiyə diasporunun birgə toplantısında Azərbaycanın Güneyilə bağlı çıxışı
Müəllif: DAK http://www.d-a-k.org/index.php?option=com_content&task=view&id=3014&Itemid=1
“Türkiyə və Azərbaycanın qloballaşan dünyaya inteqrasiyası Azərbaycanın Güneyi olmadan mümkün deyil”
“35 milyondan artıq türk insanı fars şovinizminin zülmü altında inildəyir və heç bir hüquqa malik deyil”
Bu gün “türk açılımı” olmalıdır.

Məlum olduğu kimi, noyabrın 21-22-də Almaniyanın Frankfurt şəhərindəki “İnterkontinental” otelində Avropa Azərbaycanlıları Konqresi və Azərbaycan–Türkiyə Diaspor Təşkilatları Koordinasiya Şurasının birgə toplantısı keçirilib.
http://www.d-a-k.org/ –a daxil olan məlumata görə, toplantıda DAK həmsədrləri Sabir Rüstəmxanlı və Firidun Pərviznia, DAK Daimi Şurasının sədri Əjdər Tağızadə və DAK həmsədrlərinin Türk Dünyası üzrə müşaviri Tənzilə Rüstəmxanlı da iştirak ediblər. Tədbirdə DAK həmsədri Sabir Rüstəmxanlı, DAK Daimi Şurasının sədri Əjdər Tağızadə və DAK həmsədrlərinin Türk Dünyası üzrə müşaviri Tənzilə Rüstəmxanlı çıxış ediblər. Sabir Rüstəmxanlı və Tənzilə Rüstəmxanlının çıxışlarını Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin göndərdiyi material çərçivəsində vermişik.
DAK Daimi Şurasının sədri Əjdər Tağızadə isə toplantının Prezident Administrasiyasının ictimai-siyasi məsələlər şöbəsinin müdiri Əli Həsənovun aparıcısı olduğu “Azərbaycan və Türkiyənin qloballaşan dünyaya inteqrasiyası: reallıqlar, problemlər və perspektivlər” adlı II panelində Azərbaycanın Güneyilə bağlı maraqlı çıxış edib. Onun çıxışını diqqətinizə çatdırırıq:

Hörmətli xanımlar və bəylər! Türkiyə və Azərbaycanın qloballaşan dünyaya inteqrasiyası Azərbaycanın Güneyi olmadan mümkün deyil. Bir millətin kiçik parçası bu sürəcə qatılarkən 35 milyondan artıq türk insanı fars şovinizminin zülmü altında inildəyir və heç bir hüquqa malik deyil. Sizlər (Türkiyə iqtidarı nəzərdə tutulur) “erməni açılımı” və “kürd açılımı”ndan danışanda bəlkə də erməniləri və kürdləri kimə qarşı gücləndirdiyinizi bilmirsiniz. Azərbaycanın Güneyində kürdlər pul və silah gücüylə Azərbaycan torpaqlarını mənimsəyir və Azərbaycanın Quzeyində də özlərinə yer açıb dayaqlar əldə etməyə çalışırlar. Tehran rejimi də kürdlərin bu yaramaz işlərinə göz yumur. Bunlar Türkiyə və İraqda gücləndikdən sonra bütün güclərini Azərbaycanın Güneyinə qarşı səfərbər edəcəklər. Bu da Türk Dünyası üçün böyük bir faciə olacaq. Güc millətdədir. Ancaq millət deyərkən Azərbaycanın Güneyində yaşayan 35 milyondan artıq türkü yaddan çıxarmaq və görməzlikdən gəlmək türk millətinin varlığını sual altına qoyur. Azərbaycanın Güneyində güclü dirəniş və qurtuluş hərəkatı gedir. Millətimiz Tehranda gedən hakimiyyət davasının oyunlarına qatılmır, özü öz taleyini təyin etməyə qərar verib və istiqlalına nail olacaq. Türkiyə iqtidarıyla İran adlanan yerin prezidenti Mahmud Əhmədinejadın işbirliyi çox çəkməyəcək. Türkiyə Cümhuriyyəti bizim cümhuriyyətdir, onun dövləti bizim dövlətdir, biz Anadoluda yaşayan türklərlə qan qardaşıyıq. Mənim anam Şahsevəndir. Şahsevənlər isə vaxtilə Anadolunun doğusundan Azərbaycana gedənlərdir. Ancaq biz Çaldıran faciəsini başardı edib keçmişik. Bizim dünənimiz də, bu günümüz də, sabahımız da birdir. Populist siyasətlərlə türk millətinin taleyilə oynamaq olmaz. Vaxtilə Tehran rejiminin gəmiləri Bakıya yaxınlaşanda Azərbaycanın mərhum prezidenti Heydər Əliyev Soçiyə yola düşərkən hava limanında jurnalistlərə açıqlamasında söyləmişdi: Tehran rejimi belə etsə, mən güneyli qardaşlarımı köməyə çağıracam. Vaxtilə Türkiyənin baş naziri, mərhum Bülənt Ecevit də Tehran rejiminin şıltaqlıqlarını görərkən söyləmişdi: Biz də Güney Azərbaycandakı türklərin taleyilə maraqlanacağıq. Bu gün “türk açılımı” olmalıdır. “Türk açılımı” deyəndə təkcə Türkiyə Cümhuriyyətində yaşayan türklərdən söhbət getmir. Mən bütün Türk Dünyasını, xüsusilə Azərbaycanın Güneyində yaşayan türklərin açılımını nəzərdə tuturam. Türk millətinin taleyini hər kəsin əlinə əmanət etmək olmaz. XXI əsr türk millətinin əsridir. Azərbaycanın Quzeyində olan neft-qaz 20 ildən sonra tükənə bilər. Türkiyənin də Azərbaycanla qardaşlığı neft-qaz tükəndikdən sonra bitməməlidir. Başlanğıcda söylədim ki, biz türk millətiyik, qan qardaşıyıq. Əgər qloballaşma varsa və doğrudursa, bunu hamımız birlikdə dəyərləndirməliyik.
Diqqətinizə görə minnətdaram!

Vüqar Bəyturan: İmkan vermək olmaz ki bizim qanımızın hesabına İran imperiyası formasını dəyişməklə, mahiyyətini qorusun

2009-11-25T22:37:00.000-08:00

Bu gün Azərbaycanda bir cox siyasi partiyalar var ki, onların ideoloji platformasında Azərbaycan Bütövlüyü ideologiyası öz əksini tapıb və onlar bu ideyanı əsas xətt kimi götürüblər. Belə partiyalardan biri də Milli Qurtuluş Partiyasıdır.MQP 1989-cu ildə əslən Güney Azərbaycandan olan Məhəmməd Hatəmi Tantəkin tərəfindən qurulub, 2008-ci ildə Vüqar Bəyturan partiyanın 3-cü qurultayında MQP başqanı seçilib. Partiya başqanı Vüqar Bəyturan da əslən Güney Azərbaycandandır, 1992-98-ci illərdə Türk Millətçi Gənclər Təşkilatının, 1998-2008-ci illərdə isə Türk Millətçi Partiyasının başqanı olub, rəhbərlik etdiyi qurum MQP ilə birləşəndən sonra isə MQP başqanı postu ona həvalə olunub. Vüqar Bəyturanla müsahibə Güney Azərbaycanda cərəyan edən hadisələr və oxucularımızı maraqlandıran digər sualların cavabını almaq üçün GÜNAZ.TV Mətbuat Xidməti tərəfindən götürülüb. Bu müsahibəni dəyərli oxucularımıza təqdim edirik.
- Vüqar bəy xoş gördük Sizi! Bir siyasətçi olaraq Güney Azərbaycanda gedən Milli Azadlıq Hərakatını dəyərləndirmənizi istərdik.
- Güney Azərbaycan tarixən siyasi kataklizmlərin, milli hərəkatların, inqilabların baş verdiyi geostrateji əhəmiyyəti böyük olan aktiv siyasi bölgə olub. Quzey Azərbaycandan əhalisinin sayına görə dəfələrlə böyük olan bu ərazidə milli güc əsrlərlə təkmilləşib, milli enerji sərf olunmaq üçün fürsət axtarıb, təəsüflər olsun ki, istiqamət verənlərin günahı, xarici qüvvələrin təsirləri, millətimizə bölgə xalqları və burada maraqları olan supergüclərin potensial təhlükə kimi yanaşması ucbatından milli hərəkatların son nəticəsi həm güney, həm də quzey Azərbaycan türkləri üçün uğurlu olmayıb. Bir məsələyə diqqət yetirmək vacibdir ki, buraxdığımız səhvlər və yuxarıda qeyd olunan situasiya əsrlər dəyişdikcə, inqilabların, nəsillərin biri digərini əvəzləməsinə baxmayaraq, dəyişməyib. Yenə pərakəndəlik, milli hərəkatın içində fərqli istiqamətlərin bir-biri ilə düşmənçilik etməsi, para sahiblərinin milli fikir sahiblərinə dəstək verməməsi, özündən çox kənar təsirlərin proseslərin gedişatını müəyyən etməsinə kortəbii inam, xalqın təşkilatlanma səviyyəsinin qənaətbəxş olmaması və digər problemlər gündəmdədir. Amma dünyada baş verən dəyişikliklər, imperiyaların dağılması, Quzey Azərbaycanda müstəqil dövlətimizin varlığı, öz müqəddəratını təyin etmə və birləşmə modellərinin çoxsaylı nümunələrinin mövcudluğu, eləcə də əvvəlki səhvlərdən nəticə çıxarmaq imkanı olan yetkin siyasi və ictimai xadimlərin, Günaz TV kimi təbliğat ruporlarının olması bu gün durumumuzu əvvəlkilərdən fərqləndirir. Bütün bunları sadalayandan sonra demək olar ki, Güneyimizin taleyinin həll olunması üçün siyasi situasiya yetişib və istiqlaliyyətə nail olacağımız, bütövləşib, Böyük Azərbaycan Türk Dövlətini quracağımız günlər olduqca yaxınlaşıb.
- Bildiyiniz kimi İranda daxili siyasi proseslər gərgindir və bu proseslərin Milli Hərakata nə kimi təsiri ola bilər?
- Milli Hərəkatın uğur qazanmamasını istəyənlərin İran adlanan imperiyada siyasi gərginlikdən sui-istifadə etməyə çalışacaqları şübhəsiz idi. Əslində milyonlarla mübariz Azərbaycan türkünün hakimiyyətin öz içərisində baş verən narazılıqlarda iştirak edərək, öz mübarizə enerjilərinin daxili siyasi oyunlarda istifadə olunmasına şərait yaratmaları o qədər də milli maraqlarımız baxımından əlverişli deyildi. Amma nəzərə alsaq ki, islam maskası geymiş imperiyanın hüdudları daxilində baş verən hər hansı proses rejimin tapdağı altında inildəyən digərləri kimi hər bir Güney Azərbaycan türkü üçün də teokratik molla sömürgəçilərinə zərbə vurmaq şansı kimi görünürdü, o zaman son prezident seçkilərində millətimizin aktiv iştirakını başa düşmək olar. Burada bir önəmli məsələyə diqqət yetirmək lazımdır ki, küçələrə çıxan etirazçı kütlənin içərisində olan türklərin məqsədi gələcək istiqlaliyyətə xidmət etmək idisə də, fars milliyyətindən olan və İran adlanan imperiyanın sonunun yaxınlaşdığını hiss edən etirazçılar isə bu şər dövlətin qorunub başqa formada qorunub saxlanılmasına çalışan, bizlərə münasibəti heç də indiki rejiminkindən yaxşı olmayan şah tərəfdarları idi. Sadə insanlardan fərqli olaraq güneyin siyasi təşkilatları bu prosesdə müdrik mövqe tutdular və tərəfə çevrilməyərək rejimin iş üzünün bütün dünyaya bir daha tanıdılmasına yardımçı oldular. Konkret desək, bizi İranın gələcək taleyi deyil, öz millətimizin gələcəyi düşündürməlidir.
- Son vaxtlar cərəyan edən İran-Amerika münasibətlərində baxışınız nədən ibarətdir?
- Qərbin, demokratik dövlətlərin anti-insani metodlarla idarə olunan bu dövlətə münasibəti birmənalıdır. İran sivilzasiyanın, demokratik dəyərlərin düşməni kimi hamı tərəfindən tanınıb. MAQATE bu şər imperiyasının bəşəriyyət üçün təhlükəsiz duruma gətirilməsi istiqamətində ardıcıl addımlar atır. Çox təəsüflər olsun ki, biz bəzən hər bir şeyi kənardan, fövqəlqüvvələrdən gözləyirik. Belə yanaşma Qarabağ münaqişəsində də, Güney məsələsində də özünü göstərir. Amerika və ya başqa bir demokratik dövlət bizim əvəzimizə nə erməni təcavüzkarlığının, nə də fars imperializminin, nə rus şovinizminin qarşısını alacaq. Bu gün hansısa dövlətin siyasətini biz bəyənmiriksə, ilk növbədə səhvi özümüzdə axtarmalıyıq. Güney və Quzey Azərbaycanın diaspora təşkilatları nəhayət işə düşməlidir. Diasporanın işi müğənnilərin xaricdə konsertlərini təşkil etməklə məhdudlaşmamalıdır. Biz yaxşı mənada yəhudi xalqınının tarixini öyrənib, nəticə çıxarmalı, təşkilatlanmanı, yardımlaşmanı, dayanışmanı, diaspora fəaliyyətini əxz etməliyik. Amerika – İran münasibətlərində baş verən dəyişikliklərə gəlincə, bu zaman-zaman baş verir və zahiri xarakter daşıyır. Demokratiyanı əsas dəyər kimi qəbul edən istənilən dövlət İran adlanan şər imperiyası ilə bir istiqamətdə əməkdaşlıq edə bilər-həmin imperiyanın dağılması istiqamətində!
- Gələcəkdə, İranda böyük çapda ciddi siyasi dəyişiklər baş versə- Güney Azərbaycan Milli Hərakatı hansı mövqedən çıxış etməlidir?
- İranda dəyişikliklər qaçılmazdır. Bölgədə türk milli kimliyinin qabarmasını həzm edə bilməyənlər bu imperiyanı parçalamadan demokratikləşdirmək, daha doğrusu “əhliləşdirmək” istəyir. Amma zaman keçdikcə hamı türk kimliyinin, konkret olaraq Azərbaycan türkünün iştirakı olmadan bölgənin problemlərini həll etməyin mümkünsüzlüyünü anlayacaq. Fikrimcə, Güney Azərbaycan Milli Hərəkatı baş verəcək ciddi dəyişikliklər zamanı prinsipial mövqe nümayiş etdirməlidir-istiqlaliyyət tələbindən bir addım da olsa, geri çəkilmək olmaz! Müəyyən mərhələli həll yollarını qəbul etmək, vahid dövlətin bəzi əlaqələrinin əməkdaşlıq formasında saxlanmasını istisna etmək olmasa da, imkan vermək olmaz ki, növbəti dəfə bizim qanımız hesabına İran imperiyası formasını dəyişməklə, mahiyyətini qorusun.
- Hansı addımları atmaq lazımdır ki, Milli Hərakat daha da güclənsin və proseslər uğurla başa çatsın?
- Güneydə yaranan siyasi təşkilatlar bir mərkəzdən idarə olunmalı, qarşılıqlı ittihamlardan əməkdaşlıq sferasına qədəm qoymalıdır. Güneylə Quzeyin ictimaiyyəti və təşkilatları arasında ciddi əlaqələr qurulmalıdır. Vaxtilə Bütöv Azərbaycan Birliyi fəaliyyət göstərirdi, Əbülfəz Elçibəyin vəfatından sonra bu qurum anım tədbirləri keçirən məclislərdən başqa heç bir iş görmədi. İndi yeni formatda belə bir təşkilata ehtiyac var. Bu yeni qurum quzeyin iqtidar-müxalifət oyunlarına qarışmamalı, konkret siyasi xadim ətrafında birləşməməli və kiçik məqsədlərin həyata keçirilməsi arenasına çevrilməməlidir. Bir sözlə, 50 milyonluq Azərbaycanımızın bütün dəyərli mücahidləri iddialarını kənara qoyub, dünyaya birləşə bildiklərini sübut etməli, gec də olsa, Milli Hərəkatın maliyyə, təşkilatı, siyasi, diplomatik dayaqlarını yaratmağa başlamalıdır. MQP başqanı olaraq bu gün məni 9 milyonluq Azərbaycanda hakimiyyət uğrunda mübarizədən çox, 50 milyonluq bütöv, güclü, demokratik, Böyük Azərbaycanın qurulması yönündə fəaliyyət daha çox maraqlandırır, damarında türk qanı axan hər bir Azərbaycanlı bu gün belə düşünməlidir. Önəm verilməli sahələrdən təbliğat sahəsi və diaspora fəaliyyəti də xüsusi qeyd olunmalıdır. Dünyanın hər bir insanı bilməlidir ki, Azərbaycan bölünüb və Azərbaycan türkləri bu ədalətsizliyi aradan qaldırmaq əzmindədir.
- Vüqar bəy sonda Sizə öz təşəkkürümü bildirirəm suallarımızı cavablandırdığınıza görə.
- Mən də Sizin timsalınızda Günaz TV-yə - Güneyimizin bütün dünyaya ucalan haqq səsinə uğurlar arzulayıram. Birlikdə qələbə qazanıb, dünyada öz layiq olduğumuz yerdə dayanmaq şərəfini tez bir zamanda əldə etməyimizə Ulu Tanrı yardımçı olsun! Tanrı Türkü Qorusun!
Söhbətləşdi: Elnur Eltürk
http://gunaz.tv/xaber/vuqar-beyturanimkan-vermek-olmaz-ki-bizim-qanimizin-hesabina-iran-imperiyasi-formasini-deyisme

Talas Avşar, AZERBAYCAN BİZİM ÜST KİMLİĞİMİZDİR

2009-11-20T22:56:00.000-08:00

Azerbaycan Milli Hereketi Azerbaycanın ve Azerbaycan milletinin qurtuluşunu amaclayan bir hereketdir. Onun içinde söylem ve eylemlerinin başında Azerbaycançılık mefkuresi oturtmuştur. Ve çox doğal olarak Fars kimliğinin qarşısında öz kimliğini yeni Azebaycan- Türk kimliğini öne çıkarmıştır. İranın Fars kimliğini üst ve üstün kimlik olaraq yayma politikası bir kimlik çatışması ve piskoloji saqvaşı tetiklemiştir. Bu pisikolojik savaşta İranın ( Fars ) uyguladığı asimile siyaseti sonucunda aşağılık kompeleksine yakalanan insanlarımızı, öz güven eksiklikliğinden qurtamaq ve ruh yuksekliği aşılamak amacile milli hereket Türkçülük mefkuresini de bu hereketin ilkesi haline getirmiştir. Bu da birilerini yalnış düşüncelere itmiş ve bu konunu bir koz olarak Hereketin eleyhine kullanmalarına neden olmuştur. Bele ki Türk kimliğini ön pılana çekerek, Azerbaycançılığa saldırı melzemesi haline getirmişlerdir. Azerbaycanın bütün tarixi, medeni,Toplumsal, siyasi ve huquqi varlığını inkar ederek, onu coğrafi bir ad seviyesine endirgemeye çabalamaktadırlar. Azerbaycan coğrafi bir anlam değil, tam tersine bizim kimliğimizin özüdür. Kimliğimizi özünde barındıran ve onunla özdeşleşen bir olgudur. Kimlik durğun değişmez bir mensubiyet şuuru değildir. Türk kimliği de zamanla tarixi, coğrafi ve diğer kültürlerle alış veriş neticesinde değişmiştir ve Türklerin yaşadığı bölgelerin özelliklerini alarak yeni kimliklerin oluşmasına zemin yaratmıştır. islamiyeti qebul etmeden ve etdikden sonar türk kimliğinin uğradıgı değişiklikleri kim inkar edebilerki?. 11 inci esirde yaşayan bir türk ile 21 inci esirde yaşayan bir türk aynı kimliği taşıması mumkun mi? Bu yüzden kimlikler toplumların ihtiyacları dogrultusunda gelişerek yeni kimliklerin oluşumuna zemin yaradırlar. Yeni kimliklerin ortaya çıkışı eski kimliği nefy etmek anlamına gelmez belke o kökün üzerinde gelişin ama farklı özellikleri olan yeni bir hadisedir. Orxun- Yenisey abideleri hamımizindir. Divan lüğate Türk hamımızındır. Hiç bir Türk devleti ve topluluğu onu kendine mal edemez, Amma Azerbaycan Musiqisi ve Azerbaycan Türkcesi ve Azerbaycan yaşam terzi ve Azerbaycan devleti bize aiddir ve bizi diğer Türk ölkelerinden ayıran ve bize özel olan değerlerimizdir. Bu tarixi bir gerçektir ve kimse bunu inkar edemez. Bu baxımdan Azerbaycan bizim üst kimliğimizi ve Türklük ise, bizim alt kimliğimizi oluşturmaktadır. Bu Türkiye daxil Türk cümhuriyyetleri adlanırdığımız(Özbek,Qaza…..) ölkeler için de geçerlidir. Türklük İranda genel bir anlam taşımaktadır ve bu güne qeder hiç bir zaman siyasi bir hereket oluşturamamıştır. İran çıkarlarına yarıyan ve komşu ülke Türkiye terefinden de desteklenen İran Türklüğü, Azerbaycan Türklüğüne ve Azerbaycan milli çıkarlarına zit bir anlayıştır. Bu tezi savunanlar Türk kimliğini ve Azerbaycan dışında yaşayan Türkleri behane ederek Azerbacanı, İran sınırları içinde heps etmeye çalışırlar. “Azerbaycançılıq İrandaki Türkleri böler ifadesi” çok yalnış ve xetalı bir ifadedir. İranda Türkler ne zaman bir bütün idiler ki?, indi Azerbaycançılıq onları bölsün. Eğer bugün İranda yaşayan Azerbaycan dışındakı Türkler arasında bir kıpırdanma varsa oda, yene Azerbaycan Milli Hereketinin sayesinde olmuştur. Biz İranda, Azerbaycan dışındakı Türklerin mucadilelerini destekleyirik ve yanındayıq ama, onların herketinin içinde değlik. Onlar öz geleceklerini istedikleri kimi şekillendimelidirler ve Azerbaycan her zaman onlara dayaq olmaya devam edecektir. Azerbaycanıların Türk kimliğine sarılmaları ve simgelerini kullanmaları Azerbaycanı veten olaraq alqılamalarına ve veten bilincini menimsemelerine engel olmamalıdır. Biz veten peşindeyik ve bu bizim mucadilenin ana ilkesi ve amacıdır. Bizim Güney Azerbaycanda kimlik sorunumuz yoxdur. Bugun Azerbaycanda küçük bir uşaqdan bele sorsanız Türk olduğunu söyleyebilecek durumdadır. Güney Azerbaycanda kimse öz kimliğini unutmamış,yalniz birilerinin qorumasında israrcı olduğu İran kimliğinin altında qalaraq ezilmiş ve işlevselliğini itirmiştir. İşte Azerbaycan Milli Hereketi bu kimliğe Azerbaycan sınırları içerisinde ve dışında yeniden etkinlik kazandırmaktadır. Azerbaycan bizim vetenimizdir ve bu baxımdan da bizim siyasi kimliğimizi oluşturmaktadır ve yalnız bu vetenin sınırları içinde kimliğimiz anlam taşımaktadır. Devlet olmazsa milli kimlik belki de yıpranarak sürebilir. Ancak özündeki canlılığını kaybetmesi ve yabancılaşmasi kaçınılmazdır.

Əlirza Fərşinin Amerikanın səsinə verdiyi MÜSAHİBƏ

2009-11-19T23:03:00.000-08:00

GÜNAZ.TV mətburan mərkəzi Milli-mədəni fəal Əlirza Fərşinin Amerikanın səsinə verdiyi müsahibəni tam mətni ilə təqdim edir.Culfa Beynəlxalq Universitetinin müəllimi Alirıza Fərşi və onun xanımı, Tehranda çıxan yaşmaq jurnalının keçmiş redaktoru Siyma Didar Təbrizin İnqilab məhkəməsinin hökmü ilə bir il həbsə məhkum olublar. Onlar ittihamları əsassız adlandırır. İnsafəli Hidayətin Əlirıza Fərşi ilə müsahibəsi
Sual: Siz və xanımınız Siyma Didara ‘İslam Respublikası əleyhinə təbliğat aparmaq’ ittihamı ilə bir il həbs cəzası verilib. Siz həmin ittiham və cəza haqqında nə demək istiyərdiniz. Deyildiyi kimi təbliğat aparıbsınızmı?
Cavab: Mənə qarşı qondarma ittihamla irəli sürülüb. Mənim tələbim Türk dilində mədrəsədir. On illik fəaliyyətim və yazılarım bunu sübut edir. Birdəki mənim əleyhimə heç bir sənəd, dəlil göstərilməyib.
Sual: Nəzarət altında olduğunuz, sorğu-sual edildiyiniz müddətdə sizə təqsirinizin nə olduğu deyilibmi?
Cavab: Məni axırda İttilaata apardılar və 45 gün orda saxladılar. Mənə dedilər ki, bir xanım sənin əleyhinə ifadə verib. Mənə bu ifadəni göstərmədilər. Bu xanımın kim olduğunu soruşduqda mənə dedilər ki, o İttilaatın adamıdır.
Sual: Həbsdə sizə qarşı zorakılıqdan istifadə olundumu?
Cavab: İttilaatda məni sorğu-sual edəndə cavablarımdan xoşları gəlmədiyənə görə on gün məni vurdular.
Sual: Siz bir neçə adama məktublar yazmısınız. Onlar arasında qazi və Ayətulla Xameneyi də var. Belə məktubları yazmaqda məqsədiniz nə idi?
Cavab: Məqsədlərimizdən biri millətə sözümüzü yetirmək idi. Çünki sözümüzü çatdırmaq üçün heç bir mediamız yoxdur. Məktublardan sui-istifadə olmasın deyə məktubları bir başa öz məsullarımıza yazırıq. Qoy həm onlar özləri məlumatlı olsun və daha sonra bu barədə məlumatları olduğunu inkar edilməsinlər. Biz bu məktublarla hamıya bildirmək istəyirik ki, biz günahsızıq və bizə qarşı əsassız ittihamlar irəli sürülüb. Bu günə kimi heç birimizi Azərbaycan milli hərakatında olmağımıza görə, ‘Türk dilində mədrəsə’ şüarını verdiyimizə görə mühakimə etməyiblər. Hərəyə qarşı bir ittiham irəli sürüblər: Birinə terrorçu, birinə vətən xaini, birinə kommunist deyiblər. Mənim haqqımda irəli sürülən ittihamlarda mənim əlimdə saxladığım plakartda nə yazıldığına işarə olunmur. Plakartda isə ‘Haray Haray mən türkəm’, ‘Türk dilində mədrəsə, olmalıdır hər kəsə’, ‘Yaşasın Azərbaycan’ kimi şüarlar yazılmışdı.
Sual: Bəs siz yazdığınız məktublarda yazmısınızmı ki, siz bölücü deyilsiniz və ya İranın birliyini istəyirsiniz, İran Azərbaycanın İrandan ayrılmasını istəmirsiniz.
Cavab: Mən yazılarımda da qeyd etmişəm ki, bizim üçün hökumətin başında kimin olması çox önəmli deyil. Biz istəyirik ki bizim tələb etdiyimiz haqlara riayət olunsun. Hər bir millətin öz dilində oxumağa haqqı var. Biz siyasi adam deyilik ki, bölücülüklə məşğul olaq. Abbas Lisanin gözəl bir sözü var, deyir ‘Bizlər millətin uğrunda mübarizə aparırıq’. Biz istəyirik ki, haqlarımız tanınsın. Az yaşıyaq amma insan kimi yaşayaq.
Sual: Bizdəki məlumatlara görə İran Azərbaycanında silahlı mübarizə olmayıb. Ancaq bəzən İttilaat məmurları və ya digər rəsmilər deyirlər ki, Azərbaycanda da silahlı mübarizə aparanlar var. Siz tanıdığınız fəallar və siyasi azərbaycanlılar arasında silahlı mübarizə istəyən varmı?
Cavab: Bu haqda danışmaq mümkün deyil. Azərbaycan millətinin durumu tamamilə fərqlidir. Azərbaycanlılar kürdlər, bəluclar kimi azlıqda olan millət deyil. Biz İranda çoxlu hökumətlər qurmuşuq. Tutulan adamlardan Fərdi Muratpurun evində 4 dənə fişəng tapıblar və adını qoyublar ki bu bombadır. Biz dinc yolla haqqımızı tələb edirik. Mən özüm də zorakılığın əleyhinəyəm, çünki özümüz də zorakılığa məruz qalırıq və bunun nə olduğunu bilirik. Bizim mübarizəmizin məqsədi bilgiyə, elmə əsaslanır.voa